Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri ve bedelli askerlikle ilgili maddeyi de içeren kanun teklifi TBMM’de kabul edildi

ANKARA – Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri ve bedelli askerlikle ilgili maddeyi de içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda, ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı.

Kanunla, Gelir Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Kanuna göre, her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin verilen ilan ve reklam giderleri, gelir vergisi mükelleflerinin ticari kazancının tespitinde gider olarak kabul edilmeyecek. Ayrıca, Yükseköğretim Kanunu'ndaki düzenlemeyle beraber, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları kurumlar vergisi muafiyetinin kapsamı dışında tutulacak.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle ise, Cumhurbaşkanı tarafından vergi muafiyeti tanınan vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumlarına bağlı hastane ve benzeri sağlık kuruluşlarına sağlanan Katma Değer Vergisi istisnası kaldırılıyor.

Serbest Bölgeler Kanunu'ndaki değişiklikle ise, serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yurt dışına, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden istisna olacak.

İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki değişiklik ile işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 devlet payını yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkili Cumhurbaşkanı olacak.

Ayrıca Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na, Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi'ne (BOTAŞ) ilişkin geçici madde ekleniyor. Kanuna göre, BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geldiği halde ödenmemiş her türlü vergi, fon ve paylar, idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme zammı ve gecikme faizi borçları BOTAŞ'ın Hazine'den görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret Bakanlığı tarafından terkin edilecek. Bu kapsamda mahsuba konu olacak borçlara bu hükmün yayımlandığı tarihten sonra feri alacak hesaplanmayacak.

BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödemesi gereken her türlü vergi, fon ve paylar, BOTAŞ'ın Hazine'den 31 Aralık 2026 sonuna kadar oluşan veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret Bakanlığınca aylık olarak terkin edilecek ve terkin edilecek her türlü vergi asıllarına ilişkin feri alacak hesaplanmayacak.

Yapılacak mahsup işlemine konu görevlendirme bedeli hesaplamasında BOTAŞ'ın muhasebe kayıt ve belgeleri esas alınacak. Görevlendirme uygulamasının son bulmasını müteakip Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nde öngörülen teşebbüslerin uygulayacakları fiyatlar ve görev zararı uygulamasına ilişkin usule uygun yapılan inceleme sonucunda hesaplanan görevlendirme bedelinin Ticaret Bakanlığınca yapılan terkin tutarlarından az olduğunun tespit edilmesi halinde BOTAŞ tarafından yükümlülükler faizsiz yerine getirilecek ve söz konusu tutar genel bütçeye gelir kaydedilecek.

Hüküm kapsamında yapılacak mahsup ve terkin işlemleri, terkin kararı alınması nedeniyle mahsup edilecek tutarlar dışında kalan görevlendirme bedellerinin ödenmesine engel teşkil etmeyecek, idarenin bu bedellere ilişkin ödeme yetkisini ortadan kaldırmayacak veya zamanını sınırlandırmayacak.

BOTAŞ'ın Hazine'den olan görevlendirme bedeli alacağı tutarını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin işlemlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle beraber, engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden ortopedik engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen engelli bireylere de Kanun kapsamında belirlenen taşıtların ilk iktisabında 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası uygulanacak.

Ayrıca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'da defterdarın görev ve sorumluluklarına ilişkin düzenleme yapılıyor. Buna göre, defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri sıfatını haiz olup, bulunduğu ilde Bakanlığın taşra teşkilatındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi, denetlenmesi, merkez ve taşradan sorulan soruların cevaplandırılması, kanuna aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından görevli ve sorumlu olacak.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "prime esas kazançlar" hükmüne ilişkin düzenleme yapılıyor. Kanuna göre, ayni yardımlar, ölüm, doğum, evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler, keşif ücreti, kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin yüzde 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, işverence iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 lirasına kadar olan kısmı, prime esas kazanca tabi tutulmayacak. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu şekilde hesaplanan tutarın yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmayacak.

Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, kurum kazancının tespitinde her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri, gider olarak kabul edilmeyecek.

Bedelli askerlikte tahsil edilecek tutar yüzde 25 artırılıyor

Kanunla, bedelli askerlik yapmak üzere başvuranlardan tahsil edilecek tutar yüzde 25 artırılıyor. Askeralma Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, istekli ve askerliğe elverişli olanlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı dikkate alınarak Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek sayıda yükümlü, 300.000 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak bedel tutarını silahaltına alınmadan önce Bakanlıkça belirlenecek sürede peşin ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak.

Bedelli askerlik uygulaması kapsamında tahsil edilen tutarlar Milli Savunma Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacak. Bu tutarın 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak kısmı genel bütçeye gelir kaydedilecek, kalan kısmı Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na aktarılacak. Ek bedel olarak tahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilecek.

Kanunla beraber, Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'a eklenen geçici maddeyle, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin, Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31 Aralık 2026'ya kadar defaten ödenmesi halinde bu bedele, en fazla bir konut için yüzde 74, en fazla bir iş yeri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

Bu çerçevedeki projeler kapsamında üretilen iş yerleri bakımından da Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'daki "emanet, ihale veya evini yapana yardım yoluyla inşa edilen veya edilecek olan binaların, afet tertiplerinden faydalananların borçları, ilgililerin geçim durumları ve bölgenin özelliği dolayısıyla bina maliyetlerini artırıcı yönden unsurların tesir derecesi göz önünde bulundurularak, zorunlu hallerde Cumhurbaşkanı kararıyla maliyet ve borçlandırma bedellerinin yarısına kadar indirim yapılabilmesine" yönelik hüküm uygulanacak.

Kentsel Dönüşüm Kanunu kapsamındaki alanlara Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında hak sahibi olanlara verilecek konut ve iş yerlerinin borçlandırılmaları Kentsel Dönüşüm Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre yapılacak.

Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun ilgili maddesi kapsamında belirlenen talep sahipleri tarafından iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedelleri teslim tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde defaten ödenmesi halinde iş yerleri için belirlenen indirim oranı uygulanacak. Düzenlemenin yürürlük tarihinden önce teslim edilen iş yerleri hakkında 6 aylık süre yürürlük tarihinden itibaren başlayacak.

TBMM Genel Kurulunda teklifin görüşmeleri sırasında tabii inci veya kültür incileri, işlenmiş olsun olmasın elmaslar, kıymetli taşlar veya yarı kıymetli taşlar, sentetik veya terkip yoluyla elde edilen kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, tabii veya sentetik kıymetli veya yarı kıymetli taşların toz ve pudraları ile tabii inci veya kültür incilerinden kıymetli ya da yarı kıymetli taşlardan eşyalar için ÖTV oranının yüzde 20 olmasına ilişkin madde Danışma Kurulu kararıyla, tekriri müzakere önergesiyle yeniden ele alındı. AK Parti tarafından verilen önergenin kabul edilmesiyle bu madde çıkarıldı.

Yeni düzenlemelerin kabul edilerek yasalaşmasının ardından Genel Kurul, TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ tarafından 7 Nisan Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere kapatıldı.