Bir arkadaşının önerisi üzerine 5 yıl önce ABD'den Kars'a gelen organik ürün, sağlıklı yaşam vebeslenme uzmanı Beti Minkin, tükenmekte olan antik kavılca buğdayını yeniden üretti. Yüzlerce ton ürettiği kavılcayı işlemek, uluslararası arenada pazarlamak ve Kars'ta üretim tesisi açmak için maddi kaynak arayan Minkin, "Üretim tesisi, Kars'ta daha çok istihdam sağlayacak, göçü ciddi oranda azaltacak" dedi.
Kars'ta yürüttüğü organik tarım projesiyle Newsweek Dergisi'nde Türkiye'de umut veren 100 şey listesine 23. sıradan giren, geçen yıl "tarımın oscarları" diye bilinen One World Awards yarışmasında ilk 5'te yer alan Beti Minkin, antik tahıl kavılca buğdayının yok olmak üzere olduğu günlerden 100 binlerce tonluk üretime geçişinin öyküsünü, Oktay Baltacı yönetiminde bu hafta yayın hayatına başlayacak Tarım Kulübü Dergisi'ne anlattı.
İstanbul'da dünyaya gelen, dünyanın çeşitli ülkelerinde eğitim alan ve akademik çalışmalara imza atan Beti Minkin, aldığı fonla Kars'ta biyo-çeşitliliği korumak adına kuşlarla ilgili çalışma yapan Stanford Üniversitesi'nden arkadaşı Çağrı Şekercioğlu'nun daveti üzerine 2006 yılında Kars'a geldiğini belirtti.
Kars'ın, hatta tüm Kafkasya'nın, biyo-çeşitlilik anlamında önemli bir lokasyon olduğunu vurgulayan Minkin, "Aklımı da bölgenin çeşitliliği çeldi ve 'Neden gidip görmeyeyim' diye düşündüm. Dünyada 34 tane biyo-çeşitlilik açısından sıcak nokta var. Bu bölgeler zengin ve tehlikeli bölgeler. Türkiye'nin üzerinden de 3 tanesi geçiyor ve benim incelemelerim de zaten akro-biyoçeşitlilik üzerineydi" dedi.
Minkin, Kars'ta kuşlarla ilgili projenin toprak kısmını yürütmesinin istenildiğini ifade ederek, şu bilgileri verdi:
"Burada 'Sürdürülebilir köy projeleri yapalım, toprakta ne bulabiliriz, aynı zamanda köylülere nasıl olanaklar sağlayabiliriz' gibi düşüncelerle hareket ettik. Köylülere ekonomik anlamda yarar sağlamak istiyorduk. Köylerdeki kültürel miras toplandı. Ardından köylere gidip insanlarla görüşmeye başladık. İnsanlarla iletişimimde özellikle yaşlıları tercih ettim ki, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel yaşam ve beslenme alışkanlıklarını öğrenebileyim. Kavılca, zeyrek, keten tohumu, kırmızı buğday gibi ürünleri insanların geçmişte tükettiklerini ama artık neredeyse kaybolmakta olduğunu gördüm. Kars'ta kavılca ekimi de bu şekilde başladı. Antik tahıl kavılca aslında binlerce yıldır ekildiği topraklarda o kadar seyrelmiş ve tohumları o kadar azalmıştı ki, bölgede haftalarca süren çalışmalar sırasında dolaştığım 40 köyden sadece 2 ton kavılca ve 1 ton da zeyrek tohumu bulabildim."
-ANADOLU'NUN EN ESKİ BUĞDAYI-
Kavılcanın, aslında Kars'ta endemik bir tür değil, Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde bulunabilen bir ürün olduğunu vurgulayan Minkin, kavılca ve gernik gibi ürünlerin Anadolu'nun en eski buğdayları olduğunu, yöreden yöreye isimlerinin değiştiğini kaydetti.
karsmanset.com