Sempozyuma yurdun çeşitli yerlerinden katılımcılar iştirak etti. Kars doğumlu Bilim Adamı Prof. Dr. Oktay Belli Hoca’nın ve Genel Sekreter Evren Belli’nin büyük çabalarıyla gerçekleşen sempozyuma Kars’tan Emekli Öğretmen , Gazeteci ve Halk Türküleri Derleyicisi Salih Şahin, Kağızman’dan Araştırmacı Yazar ve Halk Ozanı Lemin Gülderen ve Gazeteci, Araştırmacı Yazar ve Halk Ozanı Sait Küçük, katılarak Kars ve Kağızman kültürü üzerine birer bildiri sundular.
Van Valiliği, Van Belediyesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi'nin ortaklaşa düzenlediği ve Van'da çok sayıda sivil toplum örgütü, dernek, turizmci ve lokantacının katkı sunduğu '2. Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak Kültürü ve Van Yemekleri Sempozyumu' Van Ticaret ve Sanayi Odası (VATSO) Tuşba Salonu'nda 24 Kasım 2010 Çarşamba günü başlayarak üç gün sürdür. 27 Kasım 2010 günü ise Van’ın turistik yerlerine gezi düzenlendi.
Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Van Valisi Münir Karaloğlu, 2010 yılı Van'ın değerlerinin tekrar gün yüzüne çıkarıldığı, tanıtıldığı bir sene olduğunu kaydetti. Haziran ayının başında İnci Kefali Göçü Kültür ve Sanat Festivali ile bu tanıtım atağına başladıklarını belirten Vali Karaloğlu, daha sonra çeşitli festivallerle kentin tanıtımına yer verdiklerini anlattı. Vali Karaloğlu, "Bugün de yine kültürümüzün en önemli unsurlarından birisi olan mutfak ve yemek kültürümüzle ilgili bir sempozyum yapıyoruz.
Böylelikle hem Doğu Anadolu'nun mutfak kültürünü, özelde de Van yemeklerinin 3 bin yıllık geçmişi ile beraber gün yüzüne çıkarmak ve bu konuda toplumun hafızasını kayıt altına almak üzere bir sempozyum düzenliyoruz. Biz her zaman dünyanın en büyük mutfaklarından birisine sahip olmakla övünürüz. Sadece övünmek yetmez bunu özgünlüğünü de koruyarak gelecek nesillere aktarma noktasında da çalışma yapmamız gerekir. Bugün ki çalışma odur.
Yemeklerimizin her birisinin arkasındaki o tatlı hikayeleri, o eşsiz lezzetleri kayıt altına almak, onların özgünlüğünü koruyarak gelecek nesillere bırakmak en büyük amacımızdır. Bu konuda emeği geçen herkesi kutluyorum. Van'da artık kolektif bir anlayış var. Bu kolektif çalışma olmasa bunları yapma şansımız yok. Bu sempozyumu sahiplenen herkese teşekkür ediyorum" dedi.
Van önemli bir merkez olduğunu da dile getiren Vali Karaloğlu, "Van, Türkiye'nin ve Doğu Anadolu Bölgesi'nin çok önemli ve 3 bin yıllığı olan bir merkezdir. Belki Van tarihte bugün ki kadar ihmal edilmemişti. Van'ın tarihteki ihtişamlı günlerine dönebilmesi için bu tür çalışmaları yapmamıza ihtiyaç var" şeklinde konuştu.
Şimdi bunları paylaşmak, insanlara aktarmak gerekiyor. Bu da böyle bir çalışma. Van'a özgü çok güzel yemekleri, Türkiye ile paylaşmak üzere buradayız. Van'ın, Doğu Anadolu Bölgesi'nin birçok yemeğini batının kültürüyle buluşturacağız. Bunun Van için çok önemli bir tanıtım olacağına, kültürüne turizmine önemli katkı sunacağına inanıyorum" dedi.
Bölgede 42 yıldan beri arkeolojik kazı çalışmalarını yaptığını belirten İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Belli ise, birçok yerde arkeolojik kazı çalışmasını yaptığını belirterek, "Özellikle bölgedeki geleneksel mutfak kültürünü çok merak ediyordum. Üç bin yıl önce bölgedeki sosyal yaşantıyı insanlara nasıl anlatabiliriz, nasıl bağlantı kurabiliriz diye düşünüp durdum. Van bu noktada çok önemli bir başkenttir.
Bu bölgede hüküm süren bir medeniyete başkentlik yapmış. Bu medeniyetin mutfak kültürü de geçmişten günümüze kadar taşınmıştır. Bizden sonraki insanlara aynı geleneği, mutfak kültürünü aktarabilmemiz için bu çalışmanın kaynak eser olacağına inanıyorum" dedi.
Yapılan açılış konuşmalarının ardından Başkanlığını Prof. Dr. Nihat Falay'ın yaptığı ve Prof. Dr. Belli'nin 'Van Bölgesi'nde Urartuların mutfak kültürü', 'Van Bölgesi'nin 3 bin yıllık yemeği kavut' (Polin) ile Van Yüzüncü Yıl Üniversite Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Salih Mercan'ın 'Van Valiliği Layi halarında Sosyal Durum ve İaşe' konulu bildirimlerin sunumuna geçildi.
Sempozyumun katılımcıları olan bilim adamları şu bildirileri sundular:
Prof. Dr. Oktay Belli: “Van Bölgesi’nde Urartuların Mutfak Kültürü”.
Prof. Dr. Oktay Belli: “ Van Bölgesi’nin 3000 Yıllık Yemeği: Gavut (Pohin )”.
Yrd. Doç. Dr. M. Salih Mercan: “ Van Valiliği Layihalarında Sosyal Durum ve İaşe ”.
Doç. Dr. Zeynelabidin Makas: “Ozan Diliyle Yemek”
Prof. Dr. Nihat Falay: “Cumhuriyet Sonrası Van’ın Sosyo – Ekonomik Yaşamı”.
Dr. Türkan Kadirzade: “Semeni Helvasının Yapılması ve Onunla İlgili İnanışlar”.
Dr. Yaşar Kalafat: “Van Çevresi Örnekleriyle Türk Kültür Coğrafyasında Yumurta ile İlgili İnançlar”.
Yrd. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe – Murat Ünal: “ Otlu Peynire Katılan Bitkiler ve Tehlike Kategorileri”.
Dr. Elif Kanca – Dr. Ç.Ceyhan Süvari: “Sıradan Bir Meta ve Ritüel Nesnesi: Tuz”.
Hüseyin Şahin: “Malatya Mutfak Kültüründe Özel Günlere Dair Geleneksel Uygulamalar”.
Doç. Dr. R. Eser Gültekin – Yrd. Doç. Dr. Şahabettin Öztürk: “Van Geleneksel Konutlarında Mutfak ve Tandır Evi”.
Ayfer Yavi: “Şekerin Acı Tarihi ve Çayla Tatlı Evliliği”.
Kamer Akyol Aytürk: “ Van Mutfağında Acem Köftesi”.
Yrd. Doç. Dr. Yaşar Subaşı Direk: “Osmanlı Dönemi Hanlarında Ocak ve Mutfak”.
Musa Dağdeviren – Zeynep Dağdeviren: “Yemek Geleneklerimiz ve İcat edilen Yemek Geleneklerimiz”.
Prof. Dr. Oktay Belli: “Arkeolojik Bulgulara ve Yazılı Kaynaklara Göre Van Gölü Balığının Tarihsel Gelişimi” .
İkram Kali: “Van Mutfağında Soslu Van Gölü Balığı”
Prof. Dr. Mustafa Sarı: “Van Gölü İnci Kefalinin Yaşam Döngüsü, Besin Değeri ve Tüketimi.
Belgesel Film: Van Gölü İnci Kefali (Danışman: Prof. Dr. Mustafa Sarı).
Güzin Sühran Belli – Prof. Dr. Oktay Belli “Van Geleneksel Mutfak Kültürü ve Yemekleri”.
Prof.Dr. Hacı Kadir Kadirzade: “ Nahçıvan’da Ananevi Kış Sofrası”.
Yrd. Doç. Dr. Şükran Sevimli – Yrd. Doç. Dr. Dilara Şeker: “Yemek Kültürünün Etik, Sosyal, Psikolojik ve Antropolojik Kökenleri”.
Naim Avan: “Adab-ı Muaşeret ( Görgü Kuralları) Sofra Adabı”.
Meryem Nakiboğlu Yılmaz: “Ekmeğin Deyim ve Ata Sözlerimizdeki Yeri”.
Prof. Dr. Oktay Belli: “Urartuların Bronz Kemerleri Üzerindeki Ziyafet Sahneleri”.
Yrd. Doç. Dr. M. Salih Mercan: “Van Vakıflarının Gelir ve Giderlerinin Sosyal ve Ekonomik Boyutu”.
Erol Kahraman – Ayla Kahraman: “Erzincan Geleneksel Mutfağında Kış Hazırlığı”.
Dr. Yaşar Kalafat: “Van Çevresi Örnekleriyle Türk Kültür Coğrafyasında Ekmek (Nan) Kültürü”.
Dr. Arif Gezer: “Yemek Duasının Sünnetteki Yeri”.
Zekiye Çomaklı: “Türkü ve Manilerde Erzurum Mutfağı”.
Prof. Nafi Çoksöyler: “Geleneksel Gıdaların Yöre ve Ülke Ekonomisindeki Yeri: Sorunlar ve Fırsatlar”.
Prof. Dr. Sedat Cereci: “ Van Kültüründe Etkin Bir İletişim Ortamı Olarak Sofra Geleneği ”.
İlhami Nalbantoğlu: “Ahlat Mutfağında Kışlık Yiyecek Hazırlığı”. Priscilla Mary Işın: “Şamama Kültürünün Tarihçesi”.
Yrd. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe – Cansu Kahiloğulları: “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Zeve Kampüsü’nde Yayılış Gösteren Lamiaceae (Ballıbabagiller) Familyasında Gıda ve Tıbbi Amaçlı Olarak Kullanılan Bitkiler ”.
Oktay Türkoğlu – Muazzez Türkoğlu: “Unutulmuş Van Yemeklerinden Örnekler”.
Prof. Dr. Galip Akın: “ Geleneksel Mutfak Kültürü ve Yemeklerinin Ortaya Çıkışı ve Özellikleri”.
Yasin İpek: “Adilcevaz Yöresinde Yemek Kültürü; İnanış ve Uygulamalar ”.
Mehmet Akif Işık: “Siirt Geleneksel Mutfağında Kış Hazırlığı ”.
Dr. Asef Orucov: “Ailelerin Ananevi Kış Hazırlığı: Tatlıklar ve Çerezler”.
Yrd. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe – Metin Armağan – Mehmet Fidan – Ali Murat Keser: “Van’da Yemek Yapımında Kullanılan Bitkiler”.
Müzikli Dia Gösterimi: Van Havzası Kuşları (Yrd. Doç Dr. Özdemir Adızel).
Yrd. Doç. Dr. Elvan Ocak: “Kış Yoğurdu (Tutma Yoğurt )”.
İsmet Alparslan: “Et ve Süt Ürünlerinin Muhafaza Yöntemleri ” .
Yrd. Doç. Dr. Şahabettin Öztürk: “Harput Geleneksel Konutlarında Mutfak ”.
Musa Öksüz – Ülkü Önal: “Artvin Bölgesi Yemekleri” .
Prof. Dr. Oktay Belli: “Eskiçağ’da Urartuların Metalden Yapılmış Çatal Kaşık Takımı”.
Prof. Dr. İsa Yüceer: “Doğu Anadolu’da Yemeğin Barışa Katkısı”.
Lemin Gülderen: “Kağızman Bağları ve Meyve Kültürü ”.
İkram Kali: “Van’da Saç Kavurma ”.
Sait Küçük: “Kağızman Yemek Destanı ”.
Salih Şahin, “Kars Yemek Kültüründe Mani ve Türkü Geleneği”
Sempozyum Prof. Dr. Oktay Belli: Genel Değerlendirmesi yapılarak son erdi. Öğlen yemek arasından sonra Van Valiliğince Katılım Belgeleri ve Plaket verme töreni yapıldı. Bu tören esnasında hatıra fotoğrafları çekildi.
Katılımcılar tarafından Sempozyum Genel Sekreteri Evren Belli’ye yaptığı çalışmalardan dolayı bir hediye armağan edildi.
27 Kasım 2010 Cumartesi günü gezi programına geçilerek Van İskelesi, Van Kalesi, Akdamar Adası ve Kilisesi’ne gidilerek gezildi, görüldü ve hatıra fotoğrafları çekildi. Sempozyum böylece sona erdi.
TOLGA YÜCE KARS
