“Kars İşgücü Piyasası Analizi”nin Sonuçları Açıklandı!

İstihdam için Eğitim ve Koordinasyon Projesi (İSKEP) kapsamında gerçekleştirilen “Kars İşgücü Piyasası Analizi”nin Sonuçları, bir turizm otelinde Belediye Başkanı Murtaza Karaçanta, İSKEP Teknik Destek Ekibi İstihdam Kilit Uzmanı Cleofe Guardigli ve basın mensuplarının da katılımıyla açıklandı.

Dezavantajlı bireylerin istihdam edilmesinin önündeki engelleri ortadan kaldırmak ve daha kolay şekilde istihdam edilebilmelerini sağlamak hedefiyle yürütülmesine başlanan İSKEP Projesi kapsamında 10 ilde, 12 belediye ile birlikte iş gücü piyasası analizleri gerçekleştirildi.

Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ortak finansmanıyla Türkiye Belediyeler Birliği tarafından yürütülen Proje’nin analiz çalışmalarının Kars sonuçları, Kars Belediyesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen yemekli basın toplantısında duyuruldu.

Kars Belediye Başkanı Murtaza Karaçanta’nın açılış konuşmalarıyla, bir turizm otelinde başlayan toplantı, iftar yemeği ile devam etti ve iftarın ardından da İSKEP Teknik Destek Ekibi tarafından analiz sonuçları açıklandı. İSKEP Teknik Destek Ekibi İstihdam Kilit Uzmanı Cleofe Guardigli de basın mensuplarının soruları yanıtlayarak, projeyle ilgili detaylı bilgiler verdi.

Cleofe Guardigli; İSKEP Projesi’nin temel çıktılarından biri olarak, Şubat – Nisan 2015 döneminde Kars’ta gerçekleştirilen odak grup toplantılarından ve istatistiki araştırmalardan toplanan verilerle oluşturulan analiz ile ildeki dezavantajlı işgücünün arz ve talep tarafındaki ihtiyaçlarının net bir şekilde ortaya konması ve bu sayede özellikle dezavantajlı bireylerin istihdamın artırılmasına ön ayak olunması amaçlandığını söyledi.

Belediye Başkanı Murtaza Karaçanta da şunları söyledi:

“Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğiyle, Türkiye Belediyeler Birliğinin aracılığıyla 2014 Ağustos ayı itibari ile başlatılan bu proje, dezavantajlı gurupların topluma kazandırılması, onlara sağlandırılacak işsiz istihdamları ve bununla ilgili çalışmalar. Bu proje kapsamında, 12 belediye içerisinde Kars Belediyesi de yer almaktadır. Biz Kars Belediyesi olarak böyle bir projenin içinde olmaktan ayrıca memnuniyet duyuyoruz ve mutlu oluyoruz. Mesai arkadaşlarım verimli çalışmalar ile proje kapsamı içerisinde olan Kars’ ta ki engelliler ve şiddet mağduru hanımlar, çocuklar. 11 aydan beri bu çalışmayı bizzat kendim ve çok değerli mesai arkadaşlarımla beraber yürütmekteyiz. Tabi ki bizim amacımız, özellikle Kars’ ta engellilerimizi, şiddet mağduru kadınlarımızı ve çocuk yaşta çalışmak zorunda olan kadınlarımızı bir şekilde topluma kazandırılması ve belediye bakımından nasıl istihdamlarımız ve çalışmalarımız devam etmekte ve edecekte. Bununla ilgili Belediye içerisinde bir oluşum çabası içerisindeyiz. Yılbaşından sonra faaliyete geçireceğiz. İşlemlerin daha iyi olması bakımından fon müdürlüğümüzde iki kişiyle başladığımız hizmetlerimize iki tane daha ek personel daha vererekten hizmet kalitemizin artmasını sağladık sağlayacağız da. Çalışmalar kapsamında bugün Kars Valiliğinde katıldığım madde bağımlılığıyla ilgili bir toplantımızda oldu. Bizim projemizde madde bağımlılığı da vardı ama karsta öncelikle engelliler, şiddet mağdurları ve çocuklar vardı. Bundan sonraki safa da madde bağımlılarını da katarak bunlarla da mücadele edeceğiz. Bu projede ki en hassas konu, engellilerle ilgili dezavantajlı guruplarla ilgili ön yargının kaldırılması gerekir. Bu çalışmalarımız hızla devam etmektedir.”

-KARS’TA KAPSAMA ALINAN DEZAVANTAJLI GRUPLAR

ENGELLİ VATANDAŞLAR

-YOKSUL YA DA YOKSULLUK RİSKİ TAŞIYAN BİREYLER

-ŞİDDET MAĞDURU KADINLAR

Engelli Bireyler

En az bir engeli olan 3 yaş üzeri nüfus  oranı %8 (Türkiye oranının üzerinde)

Erkeklerde %7 x Kadınlarda %10 

En az bir engeli olan engellilerin işgücüne katılım oranı %27  (Türkiye oranının 5 puan üzerinde)

Engelli istihdam oranı %26  (Türkiye oranının 6 puan üzerinde)

En az bir engeli olup işsiz olan fertlerin oranı %4 (Türkiye oranının 3 puan altında)

Türkiye’de Durum

En az bir engeli olan engellilerden yükseköğretim mezunu olanlarda işgücüne katılım oranı %45 iken istihdam oranı %41;

İlköğretim mezunu olanlarda %39 iken istihdam oranı da %38,0’dır.

Kars’ta Durum

Kars’ta en az bir engeli olan fertlerin işsizlik oranı en yüksek değerini lise ve dengi okul mezunlarında görülüyor.

Kars’ta en az bir engeli olan fertlerden lise ve dengi okul mezunu olan her 100 kişiden 8’i işsizdir.

ENGELLİ İSTİHDAM EDEN İŞYERLERİ
2013 yılında İŞKUR Kars Çalışma ve İş Kurumu kayıtlarına göre,  ilde yasal gereklilik sonucu engelli istihdam etmek zorunda olan olan 9’u kamu sektöründe olmak üzere, toplam 20 işyeri var.

Çalışan engelli sayısı sadece 75 kişi ve çalışanların %57’si kamu kesiminde istihdam edilmektedir. Türkiye’deki genel tablonun tersine Kars ilinde özel sektörde istihdam edilen en az bir engeli olan fert oranı %43’tür.

Kars’ta 2013 yılında en az bir engeli olan kadınlardan hiçbiri işe yerleşmemiştir. İlde 2013 yılında en az bir engeli olan engellilerden kamu sektörüne yerleştirilen 33 kişinin tamamı erkektir. (2 kamu / 31 özel sektör) 

İŞKUR’a başvuran toplam 176 engellinin sadece %10’u kadın...

Türkiye genelinde bu oran %18...

Kars ilinde engellilerden kayıtlı işgücünün %15’i kadın...

İSTİHDAMA GEÇİŞTE YAŞANAN SORUNLAR

İşverenler neyi sorun olarak görüyor? 

Verim alamamak,

Küçük ölçekli işletmelerin ağırlıkta olması nedeniyle kar maksimizasyonunun öne çıkması,

Taşıma ve inşaat gibi sektörlerin uygunsuzluğu,

İşverenler der ki; engelli istihdamını arttırabilmek için öncelikle engelli bireylerin eğitim seviyeleri ve vasıfları arttırılmalıdır. 

Engellilere göre sorun nerede?

Uygun olmayan çalışma koşullarının varlığı,

Sanayide vardiyalı üretimler.

Kars’ta engelliler işe alınmak istenmediğinden, işe göre engelli aranmaktadır. Engellilerin sorunlarıyla ilgilenen kesim son derece kısıtlıdır.

ENGELLİ VATANDAŞLARIN ÇALIŞTIĞI ALANLAR
İşletmelerin idari bölümlerinde temizlik vb. işler...

Ağırlık hizmet sektöründedir ancak, engellilerin hizmet sektöründe çalışabilmeleri için de öncelikle sektörün özelliklerine göre eğitim gerekiyor.

Ortopedik ve görme engelliler için en uygun çalışma alanları çağrı merkezleridir.  Diğer bir hizmet alanı otelcilik ve lokanta sektörüdür.

Muhasebe vb. işlerde engelliler istihdam edilmek isteniyor ama bu vasıflara sahip engelli bulunamıyor.

ENGELLİ VATANDAŞLARIN İSTİHDAMINA YÖNELİK POLİTİKALAR
Eğilimler;

a) Engelli bireyi kağıt üzerinde istihdam etmek ve asgari ücretini ödemek

b) Engelli birey istihdam etmek yerine cezaya katlanmak...

Sorun alanı – 1

İşveren ihtiyaçlarına göre uygun eşleştirmenin yapılamıyor. Çünkü;

Engelli kendi bilgilerini güncellemediği için işverene bildirilen adresteki engelliye ulaşılamıyor, veya

İşe gönderilen engelli işverenin istediği vasıfta olmuyor.

 Sorun alanı – 2

Küçük ölçekli işletmelerdeki işverenlerin engelli istihdamına ilişkin teşviklerden ve eğitimlerden haberi yok.

ENGELLİ VATANDAŞLARIN İSTİHDAMININ ARTTIRILMASINDA KRİTİK KONULAR
Çevre koşullarının ve çalıştıkları ortamın fiziki koşullarının da engellilere uygun hale getirilmesi ve erişebilirlik problemlerinin ortadan kaldırılması.

Kars engelli profilinin çıkartılması, sektörlere göre en uygun eşleştirme yapılması.

İşverenlerin yaklaşımlarında iyileştirme sağlanabilmesi için işverenle temasın ve işverenin yararlanacağı teşvikler konusunda bilgilendirilmelerinin arttırılması. 

Engellilerin vasıfsızlığı, meslekleri ve uzmanlıklarının olmaması sertifikalı eğitimi mecburi kılmaktadır. Kursların, işverenlerin ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmesi. 

Girişimcilik programlarının desteklenmesi ve Özel korumalı işyerlerinin teşvik edilmesi

KOBİ’lere de yasal zorunluluk getirilmesi.

Farkındalık yaratma, kurumlararası koordinasyon ve işbirliğinin artması...

İlde genel görüş, engellilerin sanayi sektöründen daha çok; - 50 + olan işyeri sayısı çok az olmasına karşın-  hizmet sektöründe istihdam edilebileceği yönündedir. 

ŞİDDET MAĞDURU KADINLAR 
Kars’ı da içeren Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinde şiddete maruz kalan kadın oranı Türkiye’nin en yükseği...

Bölgedeki kadınların %57’sinin hayatlarının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalması ile Türkiye’deki oranın 15 puan üzerinde...

Ayrıca şiddet yaşayan her iki kadından birisi, gördüğü şiddeti hiç kimseye anlatamıyor ve paylaşmıyor...

ŞİDDET MAĞDURU KADINLARIN İSTİHDAMA GİRİŞİNDEKİ ZORLUKLAR
Kars çalışma hayatında kadının yeri yok?

Tarım sektöründe çalışan kadınların büyük çoğunluğu ücretsiz aile işçisi...

Kadına yönelik şiddetin en büyük sebeplerinden biri;

 ekonomik problemler

Şiddet yoksul ve dolayısıyla da düşük eğitimli kadınlar arasında çok daha fazla...

Kadının çalışmasındaki negatif baskı, şiddet mağduru kadınların çalışma hayatında yer almalarını da güçleştirmektedir.

Türkiye genelinde kadınların istihdama katılım oranı %26

Kars’ta %18

Kadın işsizlik oranı, erkek işsizlik oranının çok üzerinde

Çalışan her 100 kadının 69’u tarım sektöründe; sadece 6’sı sanayi sektöründe...

ŞİDDET MAĞDURU KADINLARIN İSTİHDAMININ ARTTIRILMASINDA KRİTİK OLAN KONULAR

Kadınlar, öncelikle vasıfsız oluyorlar ve eğitim olanaklarından daha az yararlanabiliyor...

Ataerkil aile yapısı ve çevre baskılarıyla vasıfsızlık birleşince çalışma hayatında yer almaları zorlaşmaktadır. Bu zorluk şiddet görmüş kadınlar açısından çok daha ciddi boyuttadır.

Kadın şiddetine yönelik çalışmalar şiddetin en büyük sebeplerinden birinin ekonomik problemler olduğunu ve şiddetin yoksul ve dolayısıyla da düşük eğitimli kadınlar arasında çok fazla olduğunu göstermektedir. 

Kadın istihdamında diğer bir problem yine çevre baskısıyla kadınların, iş bulsa bile, erkek yoğunluklu sektörlerde çalışma olanaklarının olmadığını göstermektedir. İlde kadın istihdamının profili irdelendiğinde, kadın çalışanların sadece ‰6’sının sanayi sektöründe çalıştığı görülmektedir.

İşverenlerin şiddet görmüş kadınları istihdam etmedeki görüşleri de çok pozitif değildir.

Tüm bu zorluklara karşın bu kadınların istihdama yerleştirilmelerinde diğer ve çok önemli problem, bu kadınların tespitidir.

Kadınlar tespit edildiğinde bile, işverenlerin ihtiyaçları doğrultusunda almaları gereken eğitimlere dahi erişimleri mümkün değildir. Ya ataerkil aile yapısı, ya da aile sorumlulukları şiddet gören kadınların istihdamında engel teşkil etmektedir.

Tüm bu kısıtlar dikkate alındığında bu kadınların istihdama erişimleri için uygulanacak yöntem ev eksenli çalışma ortamı için desteklenmeleri olarak görülmektedir.

YOKSUL YA DA YOKSULLUK RİSKİ TAŞIYAN BİREYLER
TÜİK’in 2012 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması istatistiklerine göre;

2012 yılında Kars ilini de içine alan alan Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde,  hanehalkı başına yıllık  ortalama gelir 15.532 TL’dir.

Bölge ortalama geliri Türkiye ortalamasından 5.086 TL  daha eksiktir.

Bu fark ortalama gelirde 6.320 TL’ye yükselmektedir. Bölgede hanehalkı başına ortalama gelir yıllık 20.257 TL’dir.

Ortalama gelir itibariyle bölge, en düşük gelir sıralamasında 12 bölge içinde 11. sırada yer alırken, ortalama gelirde 10. sırada yer almaktadır.

2012 yılında, 0,37 Gini katsayısı ile bölge, 12 bölge içinde gelir eşitsizliğinin en fazla olduğu bölge olarak 4. sırada gelmektedir. Kullanılabilir hanehalkı gelirinin dağılımında büyük bir adaletsizlik mevcuttur.

En zengin %20’lik grup, bölge gelirinin %6’sını alırken, en zengin %20’lik kesim toplam bölge gelirinin %48’ine sahiptir ve en zengin %20 ile en fakir %20 arasındaki fark 8,6 kattır...

YOKSUL YA DA YOKSULLUK RİSKİ TAŞIYAN BİREYLER
2013 yılı istatistiklerine göre Türkiye’de 16.602 milyon yoksul var...

Gelire dayalı olarak hesaplanan bölge esaslı yoksulluk sınırına göre 12 bölge içinde yoksulluk sınırı en düşük değere sahip 10. bölgedir.

Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde bölge esaslı gelire dayalı yoksulluk sınırı 3.675 TL iken, bölgede toplam 412 bin yoksul fert vardır ve yoksul fert oranı da %20’dir.

Bu orana göre bölgede her beş kişiden birisi yoksuldur. Tüm bölgeler içinde yoksul fert oranının en yüksek olduğu bölgedir.

2013 yılında ülke genelinde gelire dayalı olarak ortalama gelirin %60’nın altında gelire sahip olan hanehalklarının yoksulluk sınırı 5.956 TL,

bölgede yoksul olan fert sayısı 1.028 bin

Türkiye’deki yoksul fertlerin %6’sını Kuzeydoğu Anadolu bölgesi almakta...

Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde de hanehalkının temel gelir kaynağı yevmiye olanlarda yoksul fert oranı %31,

hanehalkının esas gelir kaynağı tarım olanlarda yoksul fert oranı %29

 hanehalkının esas gelir kaynağı özel kesimden tek taraflı transfer geliri olanlarda da yoksul fert oranı %25’tir.

YOKSUL YA DA YOKSULLUK RİSKİ TAŞIYAN BİREYLERİN 
İSTİHDAMA GEÇİŞTE YAŞADIĞI SORUNLAR 
Yoksulluğun Ana Nedenleri?

Büyük fabrikaların olmaması, yoksullara çalışma imkânı yaratan fabrikaların da kapanması...

Hayvancılığın gerilemesi...

Kayıt dışı çalışma nedeniyle sosyal güvenceden yoksunluk...

İşverenler için işçilik maliyeti ile ulaşım sorun...

Üretilen ürünlerin Kars dışına pazarlanması kısıtlı...

Kars ekonomisinin ana geçinme kaynağı hayvancılık ve süt ürünleri üretiminde 12 ay çalışmak mümkün değil...

12 ay boyunca iş yapan tek sektör perakende ticaret sektörüdür. Buradaki işletmeler de; büyük market ve market zincirlerinin hâkimiyeti altındadır.

Yoksul kadınların istihdamda yer almaları ayrı bir sorundur. Çevresel etkiler ve ön yargılar baskındır. Vasıfsız, bir meslek ve beceriye sahip olamamaları sonucu yapabilecekleri işler de sınırlı kalmakta, düşük vasıflı işlerde tercih edilmektedir. Çevre tarafından yapılan işin hor görülmesi, işin bırakılmasına sebep olabilmektedir.

Tarımsal üretim 

YOKSUL YA DA YOKSULLUK RİSKİ TAŞIYAN BİREYLERİN İSTİHDAMININ ARTTIRILMASINDA KRİTİK OLAN KONULAR

İldeki yoksulluğun ardında, kırsal yerleşim yerlerinden kentsel yerleşim yerlerine olan göç vardır. Tarımsal üretimin maliyeti artmıştır. Buna karşın tarımsal ürünlerin ithalatı nedeniyle, köylü emeğinin karşılığını alamamaktadır. Hayvancılık da bu sebeple yok olmaktadır.

Kentin, kırsal kesimden göç edenlere iş yaratma kapasitesi yoktur. Sanayi küçük ölçekli atölyelerden oluşmaktadır.

İlin gelişiminde, tarımsal kalkınmanın önemi büyüktür. Bunun için de tarımsal ürünler ve hayvancılık sektöründe işverenlerin ortak çalışma kültürlerinin yaratılması önemlidir. Kooperatifçilik sistemi muhakkak geliştirilmelidir.

Eğitimsizlik yüksektir. Vasıfsızlar, vasıf kazandırılarak çalışma hayatına kazandırılmalıdır. Bu konuda Devlet yatırımları arttırılmalıdır.

İldeki yoksulluğun ardında, kırsal yerleşim yerlerinden kentsel yerleşim yerlerine olan göç vardır. Tarımsal üretimin maliyeti artmıştır. Buna karşın tarımsal ürünlerin ithalatı nedeniyle, köylü emeğinin karşılığını alamamaktadır. Hayvancılık da bu sebeple yok olmaktadır.

Kentin, kırsal kesimden göç edenlere iş yaratma kapasitesi yoktur. Sanayi küçük ölçekli atölyelerden oluşmaktadır.

İlin gelişiminde, tarımsal kalkınmanın önemi büyüktür. Bunun için de tarımsal ürünler ve hayvancılık sektöründe işverenlerin ortak çalışma kültürlerinin yaratılması önemlidir. Kooperatifçilik sistemi muhakkak geliştirilmelidir.

Eğitimsizlik yüksektir. Vasıfsızlar, vasıf kazandırılarak çalışma hayatına kazandırılmalıdır. Bu konuda Devlet yatırımları arttırılmalıdır.

İş alanlarının geliştirilmesi için muhakkak girişimcilik programlarına önem verilmeli ve yoksullar için küçük sermayelerle nasıl girişimci olunabileceğine yönelik özel eğitim programları geliştirilmelidir.

Küçük sermaye teşvikleriyle yoksullar desteklenmelidir. Bu konuda en hızlı ilerleme sağlanacak alan süt üretimidir. Hayvanı olan yoksul kesim, bir ambalaj makinesi alımı için desteklenebilir ve ambalajlanmış ürünün pazarlamasında da yoksullara destek verilmelidir.

Yoksulların istihdamında da en büyük problem engellilerde olduğu gibi eğitim seviyesinin düşüklüğü ve beceri eksikliğidir. Vasıfsız yoksullar, sektörün ihtiyaçlarına göre düzenlenen özel eğitimlerle geliştirilerek sektörün beşeri sermayesine de destek verilmelidir.