Nükleer sızıntı tehlikesi ile yıllardır gündemde olan Ermenistan’daki Metzamor Nükleer Santrali, tehlike sinyalleri veriyor.
Türkiye sınırına çok yakın bir bölgede bulunan Ermenistan’daki Metzamor Nükleer Santrali’nden radyasyon sızmaları olduğuna dair iddialar üzerine Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ÇNAEM) ve Erzurum Atatürk Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümü tarafından Iğdır, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Şırnak’ta radyasyon ölçümleri yapılmaya başlandı.
ÖLÇÜM CİHAZLARI YERLEŞTİRİLDİ
Çalışmalara Iğdır’dan başlayan Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neslihan Ekinci ile Asistan Bekir Doğan, Iğdır İl Çevre ve Orman müdürlüğünün de desteğiyle yaptıkları çalışmalarla kentin radon haritasının çıkarılmasını ve son zamanlarda artan akciğer kanserinin nedenlerinin ortaya koyulmasını amaçladıklarını belirtti.
Nükleer santralde sızıntı olup-olmadığını araştırmak üzere dün şehrin çeşitli yerlerine ve kapalı kamu alanlarına ölçüm cihazları yerleştirildi. Asistan Bekir Doğan, buna benzer çalışmaların Türkiye'nin bütün şehirlerde yapıldığını ancak Iğdır, Ağrı, Muş,Tunceli, Hakkari, Şırnak gibi şehirlerde bu tür çalışmaların bulunmadığını söyledi.
60 GÜN SÜRECEK
Doğan, şunları ifade etti:
“Ekibimiz bu eksikliği gidermek için ilk olarak Iğdır ilinden başlayarak bu illerde bazı kamu binaları ve evlere radon dedektörleri yerleştirdi. 60 gün süreyle ölçümler alınacak. Bu bölgede son zamanlarda artan akciğer kanserinin sebepleri üzerinde çalışılmaktadır. Ayrıca, Iğdır'da toprak ve su numunelerinde de gerekli analizler yapılmaktadır.”
Araştırma ekibi, Iğdır merkezin yanı sıra Karakoyunlu ilçesi ve Alican Sınır Kapısına yakın bölgelerden su ve toprak numuneleri aldı. Bilim ekibinin ayrıca ölçüm yapmak üzere 100 ayrı yere cihaz yerleştirdiği öğrenildi.
Dönemin Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu 2002 yılında Kars’ta 50 bin imza toplayarak Metzamor Nükleer santralinin tehlikesine dikkatleri çekmişti. İlk imzaları da dönemin milletvekilleri Zeki Karabayır ve Selaattin Beyribey atmıştı.
Bununla yetinmeyen Alibeyoğlu merkezi Viyana’da bulunan Uluslararası Atom Enerji Kurumu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne şahsen başvurarak dava açacaklarını söylemişti.
Alibeyoğlu’nun girişimleri bir çok ulusal basın, yayın organlarında yer bulan, “Kars’tan Ermenistan’a nükleer dava” başlıklı haber büyük ses getirmişti.
Alibeyoğlu, Ermenistan’ın Gümrü depreminde zarar görüp kapattığı ancak enerji sıkıntısının baş göstermesi üzerine tekrar hizmeti soktuğu, fay hattı üzerindeki Metzamor Nükleer Santrali’nin kapatılması için uluslararası mahkemelere o dönem başvurma kararı aldıklarını, yerleşim birimlerine 90 kilometre uzaklıkta bulunması gereken santralın Iğdır’dan görüldüğünü de belirtmişti.
Türkiye sınırına çok yakın bir bölgede bulunan Metzamor Nükleer Santrali’nin oluşturacağı tehlikeye dikkati çekerek, lisansının yenilenmemesini ve kapatılmasını istemişti.
Alibeyoğlu’nun yaptığı görüşmeler sonucunda, Uluslararası Atom Enerji Kurumu’ndan bir heyetin, o dönemin ekim ayında Ermenistan ve Türkiye’ye gönderilmesinin kararlaştırıldığı, heyetin incelemelerinin ardından hazırladığı raporda, 2016 yılında Metzamor Nükleer Santrali’nin kapatılmasına karar vermişti.