Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Paris'te düzenlenen Dünya Nükleer Enerji Zirvesi'nin açılışında, "İlerleme, refah ve bağımsızlık kaynağı olan nükleere ihtiyacımız var" dedi.
Fransa, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Nükleer Enerji Zirvesi'ne ev sahipliği yapıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, başkent Paris'te düzenlenen zirvenin açılış konuşmasını yaptı. Emmanuel Macron, konuşmasında nükleer güvenlik ve denetimin "tavizsiz" bir çerçeve olduğunu vurguladı. Japonya'da 2011'de Fukuşima Daiichi Nükleer Santrali'nde yaşanan nükleer facianın 15. yılına yaklaşılırken Japon halkına dayanışma mesajı veren Macron, 2011 sonrası dönemde güvenlik standartlarının güçlendirildiğini, denetimlerin sertleştiğini ve teknolojilerin geliştiğini söyledi.
Nükleer enerjinin rekabetçi üretim, karbonsuzlaşma ve enerji egemenliği hedeflerini aynı anda taşıdığını vurgulayan Emmanuel Macron, bankalar ve yatırım fonları dahil tüm finans çevrelerine "nükleer projelere daha güçlü katılım" çağrısı yaptı. Emmanuel Macron, "İlerleme, refah ve bağımsızlık kaynağı olan nükleere ihtiyacımız var" diye konuştu.
Macron'dan Zaporijya Nükleer Santrali vurgusu
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, UAEA'nın yayılmanın önlenmesi ve nükleer güvenlik alanındaki rolüne işaret ederken, Ukrayna'daki Zaporijya Nükleer Santrali başlığını da gündeme taşıdı. "Nükleer konuşulduğunda etik soru hep kalır" diyen Macron, karar süreçlerinin "özgür, açık ve bağımsız bilimle" aydınlatılması gerektiğini vurguladı. Fransız lider, uluslararası güvenlik mimarisinin "kenara itilecek bir sistem" olmadığını söyledi.
"Yaklaşık 70 reaktörün inşa halinde"
Emmanuel Macron, dünyada nükleer elektriğin payını "yaklaşık yüzde 10" olarak hatırlatarak, "yaklaşık 450 reaktörün işletmede" olduğunu söyledi. "İlk hedef mevcut santralleri güvenli biçimde çalıştırmak ve performansı artırmak" diyen Macron, "yaklaşık 70 reaktörün inşa halinde" olduğunu, "115'ten fazla projenin" de çalışma aşamasında bulunduğunu ifade etti. Macron, "Her seferinde yeni prototip yaparsanız rekabetçi olamazsınız" diyerek, özellikle küçük modüler reaktörlerde aynı tasarımın farklı ülkelerde tekrarlanmasının maliyet ve süreleri düşüreceğini savundu. Bu çerçevede güvenlik otoritelerinin uygulamalara entegre olması gerektiğini belirten Macron, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü bünyesindeki Nükleer Enerji Ajansı'na (NEA) dikkat çekti.
Finansman konusuna da değinen Macron, "Kamu ve özel olmak üzere tüm aktörler payını almalı" diyerek bankalar, sigortalar ve fonlara seslendi. "Avrupa, uzun süre nükleeri finanse edilemez hale getiren kurallar üretti; şimdi daha tutarlı davranmalıyız" ifadelerini kullanan Macron, AB'de "teknolojik tarafsızlığın" güçlenmesini savundu. Fransa'nın 2026-2035 enerji planı olan PPE3'ün 12 Şubat tarihli kararla 2026-2035 dönemine ilişkin çerçevesinin netleştiğini hatırlatan Emmanuel Macron, Fransa'da 6 yeni EPR2 (yeni nesil büyük reaktör) planının yanında 8 ilave reaktör seçeneğini de gündemde tuttuklarını söyledi. Macron, İngiltere'de Fransız Elektrik dağıtım şirketi EDF'nin yer aldığı Sizewell C örneğini finansman tartışmasına bağlarken, "Avrupa'nın bankaları ve sigortaları sahaya daha fazla girmeli" mesajı verdi.
Yakıt güvenliği, tedarik zinciri, istihdam açıklaması
Fransa Cumhurbaşkanı konuşmasında ayrıca uranyum tedarikinde jeopolitik bağımlılıkların azaltılması gerektiğini vurguladı. Moğolistan, Kazakistan, Kanada, Avustralya ve Özbekistan gibi üreticilerle çeşitlendirme çağrısı yaptı. Fransa'nın G7 ortaklarıyla zenginleştirme kapasitesini artırma çizgisine değinen Macron, Fransız nükleer şirketi Orano'nun ülkenin güneyindeki Tricastin'deki Georges Besse 2 nükleer tesisinde kapasite artırma hedefini örnek gösterdi. Bu hat üzerinde Avrupa Yatırım Bankası'nın (EIB) 400 milyon avroluk kredi desteği ile tesis genişlemesi de finansman başlığında yer aldı. Macron ayrıca, "tedarik zinciri" ve "insan kaynağı" başlığında Avrupa'da nükleer sanayi ekosisteminin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı ve genç istihdamı ile eğitim programlarına özel vurgu yaptı.
Zirvenin resmi programında finansman, yeni nesil teknolojiler, yakıt arz güvenliği, atık-malzeme yönetimi, beceriler ve tedarik zinciri başlıkları gün boyu panellerle ele alındı. Aynı çerçevede, 2026 baharında yapılacak NPT (Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması) Gözden Geçirme Konferansı öncesi "barışçıl atom" ve yayılmanın önlenmesi başlığı da takvimde öne çıktı.
Öte yandan, Paris'te aynı gün, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve enerji piyasalarındaki baskı nedeniyle G7 Enerji Bakanları toplantısı Uluslararası Enerji Ajansı binasında planlandı.