Kars'ta Kış Mevsiminde Hava Kirliliği Değerleri!
Kars 2013 -2014 kış sezonunda; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan aylık haber bültenlerine göre Kars’ta 2013 yılı Ekim ve Kasım aylarında 2013 Aralık ve 2014 Ocak ayları henüz yayımlanmadı. Kars’ta hava kirliliği değerleri uyarı eşiği değerlerini aşmadı. Kars’ta yer alan hava kalitesi ölçüm istasyonu verilerine göre yine Kasım ve Aralık ayında da 24 saatlik değerlerde hava kirliliği uyarı eşiğinin (İlk uyarı eşiği PM10: 260 μg/m3 , SO2 : 500 μg/m3 ) altında olduğu gözlendi. Aylara ilişkin Partiküler Madde (PM10) ve Kükürtdioksit (SO2 ) şöyle:
EKİM 2013, HAVA KALİTESİ
Türkiye’de En yüksek Partiküler Madde (PM10) ortalaması Adana (Doğankent) istasyonunda, Kükürtdioksit (SO2) ortalaması ise Afyon istasyonunda ölçüldü.
Kars’taki Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonunda Ölçülen SO2 ve PM10 parametrelerine ilişkin Ortalama değerler (24 Saatlik):
PM10
µg/m³ SO2
µg/m³
Ortalama 63,55 21,84
Şeklindedir. Uyarı eşik değerleri (İlk uyarı eşiği PM10: 260 μg/m3 , SO2 : 500 μg/m3 ) aşılmamıştır.
KASIM 2013, HAVA KALİTESİ
Türkiye’de en yüksek Partiküler Madde (PM10) ortalaması Iğdır istasyonunda, Kükürtdioksit (SO2) ortalaması ise Şırnak istasyonunda ölçüldü.
İlimizdeki Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonunda Ölçülen SO2 ve PM10 parametrelerine ilişkin Ortalama değerler (24 Saatlik):
PM10
µg/m³ SO2
µg/m³
Ortalama 68,55 36,20
Şeklindedir. Uyarı eşik değerleri (İlk uyarı eşiği PM10: 260 μg/m3 , SO2 : 500 μg/m3 ) aşılmamıştır.
ARALIK 2013, HAVA KALİTESİ
Aralık ayı hava bülteni Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca henüz yayınlanmamış olup ilimizde SO2 ve PM10 parametrelerine ilişkin Ortalama değerler (12 Aralık – 12 Ocak):
PM10
µg/m³ SO2
µg/m³
Ortalama 109 112
Şeklindedir. Uyarı eşik değerleri (İlk uyarı eşiği PM10: 260 μg/m3 , SO2 : 500 μg/m3 ) aşılmamıştır.
OCAK 2014, HAVA KALİTESİ
Ocak ayı hava bülteni Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca henüz yayınlanmamış olup ilimizde SO2 ve PM10 parametrelerine ilişkin Ortalama değerler (12 Ocak-10 Şubat):
PM10
µg/m³ SO2
µg/m³
Ortalama 92 55
Şeklindedir. Uyarı eşik değerleri (İlk uyarı eşiği PM10: 260 μg/m3 , SO2 : 500 μg/m3 ) aşılmamıştır.
1. İlimizde Yaşanan Hava Kirliliğinin Sebepleri
• İlimizde kalorifer kazanları saat 16:00 – 17:00 saatleri arası yoğun bir şekilde yakılmaktadır. Kalorifer kazanlarının yakma tekniklerine uygun yakılmaması, duman boruları ve baca bağlantı kanalı temizlenmemesi, kazana aşırı yükleme yapılması, kömürün yanma olayının tam gerçekleşmemesi gibi nedenlerle kirli siyah duman çıkışına sebebiyet verilmektedir. Katı yakıtlı kalorifer kazanlarının ilk tutuşma anında tam yanma olmadığından özellikle saat 16:00 – 20:00 saatleri arasında hava kirliliği değerleri günün diğer saatlerine göre artış göstermektedir.
• Oluşan hava kirliliğinin sebepleri arasında ilimizin topografik ve enverziyon durumu (yüksek basınç şartlarının hakim olduğu günlerde, açık hava ve sakin rüzgar şartlarında meydana gelir. Özellikle açık hava (bulutsuz) ve sakin rüzgarlı (hızı düşük) gecelerde, yer infra-kızıl radyasyonu yayarak hızlı şekilde soğur. Böylece yer ve yere yakın yüzey, yukarıdaki yüzeyden daha soğuk olur.) etkili olmaktadır. Böyle zamanlarda hava kütlesi yukarı doğru değil, daha soğuk ortam olan aşağı doğru hareket etme meylindedir ve yoğun hava kirliliği etkisi gözlenir.
• Düzensiz yapılaşma ve kentleşme gibi nedenlerden dolayı İlimizde yukarıda belirtilen saatlerde bacalardan çıkan isli dumanların fazlalığı hava kirliliği değerlerini günün diğer saatlerine göre artırmaktadır.
• Doğalgazın yaygın olarak kullanılmaması.
2. Hava Kirliliğinin önlenmesi ve ilgili mevzuat uyarınca ilimizde yapılan çalışmalar:
• İlimiz Merkezde 43 adet, İlçelerde 64 adet olmak üzere İlimiz genelinde 107 adet katı yakıt satıcısı kayıt belgesine sahip kömür satış yeri bulunmaktadır. Bu satış noktaları hava kirliliğine karşı yaz ve kış aylarında etkin bir şekilde denetlenmektedir.
• Katı yakıt yakma sistemi bulunan binalarda kazan denetimi yapılmakta ve yakma sistemi sorumluları bilgilendirilmektir. Bu bilgilendirmeler ve önlemler: Katı yakıtlı apartmanlarda kalorifer kazanlarının tekniğine uygun (aşırı yükleme yapılmadan, kazan içindeki yakıtın tam yanmasının sağlanması, ateşçi belgesi olan deneyimli insanların kazanları yakmaları, apartman yöneticilerinin kazan dairelerini sık sık kontrol etmeleri, kazan ve baca bakımlarının zamanında yaptırmaları, kazan dairelerinin havalandırmaya elverişli durumda olması ve havalandırılması, kalorifercinin bir apartman kazanını yakması) yakması şeklindedir. Denetimler 2013-2014 sezonunda etkin bir şekilde devam etmektedir. Bu sezon içinde 100 e yakın kazan dairesi denetlenmiş olup, kalorifercilere kazanın yakma şekilleri baca temizliği baca temizliği kazan temizliği ve kazan dairesi havalandırması ile ilgili bilgiler verilmiştir. Kazan daireleri ile ilgili denetimler ve kömürcülerle ilgili denetimlere devam edilmektedir.
• İlimizde kentsel dönüşüm çalışmaları başlamıştır. Büyük oranda sosyal yardımlaşma kömürün kullanıldığı mahallelerden Atatürk Mahallesi ile Bayrampaşa Mahallesinin Atatürk Mahallesine komşu olan bölümü yeniden inşa edilip eski haneler ve gecekondu tarzı yapılar kaldırılmış, yeni yapıların yapımı devam etmektedir. Dolayısıyla bu faaliyetin hava kalitesine olumlu etki edeceği beklenmektedir.
• Hava kalitesi ve Isınmadan Kaynaklı Hava Kirliliği ile ilgili İlimizde alınan 12.11.2013 tarih ve 4 no’lu MÇK kararı ile önlem tedbirleri halka çeşitli yollarla duyrulmuş, halk bilgilendirilmiştir (Askı ilanları, müftülük tarafından camilerde yapılan duyrular vs.)
• Ayrıca egzoz emisyonundan kaynaklanan hava kirliliğini azaltmak için Emniyet müdürlüğü ve Jandarma trafik ekipleri ile koordineli olarak her ay birer ikişer gün egzoz denetimlerine çıkılmaktadır. Ayrıca egzoz emisyon ölçümü yapan Cihan Petrol ile TÜV Türk işletmeleri de düzenli denetlenmektedir.
3. Kars Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığınca Dağıtılan Kömürlerin Kalitesi ve Isıl Değerleri
Kars Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı’nın 13.01.2014 tarih ve 26 sayılı yazısı ekinde gönderilen 2013-2014 yılı kış döneminde ihtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtımı yapılan 10.000 ton kömüre ilişkin TÜRKAK(Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından yapılan analiz raporu sunulmuş, rapor numaralarına ilişkin kömürlerin alt ve üst ısıl değerleri aşağıdaki gibidir:
Analiz Rapor No: Alt Isıl Değeri (kcal/kg) Üst Isıl Değeri (kcal/kg)
757 4851 5108
829 4915 5183
922 4918 5185
Şeklindedir. Bu yakıt özelliklerine ilişkin sonucun değerlendirmesi yapılacak olursa dağıtılan kömürler yerli kömürler sınıfında olduğundan 13 Ocak 2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Isınmadan Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” ve ilimizde 12 Ekim 2013 tarihinde alınan MÇK (Mahalli Çevre Kurulu Kararı) doğrultusunda Kars İli Merkezi ve İlçelerinde bulunan konutlarda, kamu kuruluşlarında ısınma amacıyla kullanılacak yerli ve ithal kömürlerle, kömür briketlerinin ve sıvı yakıtların özellikleri tablolarındaki alt ısıl değerlerindeki şartları sağladığı görülmektedir.
A. ISINMA AMAÇLI YERLİ KÖMÜRLERİN ÖZELLİKLERİ:
Yerli Kömür Özellikleri Sınırlar Kullanılacağı İller ve İlçeler
Toplam Kükürt (kuru bazda) En çok %2 Kars Merkez, Sarıkamış, Kağızman, İlçeleri
Alt ısıl Değer (kuru bazda) En az 4800 kcal/kg (-200 tolerans)
Toplam nem (satışa sunulan) En çok %25
Kül (kuru bazda) En çok %25
Boyut * 18-150 mm. (18mm. Altı ve 150mm. Üstü için en çok %10 tolerans)
*Mekanik Beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm. olabilir.
Yerli Kömür Özellikleri Sınırlar Kullanılacağı İller ve İlçeler
Toplam Kükürt (kuru bazda)** En çok %2,3 Digor, Akyaka, Selim, Arpaçay, Susuz İlçeleri
Alt ısıl Değer (kuru )** En az 4200 kcal/kg (-200 tolerans)
Toplam nem (satışa sunulan) En çok %30
Kül (kuru bazda) En çok %30
Boyut *(satışa sunulan) 18-150 mm. (18mm. altı ve 150mm. üstü en çok %10 tolerans) *Mekanik Beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm. olabilir.kha
