Toplumun temeli olan aile yapısının korunması amacıyla 2026-2035 döneminin Aile ve Nüfus On Yılı ilan edildiği bu süreçte, Türkiye genelinde olduğu gibi bölgede de hanehalkı büyüklüğünün azaldığı dikkat çekiyor. Verilere göre 2008 yılında ülke genelinde 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü 2025 yılı itibarıyla 3,08 kişiye gerilerken, bu düşüş trendinin Kars ve çevre illerdeki aile yapısına da yansıdığı görülüyor. Bölgesel verilere bakıldığında Şırnak ve Batman gibi iller yüksek hanehalkı büyüklüğünü korusa da, Kars’ın da içinde bulunduğu Doğu Anadolu illerinde çekirdek aileye geçiş hız kazanmış durumda.
İstatistikler, geleneksel geniş aile yapısının yerini hızla tek kişilik ve tek çekirdek ailelere bıraktığını ortaya koyuyor. Türkiye genelinde tek kişilik hanehalkı oranı yüzde 20,5’e yükselirken, komşu illerden Gümüşhane ve Tunceli bu alanda zirvede yer aldı. Kars genelinde de yalnız yaşayan fertlerin oranında artış gözlenirken, geniş ailelerin oranı yüzde 13,5’e kadar geriledi. Özellikle yaşlı nüfusun durumu dikkat çekici bir boyuta ulaştı; her dört haneden birinde en az bir yaşlı fert yaşıyor ve bu yaşlıların büyük bir kısmı tek başına hayatını sürdürüyor. Kars ve çevresinde yaşlıların çocuklarıyla aynı adreste yaşama oranı yüzde 37,9 olarak kaydedilirken, ekonomik ve sosyal değişimlerin etkisiyle ebeveynlerin çocuklarından ayrı yaşama eğiliminin arttığı belirlendi.
Ekonomik veriler ve yaşam koşulları ise ailelerin karşılaştığı zorlukları bir kez daha gündeme taşıdı. Türkiye genelinde yoksulluk oranı yüzde 20,6 olarak gerçekleşirken, bu oran geniş ailelerde yüzde 27,1’e kadar çıkıyor. Konut kalitesi açısından bakıldığında, nüfusun önemli bir kısmının sızdıran çatı, nemli duvar ve ısınma sorunlarıyla mücadele ettiği görüldü. Tüm bu değişimlere rağmen bireylerin en büyük mutluluk kaynağı yüzde 69 ile yine aileleri oldu. Kars ve ülke genelindeki bu veriler, önümüzdeki on yıl boyunca yürütülecek olan aile politikalarının ne denli kritik olduğunu ve yerel dinamiklere göre şekillendirilmesi gerektiğini bir kez daha kanıtladı.
Kaynak:Bülent Ertaş
