Biruni Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Endodonti Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Güzide Pelin Sezgin, tedavi edilmeyen diş çürüklerinin zamanla dişin sinir dokusuna ulaşarak apseye neden olabileceğini belirtti. Sezgin, "Diş kökünde başlayan enfeksiyon yalnızca ağız içinde sınırlı kalmayabilir. Tedavi edilmeyen apseler çene, yüz ve boyun bölgesine yayılabilir; bazı durumlarda genel sağlığı tehdit eden ciddi tablolara yol açabilir" dedi.
Basit bir diş çürüğünün zamanında tedavi edilmediğinde dişin iç kısmında yer alan damar ve sinir dokusuna kadar ilerleyebileceğini ifade eden Doç. Dr. Güzide Pelin Sezgin, başlangıçta hafif hassasiyet ya da kısa süreli ağrı ile kendini gösteren çürüklerin ilerleyen dönemde şiddetli ağrı, enfeksiyon ve diş apsesine neden olabileceğini söyledi. Diş ağrısının ertelenmemesi gerektiğine dikkat çeken Sezgin, ihmal edilen apselerin yalnızca ağız ve diş sağlığını değil, genel sağlığı da etkileyebileceğini vurguladı.
"Basit bir çürük zamanla dişin sinir dokusuna ulaşabilir"
Diş çürüğünün tedavi edilmediğinde ilerleyici bir süreç izlediğini belirten Doç. Dr. Güzide Pelin Sezgin, "Çürük başlangıçta dişin sert dokularında sınırlı olabilir. Ancak gerekli tedavi yapılmadığında zamanla dentin tabakasına, ardından dişin iç kısmında yer alan pulpa dokusuna ulaşabilir. Pulpa, dişin damar ve sinir yapısını içeren canlı dokudur. Bu bölge enfekte olduğunda sıcak-soğuk hassasiyeti, çiğneme sırasında ağrı, gece artan zonklayıcı ağrı ve ilerleyen dönemde apse gelişebilir" diye konuştu.
"Ağrının azalması enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmez"
Diş apsesinin bazı hastalar tarafından yalnızca ağrılı bir diş problemi gibi değerlendirildiğini ifade eden Sezgin, ağrının azalmasının her zaman iyileşme anlamına gelmediğini söyledi.
Sezgin, "Ağrı bir süre sonra azaldığında hastalar sorunun kendiliğinden geçtiğini düşünebiliyor. Oysa bu durum her zaman enfeksiyonun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Dişin canlılığını kaybetmesiyle ağrı azalabilir ancak enfeksiyon kök ucunda ilerlemeye devam edebilir. Bu nedenle ağrı kesicilerle geçiştirilen, tekrarlayan veya şişlik ile birlikte görülen diş ağrıları mutlaka diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
"Enfeksiyon yüz, çene ve boyun bölgesine yayılabilir"
Tedavi edilmeyen diş apselerinin çevre dokulara yayılabileceğine dikkat çeken Sezgin, "Diş kökünde başlayan enfeksiyon yalnızca ağız içinde sınırlı kalmayabilir. Zamanında müdahale edilmediğinde çene kemiğine, yüz dokularına ve boyun bölgesine yayılabilir. Bu durumda yüzde, çenede veya boyunda şişlik, ağız açmada zorlanma, yutma güçlüğü, ateş, halsizlik ve genel durum bozulması görülebilir" dedi.
Özellikle yüz ve boyun bölgesinde hızla artan şişlik, yutma güçlüğü veya nefes almada zorlanma gibi belirtilerin acil değerlendirme gerektirebileceğini belirten Sezgin, bu tür bulguların ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
"Nadir de olsa sepsis gibi ciddi tablolar gelişebilir"
Diş apsesinin bakteriyel bir enfeksiyon olduğunu vurgulayan Sezgin, tedavi edilmeyen enfeksiyonların nadir durumlarda kana karışarak tüm vücudu etkileyen ciddi tablolara yol açabileceğini belirtti.
Sezgin, "Sepsis, hayatı tehdit edebilen ağır bir enfeksiyon yanıtıdır. Bu risk özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde, kontrolsüz diyabeti olan hastalarda, bazen ileri yaş grubunda ve kronik sistemik hastalıkları bulunan kişilerde daha dikkatli takip edilmelidir. Bu nedenle diş apsesi "kendiliğinden geçer" düşüncesiyle ihmal edilmemelidir" şeklinde konuştu.
"Üst çene dişlerindeki apseler sinüsleri etkileyebilir"
Üst çene dişlerinin sinüs boşluklarına yakın konumda olduğunu hatırlatan Sezgin, özellikle üst çene arka bölgedeki dişlerde gelişen enfeksiyonların sinüs bölgesini de etkileyebileceğini söyledi.
Sezgin, "Bu hastalarda diş ağrısına yüz ağrısı, basınç hissi veya sinüzit benzeri şikayetler eşlik edebilir. Bu nedenle ağız ve diş kaynaklı enfeksiyonlar yalnızca lokal bir problem olarak değerlendirilmemeli, altta yatan neden doğru şekilde belirlenmelidir" dedi.
"Kanal tedavisi dişi çekilmekten kurtarabilir"
Endodontik tedavinin, halk arasında bilinen adıyla kanal tedavisinin, enfekte olmuş dişlerin korunmasında önemli bir yöntem olduğunu belirten Sezgin, uygun vakalarda kanal tedavisi ile dişin çekilmeden ağızda tutulabileceğini ifade etti.
Sezgin, "Kanal tedavisinde amaç, enfekte veya hasar görmüş pulpa dokusunun temizlenmesi, kök kanallarının dezenfekte edilmesi ve dişin yeniden fonksiyon görebilecek şekilde korunmasıdır. Uygun vakalarda kanal tedavisi sayesinde diş çekilmeden ağızda tutulabilir. Doğal dişin korunması; çiğneme fonksiyonu, estetik görünüm ve ağız sağlığının devamlılığı açısından büyük önem taşır" diye konuştu.
"Antibiyotik tek başına kalıcı çözüm olmayabilir"
Diş apselerinde enfeksiyon kaynağının ortadan kaldırılmasının büyük önem taşıdığını belirten Sezgin, antibiyotik kullanımının her zaman tek başına yeterli olmayabileceğine dikkat çekti.
Sezgin, "Bazı durumlarda antibiyotik tedavisi hekim tarafından gerekli görülebilir. Ancak antibiyotik tek başına çoğu zaman kalıcı çözüm sağlamaz. Enfeksiyonun kaynağı olan diş mutlaka değerlendirilmelidir. Gerekli durumlarda kanal tedavisi, drenaj veya farklı tedavi seçenekleri gündeme gelebilir. Tedavi planı, hastanın klinik durumuna ve dişin mevcut durumuna göre belirlenir" ifadelerini kullandı.
"Erken müdahale hem dişi hem sağlığı korur"
Diş çürüklerinin düzenli kontrollerle erken dönemde tespit edilebileceğini ifade eden Sezgin, diş ağrısının dayanılmaz hale gelmeden diş hekimine başvurulması gerektiğini söyledi.
Sezgin, "Erken dönemde fark edilen çürükler daha basit tedavilerle kontrol altına alınabilirken, ilerlemiş vakalarda kanal tedavisi gerekebilir. Tedavi geciktikçe enfeksiyonun yayılma riski ve diş kaybı ihtimali artar. Düzenli diş hekimi kontrolleri, doğru ağız hijyeni, diş ipi kullanımı ve şekerli-asitli gıdaların sık tüketiminden kaçınmak çürük ve apse riskini azaltmaya yardımcı olur" dedi.