• BIST 96.604
  • Altın 242,637
  • Dolar 6,2685
  • Euro 7,3236
  • Kars 4 °C
  • Ardahan 4 °C
  • Iğdır 14 °C

İlaçlama yapılamayan bahçelerde çekirdek meyve hastalığı oluşuyor

İlaçlama yapılamayan bahçelerde çekirdek meyve hastalığı oluşuyor
Bağıyla, bahçesiyle ünlü Kars'ın Kağızman İlçesinde ilaçlama hayati bir önem taşıyor. Ekonomik anlamda da büyük girdilerin sağlandığı meyve üretiminin olmazsa olmazlarının başında ilaçlama geliyor. Uzmanlar, ilaçlama yapılmayan bahçelerde özellikle çekir

Geçmiş yıllarda da ağaçların ilaçlanmaması durumunda Kağızman’da birçok bahçede verim sağlansa da alınan ürünlerde düşüş olduğu gözlendi. “Meyve Ambarı” olarak bilinen ilçede ilaçlamanın bu yıl hızlandırılması ve böylelikle düşük verimin önüne geçilmesi hedefleniyor. Bunun için de en önemli adımlardan biri düzenli ilaçlama.

 

ÇEKİRDEK MEYVE HASTALIKLARI ÖNLEMİ NASIL ALINIR?

Uzmanlardan derlenen bilgilere göre hastalık çiçek, sürgün ve meyveler üzerinde görülür. Hastalanan çiçekler kahverengileşir ve mumyalaşarak dal üzerinde kalır. Hastalık sürgünlere çiçekten geçer. Bunlar esmerleşerek kurur. Bu kuru dallarda zamk ifrazatı vardır. Kalın sürgünlerde kanser yaraları meydana gelir. Bunlar kapanmaz. Ortası çökük elips şeklinde veya uzun yarıklar halinde kendini gösterir. Kabuk esmerdir. Alttaki parankima erimiştir. Küçük meyvelerin hastalık belirtisi, petal dökümünden sonra olur. Bunlar açıldığında içlerinin kahverengi olduğu görülür. Bunlar çiçek döneminde enfeksiyon almışlardır. Olgun meyve enfeksiyonları durumunda enfekte olan noktanın etrafı kahverengileşir. Kuruyan meyveler dalda asılı kalır. Bunlara mumya meyve denir. Özellikle Kağızman’da kaysı ve elma yaprakları bu mevsimde önlemi alınmadığı takdirde hastalığa bulaşarak verim sağlanamaz.

 

KÜLTÜREL ÖNLEMLER

Kuruyan dallar, sağlam kısmın 2-3 cm altından kesilip bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Mumya meyveler toplanıp imha edilmelidir.

 

KİMYASAL MÜCADELE: YAPRAK DELEN (ÇİL) HASTALIĞI

Sert çekirdekli meyve ağaçlarında görülür. Nisan sonu Mayıs başında yapraklarda kırmızı renkli küçük lekeler halinde belirir.  Zamanla bu lekelerin ortaları kuruyarak dökülür ve yapraklar delikli bir hal alır. Hastalıkla mücadelede, kültürel önlemler başta gelir. Hasta dal ve sürgünler kış budaması ile kesilerek ayrı bir yerde yakılmalıdır. Sulama ve gübreleme usulüne göre yapılmalı, özellikle fazla sulama ve gübrelemeden kaçınılmalıdır. Düzenli toprak işleme yapılmalı, ağaçlar ışıklı ve havadar şekilde budanmalıdır. Bu işlemler, hastalığı büyük ölçüde azaltır. 

KAYISI, ELMA VE ŞEFTALİ KÜLLENMESİ

Belirtileri: İlkbaharda genç sürgün uçlarındaki yapraklarda önce hafifçe bir kabarıklık, yağlımsı görünüş ve renk açılması meydana gelir. Sonra kabarık yerin alt tarafı gri, beyaz unumsu bir tabaka ile kaplanır. Bu şekilde yapraklar zamanla sararıp kavrularak kırmızımtırak bir renk alıp, vaktinden önce dökülür.

 

Mücadelesi: Kültürel önlemler. Budama sırasında hastalıklı sürgünler hasta kısmın 20 cm. aşağısından kesilerek yakılmalıdır. Sık dikimden ve ağaçların hava alamayacağı budama şekillerinden kaçınılmalıdır.

 

Kimyasal mücadele: Bir yıl önce epidemik bir durum yoksa, ilk belirtiler görülür görülmez ilaçlanmaya başlanmalıdır. Bir yıl önce epidemik bir durum varsa, budamadan sonra ağaçlarda hastalıklı sürgünlerin miktarı yüzde 3'ü buluyorsa ilaçlanmaya başlanır.

 

AĞAÇ YAPRAKLARINDA KIVIRCIKLAŞMAYA DİKKAT

Ağacın yaprak ve genç sürgünlerini hastalandırır. Meyve ve çiçeklerde de bozulmalara yol açabilir. Belirtileri özellikle ilkbaharda görülür Hastalıklı genç yapraklar sarı veya beyazımtrak olur, yaprak bükülür. Hastalıklı genç sürgünler kalınlaşır, eğilir. Meyve bozulur ve tümörlü bir görünüm alır.

 

Mücadelesi: Kimyasal mücadele. İlaçlama tomurcuklar kabarmaya başladığı zamanlar yapılmalıdır.

 

MEYVE AĞAÇLARINDA ARMİLLARİA KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI

Belirtileri: Meyve ağaçlarının köklerinde çürüklük yaparak ağaçların ölümüne neden olur. Hastalığa yakalanan ağaçlarda sürgün oluşumu azalır, yapraklar sararır ve dökülür, sürgün ve dallar kurumaya başlar. Giderek ağaçlar tamamen kurur. En çok elma, armut, erik, şeftali, kiraz, vişne, kayısı, dut, nar, ceviz, zeytin, kestane, meşe ve iğne yapraklılarda görülür.

 

Kültürel önlemler: Kuruyan ağaçlar sökülerek imha edilmeli, yerlerinde kireç söndürülmelidir. Orman ağacı kesilmiş araziye meyve bahçesi tesis edilmeden önce 2-3 yıl boş bırakılmalıdır.Ağaçlar derin dikilmemeli, aşırı sulanmamalı ve köklerin yaralanmamasına dikkat edilmelidir.

 

Kimyasal mücadele: Hastalık yeni başlamışsa, hasta kökler kesilip hasta kısımlar kazındıktan sonra, bu yerlere yüzde 5’lik Bordo bulamacı, yüzde 2’lik göztaşı veya yüzde 5’lik Karaboya ilaçlarından biri fırça ile sürülür. İlaç kuruduktan sonra üzeri aşı macunu veya 750 g ardıç katranı + 250 g göztaşı karışımı ile kapatılır. Kökler tamamen hasta ise, ağaç sökülerek kendi çukurunda yakılır. Yerine sönmemiş kireç dökülerek kapatılır.

 

SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVE AĞAÇLARINDA SHARKA VİRUS HASTALIĞI

Belirtileri: Erik ve kayısı yapraklarındaki belirtileri sarı leke, band ve halka şeklindedir. Şeftalilerde ise damarlar boyunca renk açılması, sarı lekeler ve yaprakta deformasyon görülür.

 

Kültürel önlemler: Virusun enfeksiyon kaynakları ortadan kaldırılmalıdır. Bunun için fidanlıklar, çöğür, fidan ve aşı materyalinin alındığı damızlık ağaçlar her yıl kontrol edilmeli ve hastalık belirtisi gösteren fertler imha edilmelidir.

 

Kimyasal mücadele: Gerektiğinde virüsün taşıyıcı olan yaprak bitlerine karşı mücadele edilmelidir.

 

SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVE ZARARLILARI: KİRAZ SİNEĞİ

Kiraz sineği, kiraz ve vişnelerde zararlıdır.  Zararı meyvede larvalar yapar. Larvalar meyvenin etli kısmında beslenerek bir kısım meyvelerin zamanından önce olgunlaşarak dökümüne neden olurlar. Kurtlu meyvelerin kalitesi bozuk olduğundan pazar değeri de düşük olur.

 

Kiraz sineği mücadelesinde kültürel önlemler çok önemlidir:

-Sonbahar toprak işlemesi,

-Turfandacılık, erkenci çeşitlerin yetiştirilmesi,

-Dayanıklı çeşitlerin yetiştirilmesi,

-Yabani kiraz türlerinin dikilmemesi

-Derim sonrası ağaçlarda meyve bırakılmaması,

 

Kimyasal mücadele larvalara karşı, meyvelere tatlı su yürüdüğü devrede en erkenci çeşide  göre, dekara 2 adet olmak üzere sarı-yapışkan görsel  tuzaklar yerden 1,5 m. yükseklikte ağacın  güney doğu yönüne asılır. Tuzaklarda ilk sinek görüldüğünde, bir hafta içerisinde ilaçlama yapılmalıdır. Diğer ilaçlamalarda kullanılacak ilacın etki süresi dikkatte alınır. 

 

FİDAN DİP KURTLARI

Özellikle sert çekirdekli meyve ağaçlarında kök kabukları altında, ağaçların kök boğazında ve civarındaki toprakta oval deliklerin görülmesi, ağaç altlarında sap dibinden yenmiş taze yaprakların bulunması ve taze sürgünlerin kemirilmiş olması bu zararlının varlığını gösterir Zararlıya karşı en etkin mücadele kültürel önlemlerdir. Ağaçların altında erginlerin saklanabileceği ot, çalı bulundurulmamalı, sabahın erken saatlerinde erginler toplanarak yok edilmelidir.

 

ERİK İÇ KURDU

Tırtıllılar sap dibinden, yanlardan veya iki meyvenin değdiği yerden meyveye girerler. Meyvenin etli kısmında tünel açarak çekirdeğe ulaşırlar. Birinci döl tırtılları meyvenin genellikle bir meyvede, ikinci döl tırtılları ise 1-3 adet meyvede zarar yapabilirler. Zarara uğramış meyveler menekşe rengini alır ve bir müddet sonra tırtılla birlikte dökülür

 

ERİK TESTERELİ ARISI

Testereli arıların larvaları meyvelerin çekirdeklerini yerler. Meyvelerin fındık büyüklüğünde olduğu çağla döneminde delerek onların dökülmesine yol açarlar. Bal arılarının korunması yönünden, ilaçlama çiçek taç yaprakları döküldüğünde uygulanmalıdır. Bir yıl önce zarar görülen bahçelerde toprak işlemesi yapmak, zararlı sayısının azalması yönünden önemlidir.

 

DUT KABUKLU BİTİ

Larvalar genellikle kalın dallarda bulunur. Zararlı sayısı çoksa ince dallara yerleşebilir. Zararlı önce sıvama halde bulunduğu dalların, daha sonra ağacın tümünün kurumasına yol açar.Şeftali ve dutlarda zararlıdır. İlaçlamalar larvalara karşı yapılır. Yoğunluk yüksek olduğunda kış ilaçlaması yapılmalıdır. İlaçlamalar ilk larva çıkışında ve bundan 20 gün sonra olmak üzere, 2 uygulamalı olarak yapılmalıdır. İlkbaharda ve Temmuz ayı başlarında yumurta açılımından önce yapılacak kontollerde 5 cm uzunluğundaki bir dalda en az 5 adet kabuklu bit bulunuyorsa, yumurtaların büyük bir bölümünün açıldığı devrede yaz ilaçlarından biriyle ilaçlama yapılmalıdır.

 

ŞEFTALİ FİLİZ GÜVESİ

Larvalar ilkbaharda Mart-Nisan aylarında çıkarlar. Önceleri çiçek ve yaprak tomurcuklarında beslenirler. Sonradan filizlerin tepesinden girerek içeriye doğru oyarlar. Sürgünleri kuruturlar. Olgunlaşmış meyvelere saldırmazlar.

 

Bulaşık sürgünler Mayıstan itibaren Ağustos sonuna kadar haftada bir kez olmak üzere, 8-10 cm uzunlukta kesilip larva ile birlikte yok edilmelidir. Ağaç altlarında dökülen kurtlu meyveler toplanıp imha edilmelidir. Şeftali güvesinin kimyasal mücadelesinde larvalar sürgüne ve meyveye girmeden önce bahçe ilaçlanmalıdır. Mayıs sonu Haziran başında itibaren meyvelerde kontroller yapılmalı, meyvelerde zarar belirtileri görülür görülmez, birinci ilaçlama yapılmalıdır. Diğer bir uygulamada olgun larvalı sürgünler dal kafesine alınır. Bunlarda ilk ergin çıkışı veya cinsel çekici tuzağa ilk kelebek gelişinde 10 gün sonra ilk ilaçlama yapılır. Her iki metotta da ilk ilaçlamalardan sonra 15-20 gün arayla, hasada 15-20 gün kalana kadar ilaçlamaya devam edilir.

 

DOĞU MEYVE GÜVESİ

Şeftali bahçelerindeki ana zararlılardan birisidir. Şeftalinin çiçeklenme döneminde erginler çıkmaya başlar. Birinci döl uçuşları temmuz başına kadar sürer. Kışlayan döl erginleri alaca karanlık sıcaklığı 15 oC’yi bulunca uçuşur ve yumurtalarını yaprakların altına bırakırlar. Bir dişi yaklaşık 50 civarında yumurta bırakır. İlkbaharda  yumurta 15-20 günde, yazın ise 3-5 günde açılır. Birinci dölün larvalarının (Kışlayan döl) hemen hepsi sürgünde zarar yapar. Bir larva 2-5 sürgüne zarar verebilir. Daha sonra 2. ve 3. dölden itibaren, meyvelere zarar verir. Özellikle orta ve geçci çeşitlerde meyveler daha çok zarar görürler.

 Şeftali bahçeleri Doğu Meyve Güvesinin diğer konukçularından uzakta kurulmalıdır. Bu durumda son iki dölün beslenme şansı ortadan kalkar ve kışlayan dölün yoğunluğu düşer.

 İlk dölden zarar gören sürgünler haftada bir kesilirse  meyvede zarar yapan ikinci döl zararı önemli ölçüde azaltılmış olur. Meyve depoları iyi birer kışlak olduklarından  bahçelerden uzakta kurulmaları gerekir. Ağaç altındaki kurtlu meyvelerin uzaklaştırılmaları gerekir. Ülkemizde doğal düşman mevcuttur. Onun için doğal düşmanı dikkate alarak ilaçlamaları yapmalıyız. Mücadelede esas, yumurtadan çıkan larvaların sürgün ve meyvelere girmeden önce öldürülmesidir. Şeftali bahçeleri birkaç çeşit karışık dikildiğinde, mücadele zamanını tespitte zorluklar olmaktadır. İlaçlama zamanı, ana zararlıdan en çok zarar gören, orta ve geççi çeşitler dikkate alınarak saptanmalıdır.

 

İlaçlama zamanı tespitinde iki metot kullanılmaktadır;

-Mart ayı sonunda asılan cinsel çekici tuzaklar ile etkili sıcaklıkların toplanması,

-Etkili sıcaklık takipleri yapılamayan bahçelerde ise 1. döl larvaların terk ettiği sürgünler görüldükten 15 gün sonra 1. ilaçlama; 20 gün sonra 2. ilaçlama; geççi çeşitler var ise 20 gün sonra bir 3. ilaçlama yapılabilir.”

Diğer bir uygulamada ilk ergin çıkışı veya cinsel çekici tuzağa ilk kelebek gelişinde 400 gün/derece, 10 gün sonra veya  haftalık tuzak başına 20 kelebek yakalandığında ilk ilaçlama yapılır.

 

YEŞİL ŞEFTALİ YAPRAK BİTİ

Önce tomurcuk ve çiçeklerde, sonraları da meyve ve meyve sapı üzerinde beslenirler. Çiçeklerin açılmasını engeller ve dökülmelerine neden olur. Emgi yaraları sonucu meyvenin şeklini bozar. Mücadelesi için bahçe içindeki yabancı bitkiler imha edilmeli, toprak sürümüne özen gösterilmelidir.

 

ERİK UNLU BİTİ

Olgun afit 2-3.5 mm boyunda, uzun yapılı, soluk yeşil hafif mavimtırak, üzeri beyazımsı bir toz tabakasıyla kaplıdır. Kışı yumurta halinde geçirir. Kışlayan yumurtaların açılışı şeftali yaprak bitinden 1 ay sonra olur. Bu yüzden, yoğunluk artışı ancak haziran ayında görülür. Yaz aylarında, ikincil konukçularına kısmen göç ederler. Yaprakları kıvırmazlar, ancak bol fumajin salgılarlar. Sonbaharda yumurtalarını dalların dibine tek tek bırakırlar. Üzerlerini ince iplikçiklerle örterler. Doğal düşmanları diğer yaprak bitlerinde olduğu gibidir. Kimyasal mücadele gözlem yapılan 50 ağacın ikisinde bulaşma tacın 1/4’üne yayılmış ise yapılmalıdır.

 

ERİK AĞ KURDU

İlkbaharda larvalar paketten çıkarak önce yeşil tomurcuklara, sonra yapraklara saldırırlar. Büyük ağlar oluştururlar. Erik ağaçlarında tırtıllar, yaprakları tamamen yiyerek zarar verirler. Ağacın kel kalmasına sebep olurlar. Usulüne uygun budamanın yapılması, budama artıklarının bahçeden uzaklaştırılması, larvaların toplu halde beslenirken toplanıp imha edilmesi çok önemlidir.

 

KİRAZ SÜLÜĞÜ

Sonbaharda yapılacak bir toprak işlemesi ile toprakta kokon içindeki larvaların bir kısmının ölmesi sağlanabilir. Daha önceden bulaşık olduğu bilinen bahçeler, nisan ayı sonunda kontrol edilerek mayıs başında larvalar görülür görülmez ilaçlamaya geçilmelidir. 1 ve 2. Dölün larvalarına karşı 13-15 gün ara ile 2 ilaçlama yapılması daha yararlıdır.

 

AĞAÇ KIZIL KURDU

Larvalar ağaçların toprağa yakın gövde ve dallarında galeriler açarak zararlı olmaktadır. Ayrıca toprağın 10-15 cm derinliğinde ağaç dip kısmını oymak ve iletim borularını tahrip etmek suretiyle önemli derecede zarar yaparlar. Özellikle toprağa yakın kenarı siyah galeri deliklerinden çıkardıkları kırmızı talaşlarla dikkat çekerler. Kabuk altlarında genç larvalar görüldüğünde, larva giriş deliklerine sokulacak bir tel ile larvalar öldürülebilir. Veya deliklere Dichlorvos 50 EC emdirilmiş pamuk sokulup, ağzı acı macun ile kapatılır.

 

AĞAÇ SARI KURDU

Larvalar ağaçların gövde ve dallarında galeri açarak beslenirler. Fidan ve genç ağaçların gövdelerinde, yaşlı ağaçların ise dallarında  galeriler açarak beslenirler. Tek bir larvanın bitki bünyesinde bulunması genç ağaçları öldürebilir. Yeni larva girişlerinin olduğu yaz aylarında, Haziran sonlarında başlanarak 15-20 gün aralıklarla 3-4 ilaçlama yapılmadır.

 

BAKLA ZINNI

Erginler meyve ağaçlarının ve diğer bitkilerin çiçek açma zamanında çiçeklerin dişilerini, erkek organlarının polen tozlarını, genç yaprak hatta tomurcuk ve meyveleri yiyerek çok zarar verirler. Erginlerin çiçeklerde beslendiği ilkbahar aylarında mücadeleye başlanılmalıdır. Mhaniki Mücadele Sıra aralarına çeşitli boyutlarda içi su ile doldurulmuş mavi veya beyaz renkli plastik leğenler yerleştirilmeli buradan toplanan erginler imha edilmelidir.

 

ERİK KOŞNİLİ

Ergin dişi yarım küre şeklinde ve bombelidir. Renk koyu kahverengi veya parlak koyu esmerdir. Vücut uzunluğu 3-3,5 mm genişliği ise 2,5-3 mm ve yüksekliği ise 2-2,5 mm kadardır. Kışı ikinci dönem larva halinde geçirir. İlkbaharda havaların ısınmasıyla birlikte gelişmeye başlayan nimfler Nisan sonunda ergin olurlar. İlkbahar sonuna doğru hareketli larvaları görülür.  Populasyonların yoğun olduğu bahçelerde, kış sonu veya ilkbahar başlarında yoğun bulaşık dallar kesilip imha edilmelidir. Ayrıca sık dikimden kaçınılmalı, iyi bakım yapılmalıdır. İlaçlı mücadeleye karar verirken doğal düşmanları göz önünde bulundurmamız gerekmektedir. Kimyasal mücadele zararlının yoğun olduğu bahçelerde kışın ağaçlar uyku döneminde iken yapılmalıdır. Zorunlu olmadıkça kış ilaçlamaları sık yapılmamalıdır. Yaz ilaçlaması için ilk larva çıkışları takip edilerek, ilk çıkışlarda 15-20 gün sonra  veya ilk hareketli larva çıkışını tamamlamamış koşnil oranı % 60’a ulaştığında ilaçlama yapılmalıdır.

 

KÖK-UR NEMATODLARI

Kök-ur nematodları, sert ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ve asmada özellikle meyve fidanlarının köklerinde irili ufaklı urlar meydana getirirler. İç karantinaya tabidir. Ticari amaçlı fidanlıklar kurulmadan önce Zirai Mücadele Araştırma Enstitülerine toprak tahlilleri yaptırılarak, fidanlık kurulacak yerin temiz olduğuna dair ruhsat alınması gerekmektedir.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Yazılan yorumlar hiçbir şekilde karsmanset.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2005 Kars Manşet | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0474 212 47 51 / 3 Hat 0545 325 81 44 / Reklam ve Haber İletişim harmankayagrup@gmail.com Faks : 04742124751