Trabzon'da kahverengi kokarcayla mücadele kapsamında son 3 yılda 200 binin üzerinde samuray arısı doğaya salınırken, kimyasal mücadele çalışmaları da aralıksız sürdürülüyor. Geçmiş yıllara göre kokarca popülasyonunda belirgin azalma yaşanan kentte, bu yıl fındıkta meydana gelen ürün kayıplarında ise külleme hastalığının etkisinin daha fazla olduğu belirtiliyor.
2017 yılında Gürcistan üzerinden kara yolu ve gemilerle Türkiye'ye giriş yapan kahverengi kokarca, 2020 yılından sonra popülasyonunun hızla artmasıyla tarımsal üretimi tehdit eden zararlılar arasında yer aldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, zararlıya karşı biyolojik, kimyasal ve fiziksel mücadeleyi kapsayan 5 yıllık eylem planını devreye aldı.
Mücadelenin biyolojik ayağında laboratuvarlarda üretilen samuray arıları kullanılıyor. Son 3 yılda Trabzon'da 200 binin üzerinde samuray arısı doğaya bırakılırken, arıların bölgeye adapte olduğu ve kokarca yumurtalarını parazitlediği gözlemleniyor.
Kimyasal mücadele kapsamında ise Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Trabzon Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle özellikle kışlak olarak kullanılan boş evlerde, orman ve bahçe kenarlarında ilaçlama yapılıyor. Kent genelinde park, bahçe ve köy meydanlarının bulunduğu 2 bin 500 dekarlık alanda ilaçlama gerçekleştirilirken, vatandaşlara 25 bin biyosidal ürün dağıtıldı. Kokarca popülasyonunun yoğun olduğu 12 ilçede ekiplerin gece gündüz çalışmalarını sürdürdüğü, yüksek rakımlı ilçelerde ise zararlıya rastlanmadığı öğrenildi.
"Fındıkta bu yıl ürün kayıplarında sadece kokarcanın günahı yok çoğunlukla küllenmenin zararı var"
Trabzon'da geçmiş yıllara göre kahverengi kokarca popülasyonunda belirgin azalma yaşanırken, bu yıl fındıkta görülen ürün kayıplarının önemli bölümünde külleme hastalığının etkili olduğu değerlendiriliyor. Yağışların fazla olmasıyla etkisini artıran külleme hastalığının, fındıkta kokarcadan kaynaklanan zararın önüne geçtiği belirtiliyor.
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, kahverengi kokarcayla mücadele kapsamında kentte son 3 yılda 200 binin üzerinde samuray arısının doğaya salındığını, kimyasal mücadele çalışmalarının da aralıksız sürdüğünü belirterek, "2017 yılında Gürcistan'dan transport araç ve gemilerle belli miktar da karadan kokarca ülkemize giriş yaptı. Pik seviyesi 2020 yılından sonra başladı. Bakanlığımız dünyadaki gelişimleri, başarılı çalışmaları, yapmış oldukları hataları tecrübe edinerek 5 yıllık eylem planı uygulattı. Bakanlığımız her yıl yüksek miktarlarda ödenekler vererek hem kimyasal mücadele hem biyolojik mücadele hem de fiziksel mücadelemizi gerçekleştiriyoruz. Şu ana kadar 200 binin üzerinde biyolojik mücadele kapsamında samuray arısını doğaya bıraktık. Dünyanın göstermiş olduğu başarı ve başarısızlıkları tecrübe edindik derken dünyada normalde kokarca geldikten 20 yıl sonra samuray arısı takip ediyor. Samuray arısının en büyük özelliği kokarca yumurtasının içerisine kendi parazitlerini bırakarak orada kokarcanın değil de kendi yumurtasının çıkmasını sağlıyor. Bu kokarcanın neslini tüketiyor. Bizim laboratuvarlarımızda samuray arısı üreterek yıllarca beklemeye gerek kalmadan 3-5 yıl içerisinde samuray arılarını doğaya bıraktık. Doğaya 3 yıldır yoğun bir şekilde samuray arısı bıraktık. Samuray arısının görevini yaptığı, doğaya adapte olduğu, kokarca yumurtalarını parazitlendiğini net olarak gözlemliyoruz" dedi.
Kimyasal mücadelede Trabzon Büyükşehir Belediyesinin önemli destek sağladığını belirten Kaplan, 3 yıldır orman ve bahçe kenarlarında bulunan, yaz aylarında kullanılan ancak kışın boş kalan evlerde ilaçlama yaptıklarını söyledi. Kaplan, "Kimyasal mücadelede ise en büyük destekçimiz Trabzon Büyükşehir Belediyesi. 3 yıldır beraber orman ve bahçe kenarındaki kışlak çalışmaları kapsamında yazın kullanılan, kışı boş duran evleri ilaçlıyoruz. Bunun da çok güzel sonuçlarını gördük. Trabzon, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kokarca noktasında en hafif illerimizden biri. Bunun yanında çiftçilerimizin de bahçelerini ilaçlamaları lazım. 2 bin 500 dekarlık park, bahçe, köy meydanı gibi yerleri de ilaçladık. Kışlaklara girişlerin çok yoğun bir dönemdeyiz. İlimizde geçmiş yıllara göre kokarca popülasyonunda bariz bir azalma olduğunu net bir şekilde görülmektedir. Bizim ilaçlamamız yanında vatandaşlarımıza 25 bin biosidal ürün dağıttık" diye konuştu.
Bu yıl fındıkta yaşanan ürün kayıplarına da değinen Kaplan, "Trabzon'da kokarca popülasyonun yoğun olduğu 12 ilçe bulunuyor. Yüksek rakımdaki ilçelerimizde kokarca bulunmuyor. Gece-gündüz, cumartesi ve pazar dahil ekiplerimiz bölgelerde ilaçlama yapılıyor. Mevcut popülasyonu yok etmek için hem biyolojik hem de kimyasal mücadele ile elimizden gelenin fazlasını yapıyoruz. Bu sene fındıkta ürün zayiatları yoğun oldu ama bu kokarcadan öte küllenme hastalığı etkili oldu. Yağışların bol gitmesi neticesinde yetiştiricimizin de mücadelesi biraz zayıf oldu. Genellikle fındıktaki zararın küllenme üzerine olduğunu söyleyebilirim. Burada sadece kokarcanın günahı yok çoğunlukla küllenmenin zararı var" ifadelerini kullandı.