İŞKUR, Mesleki Eğitim Kurslarını Tanıttı
İŞKUR İl Müdürlüğü tarafından Mesleki eğitim kursları ile ilgili bir tanıtım açıklaması yaptı. Bu kapsamda sağlanan imkanlar, faydalanacak olanlarda aranan şartlar ve kurslarla ilgili daha birçok sorunun cevabı niteliğinde olan açıklama söyle yayınlandı.
“MESLEKSİZLİKLE MÜCADELE EDİYORUZ”
İşgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu tüm mesleklerde işsizlerin niteliklerini geliştirerek istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla yapılan meslek edindirme ve geliştirme kurslarıdır.
İstihdam garantili mesleki eğitim kurslarına katılanların en az yüzde ellisi, en az yüz yirmi gün olmak üzere kurs süresi kadar istihdamda kalmaktadır.
Mesleki eğitim kurslarına katılacaklarda aranan şartlar
Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
15 yaşını tamamlamış olmak,
Yetiştirilecekleri mesleğe uygun özelliklere sahip olmak,
İşverenin aradığı özel şartları taşımak,
İş ve meslek danışmanının uygun görüşüne sahip olmak,
Emekli olmamak.
Mesleki eğitim kursları ücretsiz olup Kurum tarafından kursiyerlere devam ettiği fiili eğitim günü süresince ödeme (20 TL) yapılmaktadır. Ayrıca İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası ile bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar için Genel Sağlık Sigortası Prim Giderleri de İŞKUR tarafından ödenmektedir.
Kurslara devam zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olanlara eğitici/öğretici tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Ancak bu izin süreleri toplamının, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük sağlık izni dışında, hangi sebeple olursa olsun kurs süresinin 1/10'unu aşması halinde kursiyerlerin kursla ilişikleri kesilir.
Engellilere yönelik faaliyetler
Herhangi bir mesleği olmayan engellilere ilgi, ihtiyaç ve yeteneklerine uygun mesleklerde bilgi ve beceri kazandırmak ve bu suretle işe yerleştirilmelerini veya bağımsız çalışmalarını sağlamak amacıyla mesleki eğitim kursları düzenlenmektedir.
Hükümlülere yönelik faaliyetler
Hükümlülere yönelik mesleki eğitim kursları düzenlenmektedir. Ayrıca Adalet Bakanlığı ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan işbirliği sonucunda, cezaevlerinde bulunan ve tahliyelerine az süre kalan hükümlülere bir meslek edindirerek tahliye olduktan sonra istihdam edilmelerini kolaylaştırmak amacıyla da mesleki eğitim kursları düzenlenmektedir.
İŞBAŞI EĞİTİM PROGRAMLARI
“İş tecrübesi kazanmanızı sağlıyoruz”
Kuruma kayıtlı işsizlerin mesleki deneyim edinmeleri ve teorik eğitimini aldıkları mesleklerde uygulamayı görmesi, çalışma ortamına uyumunun sağlanması amacıyla düzenlenen programlardır.
İşsizlerin mesleki yeterliklerini geliştirebilecekleri ve tecrübe edinecekleri bir programdır.
Programa katılmak isteyenler işbaşı eğitimi yapacağı işyerini kendileri bulabileceği gibi, işyerleri de istemiş olduğu vasıfta işgücünü İŞKUR’dan talep edebilir.
İşbaşı Eğitim Programlarının Süresi
Azami 160 fiili gün ve haftalık en fazla 45 saattir.
İşbaşı Eğitim Programlarından Yararlanma Şartları
Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
15 yaşını tamamlamış olmak,
İşverenin birinci veya ikinci dereceden kan hısmı olmamak,
İkinci öğretim ve açık öğretimdeki öğrenciler ile yükseköğretim öğrencileri işbaşı eğitim programına katılabilirler.
İşbaşı Eğitim Programlarında Karşılanabilecek Giderler
Katılımcı zaruri gideri
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası Primi
Bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar için Genel Sağlık Sigortası Prim Giderleri
GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ PROGRAMLARI
“Kendi işinizi kurmanıza yardımcı olalım”
Girişimcilik eğitim programı, Kuruma kayıtlı kişilere yönelik olarak kendi işlerini kurmalarına ve geliştirmelerine yardımcı olmak amacıyla uygulanan programlardır.
Girişimcilik eğitim programı kapsamında temel seviye girişimcilik eğitimi, “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ile Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) arasındaki Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi İşbirliği Protokolünde” belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Eğitim programı bitiminde, katılımcılara Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Katılım Belgesi verilmektedir. Bu belge, KOSGEB Yeni Girişimci Desteğine başvuruda gerekmektedir.
Girişimcilik Eğitim Programının Süresi
Temel seviye girişimcilik eğitimi, sınıf içi eğitim ve atölye çalışmalarından oluşmakta olup toplam 70 saattir.
Girişimcilik Eğitim Programından Yararlanma Şartları
Kuruma kayıtlı olmak
18 yaşını tamamlamış olmak
Girişimcilik eğitim programında aynı modülden daha önce yararlanmamış olma
İş ve meslek danışmanlığı hizmetinden yararlanılarak olumlu görüş almış olmak
Bu kapsamda Kuruma kayıtlı olanlardan özellikle işletmesini geliştirmek isteyenler için de girişimcilik eğitimleri verilebilmektedir.
Ayrıca tarımsal faaliyette bulunanlar ile isteğe bağlı sigortalı sayılanlar, sosyal yardım, özürlü maaşı ile dul ve yetim aylığı alanlar da programlardan yararlanabilmektedir.
Girişimcilik Eğitim Programlarında Karşılanabilecek Giderler
Katılımcı zaruri gideri
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası Primi
Bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar için Genel Sağlık Sigortası Prim Giderleri
TOPLUM YARARINA PROGRAMLAR (TYP)
Toplum Yararına Program (TYP) Nedir?
İşsizliğin yoğun olduğu dönemlerde veya yerlerde doğrudan veya yüklenici eli ile toplum yararına bir iş ya da hizmetin gerçekleştirilmesi yoluyla özellikle istihdamında zorluk çekilen işsizlerin çalışma alışkanlık ve disiplininden uzaklaşmalarını engelleyerek işgücü piyasasına uyumlarını gerçekleştirmek ve bunlara geçici gelir desteği sağlamak amacıyla İŞKUR tarafından uygulanan programlardır.
Katılım Şartları Nelerdir?
Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
18 yaşını tamamlamış olmak,
Emekli, malul, dul ve yetim aylığı almıyor olmak,
Öğrenci olmamak (açıköğretim öğrencileri hariç),
TYP’den yararlanılmaya başlanan gün itibarıyla Sosyal Yardım Bilgi sistemi üzerinden yapılacak sorgulamada herhangi bir nakdi sosyal yardım almıyor olmak,
Katılımcılar Nasıl Seçilmektedir?
Katılımcıların seçiminde uygulanan 3 ayrı yöntem bulunmaktadır. Her Programın niteliğine göre bu yöntemlerden hangisinin kullanılacağı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından belirlenir.
Noter kurası yöntemi,
Liste (başvuranlar içinden mülakat ya da iş ve meslek danışmanlığı sonucu katılımları uygun görülenlerin belirlenmesi) yöntemi,
Yüzde seksen noter kurası, yüzde yirmi liste yöntemi.
Katılımcılara Hangi Ödemeler Yapılmaktadır?
Asgari ücret
Vergi ve sosyal güvenlik prim giderleri
TYP Hangi Alanlarda Uygulanmaktadır?
Çevre temizliği
Kamusal altyapının yenilenmesi
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda çevre düzenlemesi
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda bakım onarım ve temizlik işleri yapılması
Restorasyon, tarihi ve kültürel mirasın korunması
Ağaçlandırma
Park düzenlemeleri
Vadi ve dere ıslahı
Erozyon engelleme çalışmaları
TYP Uygulama Süresi Kaç Aydır?
TYP uygulama süresi, her bir program için en fazla 9 aydır.
TYP’de Haftalık Çalışma Süresi Ne Kadardır?
TYP’de haftalık çalışma süresi en fazla kırk beş saattir.
Kimler TYP’den Yararlanamaz?
İŞKUR tarafından düzenlenen TYP dışında bir program ya da kurstan yararlanmış olan işsiz, 6 ay geçmeden TYP’ye başvuramaz.
Mazeretsiz olarak TYP’den ayrılanlar veya kendi kusuru nedeniyle ilişiği kesilenler, son yararlanma tarihi üzerinden 24 ay geçmedikçe yeni bir TYP’ye başvuramaz.
Yararlandığı TYP bittikten sonra Kurum tarafından teklif edilen niteliklerine uygun en az üç iş teklifini mazeretsiz olarak kabul etmeyenler, son yararlanma tarihi üzerinden 24 ay geçmedikçe yeni bir TYP’ye başvuramaz.
Herhangi bir kurs ya da programa katılmama yönünde yaptırım uygulanan kursiyer veya katılımcı yaptırım süresince TYP’den de yararlanamaz.
Devam ettiği bir TYP ile mazeretli ya da mazeretsiz ilişiği kesilen katılımcı aynı TYP’ye tekrar katılamaz.
TYP’den İkinci Kez Yararlanılabilir mi?
TYP’den programa başlandığı tarihten itibaren bir sene içinde en fazla 9 ay süreyle yararlanma imkânı bulunmaktadır. Ancak, 9 ay bittikten sonra 3 ay bekleyerek yeni bir programdan faydalanılabilmektedir.
Bir katılımcı aynı kurum veya kuruluşla düzenlenen TYP’den en fazla 18 ay yararlanabilir.
TYP’de İzin Süresi ve Devamsızlık Hakkı Ne Kadardır?
Katılımcıların TYP’ye devamı zorunludur.
Ancak katılımcılar, yüklenici ve Kuruma bilgi vermek ve Kurum ve yükleniciden onay almak şartıyla TYP süresinin yirmide biri(1/20) kadar ücretsiz izin kullanabilmektedirler. Ücretsiz izin kullanılan dönemde katılımcıya herhangi bir ücret ödenmez.
Ücretsiz izinden ayrı olarak katılımcı; sağlık sorunları, evlenme, doğum ve birinci derece yakınlarının vefatı gibi mücbir nedenleri belgelendirmek şartıyla, TYP süresinin yirmide biri(1/20) kadar devamsızlık hakkından yararlanabilmektedir.
AKTİF İŞGÜCÜ PROGRAMLARI
Türkiye İş Kurumu tarafından istihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına ve özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere aktif işgücü hizmetleri kapsamında mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları, girişimcilik eğitim programları, toplum yararına programlar ve diğer kurs, program, proje ve özel uygulamalar düzenlenmektedir.
Türkiye çapında 81 Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen İşgücü Piyasası İhtiyaç Analizleri sonucunda o ilde en çok ihtiyaç duyulan meslekler tespit edilmekte ve bu mesleklerde kurs/program düzenlemek amacıyla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından Yıllık İşgücü Eğitim Planları hazırlanmaktadır.
Kurum tarafından sunulan aktif işgücü hizmetlerinden yararlanmak isteyen kayıtlı işsizlere Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezlerinde görev yapan 4.000’e yakın iş ve meslek danışmanı tarafından danışmanlık hizmeti verilmektedir. İş ve meslek danışmanlarının bu hizmeti ile işsizler kendilerine en uygun kurs/programa katılma imkânına sahip olmaktadır.
İŞKUR’un Aktif İşgücü Programları Kapsamında Temel Faaliyetleri:
Mesleki Eğitim Kursları
Girişimcilik Eğitim Programları
İşbaşı Eğitim Programları
Toplum Yararına Programlar
Bunlara ek olarak İŞKUR;
Çalışanların Mesleki Eğitimi
Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezleri Projesi (UMEM)
Özel Politika ve Uygulamalar
Korumalı İşyerleri Projesi
Engelli ve Eski Hükümlüye Kendi İşini Kurma Desteği
Engellinin İş Bulmasını Sağlayacak Destek Teknolojilerine İlişkin Projeler
Engellinin İşe Yerleştirilmesi, İşe ve İşyerine Uyumunun Sağlanmasına Yönelik Projeler
Engellilerin İstihdam Edilebilirliklerini Artırmayı Amaçlayan Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon Projeleri
yürütmektedir.
Karşılanan Giderler
Düzenlenen faaliyetlere katılanlardan herhangi bir ad altında, herhangi bir ücret ya da katkı alınmamaktadır. Faaliyetlere ilişkin tüm giderler İŞKUR tarafından karşılanmaktadır. Ayrıca faaliyetlerden yararlananlara eğitim ya da katılım süresince yol yemek gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaları amacıyla ödemeler (günlük 20-25 TL) yapılmaktadır. Toplum Yararına Programlarda ise bu ödemeler asgari ücret düzeyinde olmaktadır.
Belgelendirme
Kurslara katılanlara, öncelikle uluslararası geçerliliği olan mesleki yeterlilik belgesi verilmektedir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ise Milli Eğitim Bakanlığı onaylı kurs bitirme belgesi verilmektedir.
Eğitim alan işsizler, eğitim aldıkları meslek ve açık iş durumuna göre özel sektör işyerlerinde istihdam edilmektedirler.
İşbaşı eğitim programlarına katılanlara Katılım Belgesi; girişimcilik eğitim programlarına katılanlara ise KOSGEB tarafından girişimcilere yönelik olarak sağlanan desteklerden yararlanabilme olanağı veren Girişimcilik Eğitimi Katılım Belgesi verilmektedir.
İşsizlik Sigortası
İşsizlik sigortasının kapsamı
§ 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalılar,
§ 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalılar,
§ İSTEKLERİ HALİNDE;
o 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalılar,
o Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler,
işsizlik sigortasının kapsamındadır.
İşsizlik sigortasından yararlanma koşulları
İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için;
§ Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak,
§ Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak,
§ Son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,
§ Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak,
gerekmektedir.
İŞSİZLİK SİGORTASINA BAŞVURU
Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine başvurmak gerekmektedir. Başvuru, İŞKUR birimine şahsen gelerek veya elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresinden yapılabilir. Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.
İşsizlik sigortası başvurusu ile kişinin iş arayan kaydı yapılmakta veya güncellenmektedir. Böylece sigortalı işsizlerin danışmanlık, işe yerleştirme ve mesleki eğitim hizmetlerini alması sağlanmaktadır.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİNİN SÜRESİ
Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde;
§ 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
§ 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
§ 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün,
süre ile işsizlik ödeneği (kanunda yer alan diğer şartları taşınması kaydıyla) verilmektedir.
Son 120 günde kesinti sayılmayan haller
Hizmet akitleri 4447/51 inci madde kapsamında sona eren sigortalı işsizlerin, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün içinde, hizmet akdi devam etmekle birlikte;
1. Hastalık,
2. Ücretsiz izin,
3. Disiplin cezası
4. Gözaltına alınma,
5. Hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali,
6. Kısmi istihdam,
7. Grev,
8. Lokavt,
9. Genel hayatı etkileyen olaylar,
10. Ekonomik kriz,
11. Doğal afet,
Nedenleriyle işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, son 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmamaktadır.
İşsizlik sigortası kapsamında sunulan hizmetler
İşsizlik ödeneği alanlara İŞKUR tarafından;
§ İşsizlik ödeneği verilmesi,
§ Genel sağlık sigortası primleri ödenmesi,
§ Yeni bir iş bulma,
§ Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi,
hizmetleri sağlanmaktadır.
İşsizlik ödeneği miktarı
Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkı olarak hesaplanmaktadır. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde seksenini geçememektedir.
Aşağıda 2014 yılı 1. Dönem için aylık işsizlik ödeneği hesabı verilmiştir.
Son 4 aylık Prime Esas Kazançların Aylık ortalaması Hesaplanan İşsizlik Ödeneği Miktarı Damga Vergisi Ödenecek İşsizlik Ödeneği Miktarı
Son 4 Ay Asgari Ücretle Çalışan 1.071,00 428,40 3,25 425,15
Son 4 Ay Aylık 3.000 TL ile Çalışan 3.000,00 856,80* 6,50 850,30*
(*) Hesaplanan İşsizlik Ödeneği Miktarı, Aylık Asgari Ücretin Brüt Tutarının Yüzde Seksenini geçemeyeceği için Ödenecek Aylık İşsizlik Ödeneği Miktarı bu şekilde hesaplanmıştır. Asgari ücret 1.071,00 TL olarak alınmıştır.
İşsizlik ödeneğinin ödenmesi
İlk işsizlik ödeneği ödemesi, ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın sonuna kadar yapılmaktadır. Sigortalı işsizler, TC Kimlik Numaralı Nüfus Cüzdanı ile birlikte her hangi bir PTT şubesine başvurarak işsizlik ödeneklerini alabilirler.
İşsizlik ödeneğinin kesildiği haller
İşsizlik ödeneği almakta iken;
§ İŞKUR tarafından teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilmektedir.
§ Çalışma hayatını inceleme ve denetleme yetkisine haiz müfettişlerce veya kamu idarelerinin denetim elemanları tarafından yapılan denetimlerde Kurumumuzdan işsizlik ödeneği aldığı dönemde kayıt dışı olarak çalıştığı tespit edilenlerin işsizlik ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilmektedir.
§ İşsizlik ödeneği aldığı süre içinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaya başlayanların ödenekleri “Emeklilik” gerekçesiyle yaşlılık aylığını almaya başladığı tarih itibarıyla kesilir.
§ İŞKUR tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen ve haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyenlerin işsizlik ödenekleri kesilmektedir. Ancak, bu hallerin sona ermesi durumunda, ödemelere yeniden başlanmaktadır. Ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sona erdiği tarihi geçememektedir.
İşsizlik ödeneğinden yapılan kesintiler
İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi değildir, nafaka borçları dışında haciz ve başkasına devredilemez.
Sağlık hizmetinden yararlanma
İşsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamında olup bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedir. İşsizlik ödeneği ödenirken, ilgililer adına sadece genel sağlık sigortası primleri yatırıldığı için, emeklilik yönünden dikkate alınmamaktadır.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALIRKEN YAPILMASI GEREKENLER
İşsizlik ödeneği alınan süre içinde; ikamet adresinin değişmesi, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alınması, yetkili sağlık kuruluşunca istirahatli kılınması, silahaltına alınılması, yurtdışına çıkılması, bir işte çalışmaya başlanması ve mahkeme kararıyla işe iade edilmesi hallerinde durum en yakın İŞKUR birimine 15 gün içinde bildirmelidir Sigortalı işsiz kendi kusuru ve bilgilerdeki eksiklik veya yanlışlık nedeniyle yapılan fazla ödemeleri yasal faizi ile birlikte ödemek zorundadır.
İŞSİZLİK SİGORTASI PRİM MİKTARI
İşsizlik sigortası primi, sigortalının prime esas aylık brüt kazançların üzerinden hesaplanan % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payından oluşmaktadır. İsteğe bağlı işsizlik sigortası primini ödeyenlerden ise % 1 sigortalı ve % 2 işveren payı alınmaktadır.
İŞ KAYBI TAZMİNATI
1. Kapsam
Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun, özelleştirme nedeniyle işini kaybeden ve iş kaybı tazminatı almaya hak kazanan sigortalı işsizler.
2. Amaç
Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) bir hizmet akdine dayalı olarak ücret karşılığı çalışırken, bu kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması, süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmeleri nedeniyle, hizmet akitleri, tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona erenlere belirli bir süre gelir ve sosyal güvenlik devamlılığı sağlamak.
3. İlgili Kurumlar
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü; iş kaybı tazminatının ödenmesi ve sağlanacak diğer hizmetlere ilişkin işlemlerin yürütülmesinden,
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı; kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin her türlü işlemin yerine getirilmesi ile bunların özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla yönlendirilmesini, faaliyetlerinin takip ve koordinasyonunu yürütülmesinden,
sorumludur.
4. Faydalanma Şartları ve Süreleri
Özelleştirme nedeniyle işine son verilenlerin iş kaybı tazminatına hak kazanabilmeleri için, hizmet akitlerinin sona erdiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde en yakın Türkiye İş Kurumu birimine başvurmaları gerekmektedir.
Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda çalışırken hizmet akitleri sona erenlerden, hizmet akdi kesintisiz en az;
550 gün devam edenlere 90 gün,
1100 gün devam edenlere 120 gün,
1650 gün devam edenlere 180 gün,
2200 gün devam edenlere 240 gün,
iş kaybı tazminatı ödenmektedir.
5. Sunulan Hizmetler
İş kaybı tazminatı ödenmesi,
Yeni bir iş bulma,
Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi,
Sosyal güvenlik kuruluşları kesintilerinin hak sahipleri adına ilgili kurumlara yatırılması.
6. Ödeme Miktarının Hesabı
İş kaybı tazminatı, hizmet akdinin fesih tarihindeki günlük net asgari ücretin iki katıdır.Özürlü personele (ilgili kanunların öngördüğü 1,2 ve 3. derece), günlük net asgari ücretin dört katı iş kaybı tazminatı olarak ödenir.
Ücret Garanti Fonu
1. Kapsam
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin, konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası, iflasın ertelenmesi nedenleri ile işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkilerinden kaynaklanan üç aylık ücret alacakları,
2. Amaç
İşçilerin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesi hallerinde iş ilişkilerinden kaynaklanan üç aylık ücret alacaklarını/alacağını garanti etmek,
3. Başvuru
01.06.2003 tarihinden itibaren ödeme aczine düşen işverenden ücret alacağı bulunan işçilerin, Kurum birimine aşağıdaki belgelerden en az biri ile şahsen veya vekili (noter tasdikli vekaletnameye haiz vekil) aracılığıyla başvurmaları gerekmektedir.
İcra Dairesinden alınan Aciz Vesikası veya Aciz Vesikası hükmündeki Haciz Tutanağı,
İflas Kararının, Ticaret Sicil Gazetesi veya yurt düzeyinde trajı 50.000 üzerinde en yüksek beş gazeteden birinde yapılan ilanı,
İflasın Ertelenmesi Kararının, Ticaret Sicil Gazetesi veya yurt düzeyinde trajı 50.000 üzerinde en yüksek beş gazeteden birinde yapılan ilanı,
İcra Tetkik Merciince verilen Konkordato Mühletine ait kararın tasdikli sureti veya yurt düzeyinde trajı 50.000 üzerinde en yüksek beş gazeteden birinde yapılan mühlet ilanı veya Ticaret Sicil Memurluğundan alınacak konkordatoya ilişkin belge,
4. Ödeme
Ücret alacaklısı yukarıda sayılan evraklarla birlikte Kurum ünitesine başvurduktan sonra Kurum gerekli araştırmayı yaparak herhangi bir (evraklarda) eksiklik yok ise başvuruya izleyen ayın sonuna kadar ödemeyi gerçekleştirir.
İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ NEDİR, BU FAALİYET KAPSAMINDA HANGİ ÇALIŞMALAR YAPILMAKTADIR?
İş ve meslek danışmanlığı faaliyeti, iş ve meslek seçme aşamasında bulunan, meslek eğitimine başlayacak olan gençlere meslek danışmanlığı boyutunda, ilk kez çalışma hayatına atılacak olanlara, uzun süreli işsizlere, işsizlik sigortası ödeneği alan işsizlere, meslek edinmek, meslek değiştirmek, mesleğinde ilerlemek isteyen yetişkinlere ise iş danışmanlığı boyutunda bireysel ve gruplar halinde görüşmeler yapılarak, onların meslek ve iş seçiminin önemi konusunda bilinçlenmelerine, işyerleri, meslekler ve eğitim olanakları hakkında bilgi sahibi olmalarına ve kendilerini tanımalarına yardımcı olmaktır. Ayrıca iş danışmanlığı kapsamında Kuruma başvuran ve iş arayan işsizlere, mesleki eğitim merkezi, meslek lisesi, meslek yüksek okulu ve üniversite son sınıf öğrencileri ile askerlik görevini tamamlamak üzere olan er ve erbaşlara iş arama, iş bulma ve işi elde tutma, işverenle görüşme, özgeçmiş hazırlama konularında yardımcı olmak üzere iş arama becerileri geliştirme eğitimi verilmektedir. İş ve meslek danışmanlığı hizmetleri tüm İŞKUR İl/Hizmet Merkezimizde verilmektedir.
Meslek bilgi merkezi nedir, kimler, nasıl yararlanır?
Meslek Bilgi Merkezi; meslekler ve eğitim yerleri hakkında bilgilerin yer aldığı, meslek ve eğitim yeri seçme aşamasında bulunan kişilerin doğru ve bilinçli karar vermesine yardımcı olan bilgilerin bir arada bulunduğu yerlerdir. Meslek Bilgi Merkezlerinden;
- Meslek seçme aşamasında olanlar,
- Mesleki eğitim merkezleri ve meslek kurslarında eğitimi verilen meslekler hakkında bilgi edinmek isteyenler,
- Bir meslek sahibi olup da mesleğinde ilerlemek ve meslek değiştirmek isteyen yetişkinler,
- Rehber öğretmenler, okul idarecileri, veliler ile meslekleri ve eğitim olanaklarını tanımak isteyen herkes
yararlanabilmektedir.
Meslek Bilgi Merkezine bireysel olarak veya gruplar halinde başvurulur. Rehber öğretmenlerin başvurusu üzerine merkezde grup görüşmeleri düzenlenmekte ve öğrencilere meslek seçiminin önemi, meslek bilgilerinin hangi kaynaklardan elde edilebileceği konusunda ayrıntılı açıklamalar yapılmaktadır.
Meslek Bilgi Merkezlerinde ne tür bilgi kaynakları bulunmaktadır?
Meslek Bilgi Merkezlerinde;
- Meslek bilgi dosyaları,
- Genel ve bölgesel eğitim–öğretim bilgi dosyaları,
- Mühendislik, sağlık, adalet, öğretmenlik, turizm, sanat ve spor meslek alanları ile az bilinen meslekleri ve çıraklık mesleklerini tanıtıcı kitapçıklar,
- Üniversite ve yüksekokulları tanıtıcı basılı ve görsel tanıtım materyalleri,
- Meslek Bilgi Merkezi hizmetlerini tanıtıcı afiş, broşür, kitapçık vb. tanıtım araçları bulunmaktadır.
Okullara yönelik eğitici-tanıtıcı çalışmalarınız var mı?
Kurumun okullara yönelik hizmetleri, meslek bilgi merkezi hizmetleri ile meslek danışmanlığı hizmetleridir. İş ve Meslek Danışmanları okulları ziyaret ederek, okul idarecileri ve rehber öğretmenlerle görüşme yaparak meslek danışmanlığı hizmetleri hakkında bilgiler vermekte, öğrencilerin bu hizmetlerden yararlanabilmeleri için işbirliği yapılması konusunda görüşmeler yapmaktadır. Tanıtım çalışmaları Kurumumuzca hazırlanan afiş ve broşürlerle de desteklenmektedir.
OKULLARA DESTEK VERİYOR MUSUNUZ?
Öğrencilerin meslekler ve eğitim yerleri hakkında bilgilenebilmeleri için meslek bilgi merkezleri kurulmuş, bu merkezlerde bulunan bilgi kaynaklarından ücretsiz yararlanmaları sağlanmıştır. Ayrıca okullarda görev yapan rehber öğretmenlere meslekleri tanıtıcı basılı dokümanlar, meslek bilgi merkezi ile iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerini tanıtıcı afiş, broşür, kitapçık gibi hizmeti tanıtıcı materyaller verilerek öğrencilerin bilgilenmeleri ve Kurumumuza yönlendirilmeleri sağlanmaktadır.
Meslek seçimi aşamasında bulunan kişilere nasıl yardımcı oluyorsunuz?
Meslek seçimi aşamasına gelmiş bireylere danışmanlık hizmeti sunulurken bireyin kendini tanımasına, meslekler ve eğitim yerlerini tanımasına ve sonuçta bireyin kendi özellikleriyle mesleklerin gerektirdiği nitelik ve şartları karşılaştırarak seçeneklerini oluşturup bu yolla karar vermesine yardım edilir.
Tüm seçenekleri inceleyip değerlendiren birey, artık seçmiş olduğu meslekte bilgi, beceri ve alışkanlıklarını edinebileceği bir eğitim yerine veya bir işyerine yönelir. Tüm bunlar meslek seçimi aşamasında bulunanların tek başlarına yapabilecekleri bir çalışma değildir. Bireylerin meslek seçme kararlarının tesadüflere bırakılmaması ve karşılaşılabilecek tüm alternatiflerin değerlendirilebilmesi için daha önce bahsedilen tüm aşamalarda sırasıyla iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri içinde bireylere yardım edilmektedir.
Kişilerin özelliklerini tanımlanmasına yardımcı olmak amacıyla danışmanlık hizmetleri kapsamında bazı ölçme ve değerlendirme araçlarından yararlanılmaktadır. Kurumumuzca söz konusu hizmeti destekleyici bir araç olarak Mesleki Yönelim Bataryası kullanılmaktadır.
Mesleki Yönelim Bataryasını uygulama amacı, kişilerin ilgilerini, yönelimlerini, becerilerini fark ederek geliştirmelerini desteklemek ve böylece mesleki alternatiflerini görerek tercihlerini netleştirmelerine yardımcı olmaktır. Bu araç, bireylerin farklı meslekleri ve kendi kişisel özelliklerini tanımaları ve kendileri için en uygun mesleği bulabilmelerini hedeflemektedir. Kişiler, Kuruma gelerek bu ölçme aracını uygulayabilir ve sonuçlarını Kurum iş ve meslek danışmanlarıyla değerlendirebilirler.
İş ve meslek danışmanlığı hizmetleri çerçevesinde meslek seçimi aşamasındaki bireylere, hangi mesleğe uygun oldukları mı söyleniyor?
Meslek seçimi aşamasındaki bireylere hangi mesleğe uygun olduğu söylenmez. Meslek seçimi kararı bireye aittir. Bu ilke, özellikle üzerinde durulan önemli bir noktadır. Bireylerin, bireysel danışmanlık aşamasında, görüşme yoluyla kendilerini tanımalarına yardımcı olunur. Okuldaki başarıları, boş zaman etkinlikleri, sosyo–kültürel durumları, fiziksel durumları, ders çalışma alışkanlıkları, sosyal tutumları ve benzeri durumlardan hareketle kendilerini tanımalarına yardımcı olunur. Bilgi eksikliğini gidererek bilgilendirme yardımı sunulur. Edindiği bilgileri değerlendirmesine ve meslek seçiminde bir karara ulaşmasına yardımcı olunur. Zaten birey danışmanlık sürecinde, meslek seçiminin önemi konusunda bilinçlenir, kendi seçimi ve kararını verme aşamasına kendiliğinden gelmiş olur.