ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran ile ABD arasında son 24 saat içinde yaşanan çatışmaların ardından ateşkesin bitip bitmediği yönündeki soruya, "Ateşkes kesinlikle sürüyor. Ama çok yakından izliyor olacağız" ifadeleriyle cevap verdi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Pentagon'da basın toplantısı düzenledi. Savunma Bakanı Hegseth konuşmasına ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla Özgürlük Projesi (Project Freedom) kapsamında Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden tesis edilmesi için operasyon başlattığını hatırlatarak başladı. Operasyonun İran'a yönelik "Destansı Öfke" operasyonundan ayrı ve farklı olduğunu belirten Hegseth, bu operasyonun savunma niteliği taşıdığını, kapsamının sınırlı olduğunu ve süresinin geçici olduğunu ifade etti.
"Çatışma aramıyoruz"
Hegseth, "Bu operasyonun tek bir görevi var, o da masum ticari gemileri İran'ın saldırılarına karşı korumak. ABD kuvvetlerinin İran karasularına ve hava sahasına girmesine gerek bulunmuyor. Çatışma aramıyoruz. Ancak İran'ın masum ülkelerin ve mallarının uluslararası sulardan geçişini engellemesine izin verilemez" dedi. İran'ın sivil gemilere saldırdığını, her milletten gemicileri tehdit ettiğini ve kritik bir boğaz noktasını kendi çıkarları için silah haline getirmeye çalıştığını iddia eden Hegseth, "İran'ın eylemleri, uluslararası şantajdır ve kabul edilemez. Özgürlük Projesi, bunu sona erdiriyor" şeklinde konuştu.
"2 ticari gemi geçti, geçiş hattı açık"
Hegseth, "İki ABD ticari gemisi, ABD muhribi ile birlikte boğazdan güvenli bir şekilde geçmiştir. Bu da geçiş hattının açık olduğunu göstermektedir. İranlıların bu durumdan utanç duyduğunu biliyoruz. Boğazı kontrol ettiklerini söylediler ama etmiyorlar" ifadelerini kullandı. Dünyanın dört bir yanından yüzlerce geminin geçiş için sıra beklediğini söyleyen Hegseth, "ABD'nin dünyaya doğrudan bir katkısı olarak boğaz üzerinde güçlü bir "kırmızı, beyaz ve mavi kubbe" kurduk. ABD muhripleri görev başında. Yüzlerce savaş uçağı, helikopter, insansız hava aracı ve keşif uçağı tarafından destekleniyor. Barışçıl ve ticari gemilere, daimi koruma sağlanıyor. Elbette, İran'a ait olanlar hariç" şeklinde konuştu. İran'a yönelik tam kapsamlı deniz ablukasının devam ettiğini de ifade eden Hegseth, "Özgürlük Projesi başlar başlamaz, İran limanlarından 6 gemi ablukayı delmeye çalıştı, ancak hepsi geri çevrildi" dedi.
Hegseth, ABD'nin İran'ın boğaz trafiğini boğma girişimini kırarak küresel enerji rotalarını güvence altına aldığını ve en çok yoksul kesimleri etkileyen kıtlıkları önlediğini savundu.
"İran'a çağrımız, masum gemilerin serbestçe geçişine izin vermeleridir"
İran'ı uyaran Hegseth, "ABD askerlerine ve ticari gemilere saldırırsanız ezici ve yıkıcı ateş gücüyle karşılaşırsınız" dedi. ABD Savunma Bakanı, "İran'a çağrımız, masum gemilerin serbestçe geçişine izin vermeleridir. Bu uluslararası sular, tüm uluslara aittir. İran'ın vergilendireceğiz, ücretlendireceği ya da kontrol edeceği bir alan değildir" ifadelerini kullandı. Hürmüz Boğazı'nda güvenlik için dünyanın da sorumluluk almasını beklediklerini söyleyen Hegseth, "Uygun zamanda ve yakında sorumluluğu size devredeceğiz" dedi.
"Ateşkes kesinlikle sürüyor"
Hegseth, basın toplantısında İran ile ABD arasında son 24 saat içinde yaşanan çatışmaların ardından ateşkesin bitip bitmediği yönündeki bir soruya, "Hayır, ateşkes bitmedi" ifadeleriyle cevap verdi. Hegseth, "Başlangıçta biraz hareketlilik olmasını bekliyorduk ve öyle oldu. Savunma yapacağımızı ve bunu agresif bir şekilde yapacağımızı söyledik ve kesinlikle yaptık. İran bunu biliyor" şeklinde konuştu. Bir eylemin ateşkes ihlali teşkil edip etmediğine karar verecek otoritenin ABD Başkanı olduğunu ifade eden Hegseth, "Şu anda ateşkes kesinlikle sürüyor. Ama çok yakından izliyor olacağız" dedi.
Güney Kore, Japonya, Avustralya ve Avrupa'ya sorumluluk çağrısı
Hürmüz Boğazında vurulan Güney Kore gemisinin durumuna ilişkin bir soruya Hegseth, "CENTCOM'un o gemiyle temas halinde olduğunu söyleyebilirim" ifadeleriyle cevap verdi. Hegseth, "Güney Kore'nin sorumluluk almasını umuyoruz. Tıpkı Japonya'nın Avustralya'nın ve Avrupa'nın sorumluluk almasını umduğumuz gibi" diye konuştu.
"Savaşa dönülmesi seçeneği her zaman masada"
Ateşkesin çökmesi durumunda Trump'ın saldırılar için ABD Kongresi'nden onay arayıp aramayacağı sorusuna Hegseth, "Eğer yeniden başlarsa bu, Başkanın kararı olur. Bu seçenek her zaman masadadır ve İran da bunu biliyor" dedi. Hegseth, "Eğer İran, anlaşmada kendi payına düşeni yerine getirmeye ya da bir anlaşma yapmaya istekli değilse Savunma Bakanlığı mevzilenmiş, hazır, silahları dolu ve harekete geçmeye hazır durumdadır" ifadelerini kullandı.
İsrail'in etkisini reddetti
Basın toplantısında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İsrail'in savaşa devam etme arzusunu açık bir şekilde dile getirdiği ve bunun ABD'nin yeniden savaşa çekilmesi manasına gelip gelmeyeceği sorusuna Hegseth, ABD Başkanı Trump'ın İsrail Başbakanı Netanyahu tarafından savaşa sürüklendiği varsayımının yanlış olduğu ifadeleriyle cevap verdi. Hegseth, "Başkan Trump, sürecin her adımında ABD çıkarları ve "Önce Amerika" anlayışı temelinde liderlik etti" dedi.
"İran'ın saldırıları, ABD'nin yeniden operasyon başlatmasını gerektirecek düzeye ulaşmadı"
Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise basın toplantısında son birkaç gün içinde yaşananlara ilişkin bilgilendirme sundu. Caine, İran'ın saldırılarının, ABD'nin muharebe operasyonlarını yeniden başlatmasını gerektirecek düzeye ulaşmadığını söyledi. Caine, "İran, ateşkes ilan edilmesinden bu yana ticari gemilere 9 kez ateş açtı, 2 konteyner gemisine el koydu ve ABD güçlerine 10'dan fazla kez saldırdı. Tüm bunlar, şu aşamada büyük çaplı muharebelerin yeniden başlaması eşiğinin altındadır" ifadelerini kullandı.
İran'ın saldırıları nedeniyle bölgede mahsur kalan bin 550'den fazla gemide yaklaşık 22 bin 500 denizci bulunduğunu söyleyen Caine, "İran, deniz taşımacılığına ek olarak komşularına yönelik kasıtlı saldırılarını da sürdürmektedir. Dün Umman'a 1, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ise 3 saldırı gerçekleştirdi ve bunlar arasında Fujairah petrol terminaline yönelik olan ve başarıyla engellenen saldırı da bulunuyordu" dedi. Caine, İran'ın ticari gemileri savunan ABD güçlerine karşı seyir füzeleri, insansız hava araçları ve küçük tekneler kullanarak saldırdığını söyledi. Ciane, "Şu ana kadar bugün daha sakin geçiyor" diye ekledi.
Özgürlük Projesi'nin işleyişine ilişkin detaylar da paylaşan Genelkurmay Başkanı Caine, "Yüzeyde güdümlü füze taşıyan muhripler ve diğer savaş gemileri, İran tehditlerini tespit edip etkisiz hale getiriyor. Bu tehditler arasında hızlı tekneler ve kamikaze dronları da bulunuyor. Havada ise 82. Hava İndirme Tümeni tarafından koordine edilen 100'den fazla savaş uçağı, saldırı uçağı ve insanlı/insansız hava aracı, 24 saat görev yaparak söz konusu güvenlik bölgesi ve yaklaşım hatları için savunma gözetimi sağlıyor. Bu kuvvetler, 15 binden fazla Amerikan askerinden oluşuyor ve İran tehditlerine karşı hava ve deniz kontrolü tesis edilmiş bulunuyor" dedi.