BM Genel Sekreteri Antnio Guterres, 1,5 derece sıcaklık artışı sınırının aşılmasının artık kaçınılmaz olduğunu belirterek, mevcut iklim taahhütleri doğrultusunda yüzyılın sonunda yaklaşık 2,5 derecelik sıcaklık artışına doğru gidildiğini ifade etti. Genel Sekreter olarak son COP toplantısına katıldığını ifade eden Guterres, "Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz. İklim felaketleri insanları sürekli yeniden yoksulluğa sürüklerken yoksulluğu ortadan kaldıramazsınız" dedi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen COP31 kapsamında BM Genel Sekreteri Antnio Guterres, basın toplantısı düzenledi. Guterres, iklim değişikliğiyle mücadele, fosil yakıtlardan uzaklaşılması, küresel sıcaklık artışı, iklim finansmanı ve gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya olduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Bu, Genel Sekreter olarak katıldığım son COP toplantısı"
COP31'in dünyanın farklı bölgelerinden on binlerce insanı bir araya getirdiğini belirten Guterres, Birleşmiş Milletlerin küresel sorunlarla mücadeledeki rolüne dikkati çekti. Genel Sekreter olarak görev süresine de değinen Guterres, "Bu, Genel Sekreter olarak katıldığım son COP toplantısı. Aynı zamanda Antalya'daki son etkinliğim. Bu nedenle bir anlığına geriye dönüp bakmama izin verin. Genel Sekreter olarak geçirdiğim yaklaşık 10 yıl boyunca iklim değişikliği konusunda gerçekleri dile getirmeye çalıştım. Bazen bu gerçekler rahatsız ediciydi. Bazen hoş karşılanmadı. Ancak benim sorumluluğum hiçbir zaman gerçekleri daha kabul edilebilir hale getirmek olmadı. Benim sorumluluğum, bilime dayanan gerçekleri söylemek ve özellikle gerçeklerin kabul edilmesinin zor olduğu durumlarda bunları açıkça dile getirmek oldu" ifadelerini kullandı.
"Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz"
İklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, kalkınma, barış ve insan haklarını da doğrudan etkilediğini belirten Guterres, iklim felaketlerinin ülkelerin borç yükünü artırdığını ve onlarca yılda elde edilen kalkınma kazanımlarını ortadan kaldırdığını söyledi. İklim eyleminin Birleşmiş Milletlerin bütün çalışmalarının merkezinde bulunduğunu vurgulayan Guterres, "Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz. İklim felaketleri insanları sürekli yeniden yoksulluğa sürüklerken yoksulluğu ortadan kaldıramazsınız. Gençlere, geleceklerinin bağlı olduğu doğal sistemleri yok ederken daha iyi bir gelecek vaat edemezsiniz. Ve bu krizin ortaya çıkmasına en az katkıda bulunanlar, sonuçlarından ilk ve en ağır şekilde etkilenirken adaletten ciddi biçimde söz edemezsiniz" dedi.
"1,5 derece sınırının aşılması artık kaçınılmaz"
Küresel sıcaklık artışına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Guterres, 1,5 derece sınırının aşılmasının artık kaçınılmaz olduğunu belirterek, bu aşımın mümkün olduğunca kısa süreli tutulması gerektiğini ifade etti. Emisyonların hızla azaltılması çağrısında bulunan Guterres, "1,5 derece sınırının aşılması artık kaçınılmaz. Bizim sorumluluğumuz, bu aşımın mümkün olduğunca küçük ve kısa süreli olmasını sağlamak ve sıcaklıkları olabildiğince hızlı bir şekilde yeniden 1,5 derecenin altına indirmektir. Ancak bunun için önümüzdeki birkaç yıl boyunca her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında, derhal ve çok büyük emisyon azaltımları gerekiyor" diye konuştu.
Mevcut iklim taahhütlerinin yeterli olmadığını belirten Guterres, "Mevcut taahhütlere ve ulusal olarak belirlenmiş katkılara, yani ülkelerin iklim planlarına baktığımızda, yüzyılın sonunda sıcaklıkların yaklaşık 2,5 derece artacağı bir gidişatla karşı karşıyayız. Ve bu, felaketin reçetesidir. Sınırlı ve geçici bir sıcaklık aşımı bile hâlihazırda gördüğümüz yıkıcı etkileri şiddetlendirecektir" ifadelerini kullandı.
"Gezegenimizin geleceği, onun yok edilmesinden kâr sağlayanların şartlarına göre müzakere edilemez"
Fosil yakıtların iklim krizini körüklediğini belirten Guterres, fosil yakıtlardan uzaklaşmadan güvenli bir iklime ulaşmanın mümkün olmadığını söyledi. Fosil yakıtlara bağımlılığın ülkeleri fiyat şoklarına ve jeopolitik istikrarsızlıklara açık hâle getirdiğini ifade eden Guterres, "Tedarikçileri değiştirmek sorunu çözmez. Bağımlılığı azaltmak çözer" dedi.
Yenilenebilir enerji alanındaki gelişmelere rağmen bilimsel gerekliliklerle siyasi kararlar arasındaki farkın devam ettiğini belirten Guterres, "Bilimin gerektirdikleri ile siyasetin ortaya koydukları arasındaki mesafe tehlikeli derecede geniş olmaya devam ediyor. COP süreci, bu açığın kapatılmasına yardımcı olacak şekilde gelişmelidir. Ayrıca fosil yakıt lobisinin orantısız etkisiyle yüzleşmeliyiz. Gezegenimizin geleceği, onun yok edilmesinden kâr sağlayanların şartlarına göre müzakere edilemez" ifadelerine yer verdi.
"Küresel finans sistemimizde yapısal bir adaletsizlik var"
Basın toplantısında gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Guterres, gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına erişimde karşılaştıkları sorunlara değindi. Gelişmiş ülkelerin taahhüt ettiği kaynakların ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldığını ifade eden Guterres, "Uyum finansmanının üç katına çıkarılacağına ilişkin bir taahhüt vardı. Ancak burada yapılan tahminlere göre bu, ihtiyaç duyulan finansmanın yalnızca yüzde 20'sini karşılıyor. Dolayısıyla küresel finans sistemimizde yapısal bir adaletsizlik var. Gelişmiş ülkelerin verdiği taahhütler bile gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli değil" dedi.
Finansman kaynaklarına erişimdeki bürokratik engellere de dikkati çeken Guterres, iklim fonlarının yöneticileriyle görüştüğünü belirterek, özellikle idari kapasitesi sınırlı ülkelerin fonlara daha etkili erişebilmesi için gerekli adımların atılmasını istediğini söyledi.Mevcut finansman kaynaklarının artırılabileceğini belirten Guterres, ulusal ve çok taraflı kalkınma bankalarına çağrıda bulunarak, hükümetlerin bütçe açıklarını artırmadan finansmanın farklı mekanizmalarla katlanabileceğini ifade etti.
Erken uyarı sistemleri için finansman çağrısı
Erken uyarı sistemlerine ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Guterres, girişim kapsamında bugüne kadar 2 milyon dolar toplandığını ve çok sayıda projenin hayata geçirildiğini belirtti. Yaklaşık 6 milyon dolara ihtiyaç duyulduğunu söyleyen Guterres, çalışmaların 2027 yılından sonra da devam etmesi gerektiğini ifade etti.
"Gerçeklerle yüzleşin, bilimi takip edin, geleceği seçin ve asla vazgeçmeyin"
Hiçbir ülkenin kendisini iklim değişikliğinden tek başına koruyamayacağını vurgulayan Guterres, iklim eyleminin barış, kalkınma, insan hakları ve adaletle bağlantılı olduğunu belirtti. Uluslararası iş birliğinin önemine değinen Guterres, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Hiçbir ülke kendisini iklim değişikliğinden tek başına koruyamaz. Tek bir gezegeni paylaşıyoruz. Ve istesek de istemesek de aynı alanı paylaşıyoruz. İklim eylemi, Birleşmiş Milletlerin çalışmalarının merkezinde kalmalıdır. Çünkü bu, barışla ilgilidir. Kalkınmayla ilgilidir. İnsan hakları ve adaletle ilgilidir. Ben bunun mümkün olduğuna inanıyorum. Ve bunun gerçekleşmesi gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle kürsüden ayrılırken mesajım basit: Gerçeklerle yüzleşin, bilimi takip edin, geleceği seçin ve asla vazgeçmeyin."
Kaynak:İHA
