Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Tıbbi Genetik Anabilim Dalından Uzman Dr. Nigar Şirinova, ailede birden fazla kişide kanser görülmesinin aynı kişinin yaşamı boyunca birden fazla farklı kanser tanısı alması veya kanserin genç yaşta ortaya çıkmasının genetik yatkınlığı düşündürdüğünü söyledi.
Uzman Dr. Nigar Şirinova, kanserlerin büyük bölümünün yaşam boyu edinilen genetik değişikliklerden kaynaklandığını ancak bir kısmının anne veya babadan genetik yolla geçtiğini kaydetti. Şirinova, "Genç yaşta kanser tanısı alan veya ailesinde birden fazla kanser vakası bulunan bireylerin tıbbi genetik polikliniğinde değerlendirilmesi önemli" diye konuştu.
Kanserlerin büyük bölümünün yaşam boyunca hücrelerde biriken genetik değişiklikler sonucu geliştiğini belirten Nigar Şirinova, bazı kişilerde ise anne veya babadan aktarılan genetik değişikliklerin kansere yatkınlığı artırabileceğini ifade etti.
Şirinova, genetik kanser açısından dikkat edilmesi gereken bazı durumlar olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Ailede birden fazla kişide kanser görülmesi, aynı kişinin yaşamı boyunca birden fazla farklı kanser tanısı alması veya kanserin genç yaşta ortaya çıkması genetik yatkınlığı düşündürebilir. Ayrıca her iki memede meme kanseri görülmesi veya bir erkekte meme kanseri gelişmesi de dikkat ettiğimiz durumlardan bazılarıdır. Bu özellikleri taşıyan kişilerin tıbbi genetik açısından değerlendirilmesi önemlidir."
İnsan vücudunda çok sayıda gen bulunduğunu belirten Şirinova, bu genlerin bazılarındaki genetik değişikliklerin belirli kanserlerin gelişme riskini artırabileceğini ifade etti. BRCA1 ve BRCA2 gibi genlerin bunun bilinen örnekleri arasında yer aldığını belirten Şirinova, genetik testlerin kişinin bazı kanserler açısından taşıdığı riskin değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini söyledi.
Şirinova, "Genetik bir yatkınlık tespit ettiğimizde, kişinin hangi kanserler açısından takip edilmesi gerektiğini, taramalara hangi yaşta başlanacağını ve ne sıklıkla yapılacağını bu bilgiye göre planlayabiliyoruz. Böylece risk taşıyan kişilerin uygun şekilde takip edilmesine ve muhtemel bir kanserin daha erken dönemde tespit edilmesine katkı sağlayabiliyoruz" dedi.
Genetik kanser paneli genetik testi nasıl uygulanıyor?
Genetik kanser açısından genetik değerlendirme yapılırken kişinin kanser öyküsü ve ailede görülen kanserler birlikte ele alındığını vurgulayarak, "Önemli olan yalnızca testin yapılması değil; elde edilen sonucun kişinin klinik özellikleri ve aile öyküsüyle birlikte değerlendirilmesi. Çünkü tespit edilen her genetik değişiklik hastalık anlamına gelmeyebilir" diye konuştu.
Genetik bilgi, hastadan aileye uzanarak koruyucu hekimliğe katkı sağlıyor
Genetik testlerden elde edilen bilginin yalnızca genetik yatkınlığın belirlenmesinde değil, bazı kanser hastalarında tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesinde de yardımcı olabildiğini belirten Şirinova, günümüzde bazı genetik değişikliklere yönelik özel tedavi seçeneklerinin bulunduğunu ifade etti.
Genetik değerlendirmenin aile bireyleri açısından da önemli olduğuna dikkat çeken Şirinova, "Bir kişide kansere yatkınlık oluşturan bir genetik değişiklik tespit edildiğinde, risk altındaki aile bireylerine de aynı değişiklik açısından genetik test önerilebiliyor. Böylece henüz kanser tanısı almamış sağlıklı aile bireylerinde de bu yatkınlığın bulunup bulunmadığını öğrenebiliyoruz. İşte burada koruyucu hekimlik devreye giriyor. Genetik yatkınlığı olduğu belirlenen sağlıklı bireylerde uygun takip ve tarama programları planlanabiliyor, gerektiğinde kanser riskini azaltmaya yönelik önlemler alınabiliyor" diye konuştu.
Genetik kanserlerin yönetiminde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Şirinova, hastaların tıbbi genetik, tıbbi onkoloji, genel cerrahi ve gerektiğinde diğer ilgili branşlarla birlikte değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Biz genetik bilgiyi yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, mümkün olduğunda hastalık gelişmeden önce de kişinin sağlığını koruyabilmek için kullanmak istiyoruz. Çünkü genetik bilginin gerçek değeri, onu doğru zamanda ve doğru kişi için kullanabildiğimizde ortaya çıkıyor."
Kaynak:İHA
