1877–1878 yıllarında Osmanlı Rus savaşından sonra Kars’ın Rus işgalinde kaldığı 40 yıllık süre içerisinde dikdörtgen ve üç katlı bina şeklinde yapımı gerçekleştirilen ve günümüze kadar birçok alanda hizmet binası olarak kullanılarak olağanüstü mimari yapısıyla görenlere parmak ısırtan Hekim Evi, bugün çürümeye yüz tutmuş bakımsızlığıyla görenleri hayrete düşürüyor.
19. yüzyıl sonlarında Çarlık Rusyası’nın elinde bulunan Kars’ın, bir benzeri daha olmayan Kent Planı ve bu planın bazı yerleşim alanları üzerine Moskova’dan gelen mimarlarca yapılmış olan ve kentin süsü sayılan anıtsal ve taş binalardan olan Hekim Evi kaderine terk edilmiş durumda.
KARS’IN İLK KONSERVATUAR BİNASI
Dış cephesi Barok mimari tarzında yalancı sütunlar, rölyefler ve kartuşlarla süslenmiş olan Hekim Evi’nin, arka ve yan cepheleri yığma olarak yapılmıştır. İki katlı olan Kagir bina Kars’ın ilk konservatuar binası olarak da ün yapmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra Kars Doğum Evi olarak kullanılan bina daha sonra zirai donatım binası ve son olarak da restore Hekim Evi olarak kullanılmıştır.
Hekim Evi olarak kullanılmak üzere başka bir binaya taşınılmasının ardından boş kalan bina o günden beridir yalnız ve sahipsiz. Yusuf Paşa Mahallesi’nde bulunan ve İl Özel İdaresi’ne ait olduğu söylenilen binanın kaderine terk edilerek temizlik ve bakımının yapılmaması binanın içler acısı durumunu gün geçtikçe daha da vahim hale getiriyor.
“3-5 YILLIK HEYKEL İÇİN YAYGARA KOPARTANLAR ASIRLIK BİNA İÇİN SESSİZ KALDILAR”
Tarihi Hekim Evi’nin civarında oturan halk bu sahipsizliğe isyan ediyor. Hiç kimsenin kontrol etmediği, uğramadığı, uğraşmadığı tarihi bina için “ucube denilen heykel kadar değeri yokmuş. 3-5 yıllık heykeli sahiplenerek ülkeyi ayaklandıranlar, asıl kültür mirasımız için neden sessizler? Bina bakımsızlıktan çürüyor. Sahipsizlikten yıkıldı, yıkılacak ama kimsede çıt yok, yazık ki..” diyerek üzüntü ve sitemlerini dile getiren civar halkı; bina için “bu civarın en muhteşem görüntüsü yazık etmeyin”diyerek yetkililerden yardım çağrısında bulundu.
Avrupa Konseyi’nin Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Envanteri’ne göre; Yurdumuzda ki korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının açığa çıkarılması, korunması, değerlendirme ve tanıtılmasını sağlamak, tahribini önleyici tedbirleri almak yasalarca zorunludur. Ayrıca bu kültür varlıklarının bakımı ve restorasyonu konularında gerekli tedbirleri almak ve uygulamak mecburiyeti vardır.
Avrupa Konseyi’nin Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma şartlarına tamamen ters düşen Hekim Evi’nin içler acısı durumu, kültür varlıklarının korunmasını öngören yasalara, tüzüklere, yönetmeliklere karşılık ne derece korunduğunun boyutunu gözler önüne sermeye yetiyor.
MECLİSTE GÖRÜŞÜLDÜ
Geçen yıl Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Hizmet Binası olarak tahsis edildiği söylenen fakat bu konunun meclis gündeminde de görüşüldüğü halde bu güne kadar hiçbir faaliyet gösterilmeyen Hekim Evi’nin bu kaderiyle baş başa durumunun ne kadar süreceği hususunda yetkililerden acil cevap bekleniyor. İlgisizliğin devam etmesi halinde binanın bakımsızlıktan yıkılıp harabeye dönmesi kaçınılmazdır.
MURAT TAŞDEMİRCİ/KARS
