Kars’ta hava kirliliği

Kars’ta hava kirliliği

Kış mevsimi ile birlikte Kars’ta yanmaya başlayan kalorifer ve sobalar nedeniyle artan hava kirliliği Kars halkını adeta nefessiz bıraktı.

Kentte sabah ve akşam saatlerinde oluşan hava kirliliği tabakası özelikle astım hastası vatandaşları daha çok etkilerken hava kirliliği boyutu ve önlemler hakkında Kars Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Mahmut Aydın sorularımızı cevapladı.

Aydın, Kars’ta sabah ve akşam saat 15.00 ila 19.00 saatleri arasında hava kirliliğinin eşit değerin altında kalmak kaydıyla biraz arttığını belirterek, “Isınmadan kaynaklı bir hava kirliliği var. Oysaki ilimiz sanayi şehri değil, sanayiden kaynaklanan bir kirlilik yok, bunun için İl Müdürlüğü olarak ekiplerimiz ile birlikte ilimizde tüm kalorifer kazanlarının denetim ve kontrollerini yapmaktayız. Katı yakıt satıcısı belgesi bulunan belgelerini denetliyoruz. Kömür satış yerlerinde ise uygun kömür satışı yapılıp yapılmadığını da denetlemekteyiz.” dedi.

Aydın ayrıca, “Hava kirliliğinin önüne geçilmesi için ilimizde bulunan doğalgazın kullanımının artması gerekmektedir. Şehirde imar alanı geçen her bina ve evin doğalgaz kullanması gerekir. İlimizde gecekondu mahallelerimiz bulunmakta ve bu mahallerimize doğalgazın girmesi gerekir. Yani doğalgaz kullanımı artması halinde ilimizde hava kirliliği düşer” diye konuştu.

Bölgemizde 3, ilde de “emverziyon” denilen meteorolojik bir veri olduğunu ifade eden Aydın, “Isınan hava yukarı çıkıyor ve dağılmıyor. Sebebi şehir merkezi çanak şeklinde olduğu için sis tabakası oluşuyor. O sis tabakası dağılmadığı için kirli bir görüntü veriyor. Bu durum emverziyondan kaynaklanan bir durum ve bu duruma herhangi bir müdahalemiz söz konusu değildir. Zaten 17.00 ile 19.00 saatleri arasında bütün binalar yoğun bir şekilde yakma olayını gerçekleştirmesinden dolayı ilk yakış nedeniyle tabaka oluşmakta. İlimizde araçlarda egzoz emisyon denetimlerinin de il müdürlüğü olarak sıkı kontrolleri yapılmakta. Ekiplerimiz araçların hava kirliliğine daha çok önem vermekte sık sık egzoz emisyon kontrolleri yapmakta. Ancak; bu kirlilik çok düşük ve ilimizde kirlilik ısınmadan kaynaklı olduğu bilinmeli ama egzoz emisyon kontrollerimiz trafik şube müdürlüğü ekipleri ile ortaklaşa yaptığımız çalışmalarla devam etmektedir” açıklamasını yaptı.

HAVA KİRLİLİĞİ; SEBEPLER, ÖNLEMLER

Kars’ta hava kirliliğine karşı hem kömür satış yerleri hem de apartmanların kalorifer kazan dairelerinin denetimleri yapılmakta. İl Merkezinde 43 adet, İlçelerde 68 adet olmak üzere il genelinde 111 adet katı yakıt satıcısı kayıt belgesine sahip kömür satış yeri bulunmakta.

Katı yakıt yakma sistemi bulunan binalarda kazan denetimi yapılmakta ve yakma sistemi sorumluları bilgilendirilmekte.

Kentte kalorifer kazanları saat 16:00 – 17:00 saatleri arası yoğun bir şekilde yakılmakta. Kalorifer kazanlarının yakma tekniklerine uygun yakılmaması, duman boruları ve baca bağlantı kanalı temizlenmemesi, kazana aşırı yükleme yapılması, kömürün yanma olayının tam gerçekleşmemesi gibi nedenlerle kirli siyah duman çıkışına sebebiyet verilmekte. Katı yakıtlı kalorifer kazanlarının ilk tutuşma anında tam yanma olmadığından özellikle saat 17:00-20:00 saatleri arasında hava kirliliği değerleri günün diğer saatlerine göre artış göstermekte. Oluşan hava kirliliğinin sebepleri arasında ilin topografik ve enverziyon durumu (Şehrin üzerinde bulunan sıcak havanın hava sirkülâsyonu ile dağılmaması ve şehrin üzerini kaplaması sonucunda, apartman bacalarından çıkan isli dumanların bu sıcak hava tabakasına çarpması ve aşağıya doğru inmesi sonucu havanın kirlenmesi) etkili olmakta. Düzensiz yapılaşma ve kentleşme gibi nedenlerden dolayı İlde yukarıda belirtilen saatlerde bacalardan çıkan isli dumanların fazlalığı hava kirliliği değerlerini günün diğer saatlerine göre artırmakta.

Doğalgazın yaygın olarak kullanılmaması gibi nedenlerden dolayı İlde yukarıda belirtilen saatlerde bacalardan çıkan isli dumanların fazlalığı hava kirliliği değerlerini günün diğer saatlerine göre artırmakta. İlde oluşan bu kısa süreli hava kirliliği değerlerinin yüksekliği İlin yoğun hava kirliliği olan illerden olduğu anlamına gelmez. İl Müdürlüğüne ait İstasyon Mahallesinde Kent Konseyi bahçesinin yanında bulunan Hava kalitesi ölçüm istasyonu 24 saat Kükürtdioksit (SO2) ve Partikül Madde (PM10) değerlerinin ölçmekte ve bu değerler (www.havaizleme.gov.tr) internet adresinden takip edilmekte. Ölçülen bu değerler 05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde “Geçiş dönemi uzun vadeli ve kısa vadeli sınır değerleri ile uyarı eşikleri tablosunda verilen sınır değerleri altında kalmakta.

Ayrıca ilin hava kirliliği değerlerinde artış gözlenmemekte, kentsel dönüşüm dolayısıyla doğalgazın daha yaygın kullanımı durumunda atmosfere atılan kirlilik değerlerinde daha da düşüş olacağı değerlendirilmekte. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 20. Maddesinde; “Hava kirliliğinin yaşandığı yerleşim yerlerindeki konutlar, işyerleri ve sanayide güneş, jeotermal, ısı pompaları ve benzeri yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları ile doğalgazın ısınma amaçlı kullanımı teşvik edilir.” denilmekte. Bu maddeye göre ısınma amaçlı doğalgaza geçme zorunluluğu bulunmamakta. Fakat denetimlerde doğalgazın faydaları hakkında ilgililere bilgi verilmekte. Kars İlinde ısınma amaçlı kullanımda hanelerde doğalgaz kullanımı tüm yakıt türlerine oranı %35’in üzerinde ve bunun artacağı öngörülmekte. 

Çevrenin korunması görevi, Kanun ve yönetmeliklerle Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne verilmiş olmakla beraber diğer kurumlar, sivil toplum örgütleri, basın ve vatandaşlara da büyük görev ve sorumluluk düşmekte. Çünkü hava, su ve toprak tüm halk tarafından kullanılmakta. Çevre kirliliğinin azaltılması için vatandaşların, sivil toplum örgütlerinin ve basının bilinçli ve daha duyarlı olması gerekmekte.

Hava Kirliliğinin önlenmesi için;: Isınmada Doğalgazın kullanılmasına geçilmesi gerekmekte. Katı yakıtlı apartmanlarda kalorifer kazanlarının tekniğine uygun (aşırı yükleme yapılmadan, kazan içindeki yakıtın tam yanmasının sağlanması, ateşçi belgesi olan deneyimli insanların kazanları yakmaları, apartman yöneticilerinin kazan dairelerini sık sık kontrol etmeleri lazım. Kazan ve baca bakımlarının zamanında yaptırmaları, kazan dairelerinin havalandırmaya elverişli durumda olması ve havalandırılması, kalorifercinin bir apartman kazanını yakması) yakması şart. Binaların inşaat dönemlerinde kazan daireleri ile baca sistemlerine gereken hassasiyeti göstermeleri gerekmekte. (kazan dairelerinin havalandırılabilir olmaları, baca yüksekliğinin uygun donanımının tam yapılması) İlde kentsel dönüşüm çalışmaları başladı ve büyük oranda sosyal yardımlaşma kömürün kullanıldığı mahalleler yeniden inşa edilip eski haneler ve gecekondu tarzı yapılar kaldırılmakta, dolayısıyla bunun hava kalitesine olumlu etki edeceği öngörülmekte. Hava kalitesi ve Isınmadan Kaynaklı Hava Kirliliği ile ilgili İlimizde alınan MÇK kararları ve önlem tedbirleri halka çeşitli yollarla durulmuş halk bilgilendirildi (Askı ilanları, müftülük tarafından camilerde yapılan duyrular vs.). Ayrıca, egzoz emisyonundan kaynaklanan hava kirliliğini azaltmak için Emniyet ve Jandarma güçleri ile İl Müdürlüğü personelleri koordineli olarak motorlu taşıtların egzoz emisyon ölçümü denetimleri yapılmakta. kha