Kars’ta ekonominin, 470 bin büyükbaş, 250 bin de küçükbaş hayvan varlığıyla temelini oluşturan hayvancılık can çekişmeye devam ediyor.
Son on yılda, her yıl için ortalama 130 bin büyükbaş ve 169 bin de küçükbaş hayvanın il dışına satış ve sevkinin gerçekleştirildiği Kars Hayvan Pazarında, karın yağmasıyla birlikte bir inek canlı kilo olarak 2. 8 TL’ye alıcı buldu.
Şu anda hayvancılığın bir köylünün iki inek satarak bir ineği ancak ağır kış şartlarını atlatıp yaza çıkartacak şekilde yapılması Kars’ta hayvancılığın bittiği şeklinde yorumlanıyor. Kışın yaklaşmasıyla birlikte Kars Hayvan Pazarında bir inek 4 liradan satılırken şu anda ise 2.8 TL’ye kadar düştü.
KARS KÖYLÜSÜ, KARA KIŞI NASIL ATLATIRIM DİYE KARA KARA DÜŞÜNÜYOR
Pazarda 2.8 TL’ye satılan bir hayvan kasapta ise et olarak 24 liraya satılıyor. Aradaki bu büyük farkın nasıl oluştuğuna anlam veremeyen ve kıt kanaat geçimi sürdürmeye çalışan Kars köylüsü, kara kara, kara kışı nasıl atlatırım diye düşünüyor. Hayvanlarını satmak için hayvan pazarına getiren köylüler, perişan bir şekilde hayvanlarını satamadan elden çıkartarak geri dönüyor. Aşırı borç içerisinde yaşayan bazı köylüler de yok pahasına hayvanlarını satmak zorunda kalıyor.
KAR YAĞDI BÖYLE OLDU
Bu yıl Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaşanan kuraklık nedeniyle hayvancılık aşçından hayati bir öneme sahip olan saman üretimi olmadı. Bu nedenle artan saman fiyatları karşısında besiciler ve geçimini hayvancılıkla sağlayan köylüler de zor durumda kaldı. Saman ve kaba yem fiyatlarının artması nedeniyle de hayvan fiyatları da son derece düştü. Kars’ta iki hayvanını satan bir köylü bu parayla bir ton saman bile alamaz hale geldi. Fiyatı sadece 500 lira olan bir hayvanın, kış boyunca tükettiği yem bedeli 2000 lirayı aşması bekleniyor. Ağrı, Ardahan, Erzurum, Hakkâri, Muş, Bingöl, Bitlis ve Van’da da samanın kilosu 1 lirayı buldu. Doğuda hayvancılık, vatandaşların %80'i için temel geçim kaynağı olmasına rağmen Kars'ta da samanın ton fiyatları 1100-1200 lirayı buldu. Kars’ta hayvanlar yaza kadar ahırda beslendiği için bu fiyatların daha da artacağı köylüyü kara kara düşündürmeye yetiyor. Daha sonra da hükümet tarafından bu yöndeki sıkıntıların ithal saman ile çözüleceği söylenmesine karşın ithalatçılara uygulanan bürokratik işlemlerin ağırlığı ve vergilendirme gibi etkenler yüzünden olumlu bir netice alınamadı.
Tacettin Durmuş / karsmanset.com