İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü öğrencisi ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Güneş Alp Cengiz tarafından hazırlanan çalışma, İstanbul Gedik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Hasan Uğur Öncel’in danışmanlığında yürütüldü.
“Kars Çevresindeki Tarihi Eserleri Depremlere Karşı Ne Kadar Koruyoruz” adlı kitapta, bölgedeki tarihi yapıların mevcut durumu deprem güvenliği açısından ele alınırken, kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için yapılması gereken çalışmalar da değerlendirildi.
Tarihi yapılar için güçlendirme çağrısı
Araştırmada, Kars’ın binlerce yıllık geçmişini yansıtan yapıların yalnızca bölgesel değil, insanlığın ortak kültürel mirası olduğu vurgulandı. Aktif fayların etkileyebileceği bir bölgede bulunan eserlerin bilimsel yöntemlerle incelenmesi, dayanıklılık durumlarının belirlenmesi ve ihtiyaç duyulan yapılarda güçlendirme çalışmalarının gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Kamu hizmetinde kullanılan binalar incelendi
Çalışma kapsamında, Kars’ta günümüzde okul, kamu kurumu ve farklı hizmet alanlarında kullanılan tarihi yapıların envanteri hazırlandı. Binaların kullanım amaçları, restorasyon süreçleri ve mevcut fiziksel durumları incelendi.
Yılların oluşturduğu yıpranmaya rağmen ayakta kalmayı başaran tarihi yapıların güvenli biçimde korunabilmesi için düzenli kontrollerin ve bilimsel değerlendirmelerin sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi.
Kurumlardan yeterli bilgi alınamadığı belirtildi
Yazarlar Hasan Uğur Öncel ve Güneş Alp Cengiz, araştırma sürecinde ilgili kamu kurumlarından tarihi yapıların deprem dayanıklılığına yönelik yürütülen çalışmalar hakkında bilgi talep ettiklerini ancak kapsamlı bir yanıt alamadıklarını bildirdi.
Bu durumun, tarihi eserlerin deprem güvenliğine ilişkin daha ayrıntılı araştırmalara ve kapsamlı koruma çalışmalarına ihtiyaç bulunduğu yönündeki kaygıları artırdığı belirtildi.
Kars’ın tarihsel geçmişi de anlatıldı
Kitapta deprem riskinin yanı sıra Kars’ın milattan önceki dönemlerden günümüze uzanan tarihsel gelişimine de yer verildi. Hurilerden Urartulara, Selçuklulardan Osmanlı Devleti’ne kadar bölgede hüküm süren medeniyetlerin bıraktığı mimari izler incelendi.
Özellikle Rus döneminde inşa edilen ve kent kimliğinin önemli parçaları arasında yer alan yapıların mimari özellikleri, kullanılan malzemeler ve restorasyon süreçleri bilimsel veriler ışığında değerlendirildi.
Akademik çevrelerde ilgi gördü
Lambert Academic Publishing tarafından yayımlanan çalışmanın uluslararası akademik çevrelerde de ilgi gördüğü belirtildi. ResearchGate verilerine göre eserin, 2025 yılında yayımlanan araştırmalar arasında yüzde 96’nın üzerinde ilgi oranına ulaştığı kaydedildi.
Yazarlar, kitabın Kars’taki tarihi yapıların deprem güvenliği konusunda kamuoyunda farkındalık oluşturmasını ve yeni bilimsel çalışmalara katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti.