Kars kaşarı ve Kars gravyeri, Türkiye'nin en bilinen yöresel ürünleri arasında. Bu ürünlerin coğrafi işaretle korunması, bölge üreticileri için önemli bir kazanım. Ancak coğrafi işaret ile marka tescili sıkça karıştırılıyor ve bu karışıklık işletmelerin kendi isimlerini korumasız bırakmasına yol açabiliyor.
İki farklı koruma
Coğrafi işaret, ürünün belirli bir yöreden geldiğini ve o yöreye özgü niteliklere sahip olduğunu güvence altına alıyor. Bu koruma, şartları taşıyan bölgedeki tüm üreticilere açık. Yani Kars kaşarı üreten her mandıra, şartlara uyduğu sürece bu adı kullanabiliyor. Marka ise tek bir işletmeye ait. Bir mandıranın kendi adı, logosu ve ambalajındaki ayırt edici işaret, ancak marka tescili ile o işletmeye özgü hale geliyor.
Neden ayrı tescil gerekiyor?
Aynı coğrafi işareti taşıyan onlarca üretici arasında tüketicinin bir ürünü diğerinden ayırmasını sağlayan şey, işletmenin markası. Bu marka tescil edilmediğinde, başka bir üretici benzer bir ismi kendi adına tescil ettirebiliyor ve sonrasında asıl kullanıcıya itiraz edebiliyor. Özellikle ürünlerini büyük şehirlere ve internet üzerinden satmaya başlayan işletmeler bu riskle daha sık karşılaşıyor.
Başvuru nereden yapılıyor?
Marka başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu'na elektronik ortamda yapılıyor; Kars'taki bir üreticinin Ankara'ya gitmesi gerekmiyor. Süt ürünleri 29. sınıfta, bu ürünlerin perakende satışı ise 35. sınıfta korunuyor. Kahvaltı salonu veya restoran işleten üreticiler 43. sınıfı da değerlendirmeli.
Yöre adı marka olabilir mi?
Yer adları, malın coğrafi kaynağını doğrudan belirtmediği sürece marka olarak tescil edilebiliyor. Ancak Kars'ta üretilen peynir için "Kars" kelimesi, ürünün nereden geldiğini doğrudan anlattığından bu ürünlerde tek başına ayırt edici sayılmayabiliyor. Bu durumda yöre adının, ayırt edici bir isim ya da şekille birlikte kullanılması gerekiyor. Koruma, markanın ayırt edici kısmı üzerinde doğuyor; diğer üreticiler ise yöre adını ürünlerinin kaynağını belirtmek için kullanmaya devam edebiliyor. Bu nedenle markanın asıl gücünü oluşturacak ismin, yöre adından bağımsız ve özgün olarak seçilmesi önem taşıyor.
Kurum'un ve Kurum kararlarına karşı açılan davaların görüldüğü mahkemelerin Ankara'da olması, itiraz aşamasında bu süreçleri yakından takip eden bir büroyla çalışmayı avantajlı kılıyor. Ankara marka tescili ve itiraz süreçlerini yürüten bürolar, başvuru öncesinde benzer marka araştırmasını da yapıyor.
Kaynak:HABER MERKEZİ
