Akdeniz kıyılarında bu yaz denizi kaplayan plastik atıklar, ciddi bir sorun haline gelirken Adana'daki tarımsal drenaj kanallarındaki mikroplastikler dikkat çekti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı personelleri bölgeden örnek alırken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, "52 tesise 118 milyon 211 bin 499 TL ceza kestik. 19 tesisi faaliyetten men ettik. Çevrede bırakılan katı atıkların zamanla kanallara karışıyor. Burası tarım bölgesi. Bunun önüne geçilmeli" dedi.
Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerinin Avrupa'dan ithal ettiği plastik atıkların parçalanması ve Akdeniz'e karışmasından kaynaklı mikroplastik kirliliği, son günlerde Antalya sahillerine kadar geldi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise Akdeniz Bölgesi'nde kıyı ve denizlerde mikroplastik atıkları görülmesi sonrası denetimlerini sıklaştırdı. Bakanlık, 1 Temmuz'dan itibaren Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, Mersin ve Muğla'da Atıksu Arıtma Tesisi ve Plastik Geri Dönüşüm tesislerinde yaptığı 604 denetimde 19 tesisin faaliyetlerini durdurdu.
52 tesise ise 118 milyon 211 bin TL idari para cezası uygulandı.
Mikroplastik yoğunluğu görüntülendi
Öte yandan Adana'nın merkez Seyhan ilçesindeki Gölbaşı Mahallesi'nde bulunan Seyhan Nehri TD-8 ile TD-0 kanallarının birleşim noktasındaki mikroplastik yoğunluğu ise dikkat çekti. Bu kanallardaki mikroplastiklerin akıntıyla birlikte Akdeniz'e kadar gittiği, oradan da diğer illere ulaştığı öğrenildi.
Bölgede denetim yapıldı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, bölgeye gelerek incelemelerde bulundu. Ekipler, sudan örnek alarak analiz edecek ve mikroplastiğin sudaki oranı ve zararları ortaya çıkacak.
Bölgede incelemeler sonrası gazetecilere açıklamalarda bulunan Ekmekci, mikroplastik ve plastik atıklarla ilgili saha çalışmalarının sürdüğünü ifade ederek, mobil atık su laboratuvarının da bölgede analiz çalışması gerçekleştireceğini söyledi.
2021 yılından bu yana plastik ve geri dönüşüm tesislerine yönelik Türkiye genelinde 43 bin 96 denetim gerçekleştirildiğini aktaran Ekmekci, "2 bin 866 denetim sonucunda 2 milyar 300 milyon TL ceza yazdık, 322 faaliyeti de durdurduk" dedi.
"19 tesisi faaliyetten men ettik"
Akdeniz'e akan nehirlerle ilgili Adana, Antalya, Muğla, Gaziantep ve Mersin'de 1 Temmuz itibarıyla 604 denetim gerçekleştirildiğini belirten Ekmekci, "52 tesise 118 milyon 211 bin 499 TL ceza kestik. 19 tesisi faaliyetten men ettik. Adana bazında değerlendirecek olursak 105 tesisle ilgili çalışma yaptık. 11 tesise işlem uyguladık, 11 tesise 25 milyon 850 bin lira ceza kestik. 5 tesisi faaliyetten men ettik" diye konuştu.
"Plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa denize ulaşacak"
TD-7 kanalında yüzeyde görülebilen mikroplastik kirliliğine dikkat çeken Fatih Ekmekci, Seyhan Arıtma Tesisi'nin by-pass hattından da yoğun şekilde mikroplastik kirliliğinin görülebildiğini söyledi. Ekmekci, "Burada bir gerçeklikle yüzleşmemiz gerekiyor. Yerel yönetimler bu anlamda atık su ve kanalizasyon hattıyla ilgili çalışmalarını düzenli bir şekilde uygulamazsa, atık su arıtma tesisleri düzenli çalışmazsa ve by-pass niteliğinde plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa sonuç şu an gördüğünüz üzere bu şekilde denize ulaşacak şekilde ilerliyor" ifadelerini kullandı.
"ODTÜ ile birlikte konuyu çalışıyoruz"
Kanalizasyon hatlarının temizliğinin ve arıtma tesislerinin düzenli çalışmasının önemine vurgu yapan Ekmekci, çalışmaların sürekli şekilde devam ettirilmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
"Bu yıl yağışların da fazla olması nedeniyle kanallarda biriken mikroplastikler suyun yoğunluğuyla birlikte kütlesel olarak harekete geçti. Bu, bizim tabir ettiğimiz şekilde bir nevi kusma. Bir şekilde Akdeniz'e ilk defa bu tüm kirlilik kusmuş oldu. Bu da ilk etapta Akdeniz'e ulaşmış oldu. Türkiye genelinde 428 noktada deniz izleme çalışması yürütülüyor. Akdeniz'e özel olarak 10 sabit noktada mikroplastik ve plastik atıklar inceleniyor. Taşucu Limanı'ndan Antalya'ya kadar halihazırda bu işi verdiğimiz yüklenici ODTÜ ile birlikte konuyu çalışıyoruz. ODTÜ'nün gemisi bakanlıkla birlikte bu çalışmaları yürütüyor."
ODTÜ tarafından yapılan ilk tespitlerde Taşucu Limanı'ndan Antalya kıyıları eksenine kadar yüzeysel olarak mikroplastik kirliliğinin bulunduğunun belirlendiğini aktaran Ekmekci, söz konusu kirliliğin mevsim şartlarıyla bağlantılı olduğunun ifade edildiğini söyledi. Ekmekci, değerlendirmelerin yıllık raporlarla kamuoyuna bildirildiğini kaydetti.
"Gerekli olursa kapatırız"
Çevreyi kirleten işletmelere müsaade etmeyeceklerini de vurgulayan Ekmekci, "Ancak çevreyi kirleten, havayı, suyu ve Mavi Vatanımızı kirleten hiçbir kişiye, hiçbir kuruma müsaade etmeyeceğiz, müsamaha göstermeyeceğiz. Çevre Kanunu'nun bize vermiş olduğu yetkiyi en iyi şekilde kullanacağız. Gerekli olursa kapatırız. Hiçbir zaman bu işin arkasında kimse "Bu işi devam ettireyim" diye düşünmesin. Biz bunun net anlamda arkasındayız" diye konuştu.
Mikroplastiklerin tarımsal sulama ve içme suyu açısından oluşturabileceği riske ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ekmekci, doğadaki her unsurun belirli limitleri bulunduğunu belirterek, "Her şeyin fazlası zarar. Bunların hepsinin limitleri var. Şu an Çukurova tarım bölgesi. Bu kanallar aslında normalde drenaj kanalı. Yani burada biz bu kanallara şu an kanalizasyon vazifesi yüklemiş durumdayız. Aslında bizim en büyük sıkıntımız bu" dedi.
Yerel idarelerin görevlerini düzenli şekilde yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan Ekmekci, arıtma tesislerinin çalıştırılması ve katı atıkların düzenli şekilde toplanmasının önemine dikkat çekti. Ekmekci, yollarda ve çevrede bırakılan katı atıkların zamanla kanallara karıştığını belirterek, bunun önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.
Söz konusu kanalın DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan bir hat olduğunu belirten Ekmekci, buradaki kirliliğin tarımsal faaliyetleri de etkilediğini ve bu konuda çalışmaların düzenli şekilde yürütülmesi gerektiğini de belirtti.