Metsamor kapatılmalı!
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun Ermenistan ziyareti sonrası tekrar gündeme gelen Metsamor Nükleer Santrali ile ilgili açıklama yapan Avrupa Komisyonu, Türkiye’ye 16 km. uzaklıkta bulunan ve 1976 yılından beri faaliyet gösteren santralin, güvenlik eksikliği nedeniyle bir anca önce kapatılması gerektiğini belirtti.
Avrupa Birliği ise geçtiğimiz Mart ayında yayınladığı raporda Metsamor’un bölge için büyük bir tehdit oluşturduğunu belirterek, eski teknolojiye sahip santraller içinde en eski ve güvenilmez olarak tanımladığı santralin kapatılması gerektiğini belirtmişti.
Avrupa Komisyonu’nun konuyla ilgili tavrının net olduğunu belirten Enerji Politikaları Basın Sözcüsü Nicole Bockstaller, PEi isimli dergiye verdiği demeçte, birinci derece deprem hattı üzerinde bulunan nükleer santral için “Mevcut tanınmış uluslararası güvenlik standartlarına yükseltilemeyen Metsamor Nükleer Santrali en kısa sürede kapatılmalıdır” şeklinde konuştu.
Bockstaller, Avrupa Komisyonu ve uluslararası bağışçılar tarafından Ermenistan’a verilen desteğin, aktif haldeki santralin güvenliğinin arttırılması yönünde olduğunu hatırlatarak, yine de santralin en kısa sürede kapatılması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği : Santralin faaliyette olmasından rahatsısız
Avrupa Birliği, mart ayında yayınladığı “Avrupa Komşuluk Politikası” Ermenistan Raporu’nda santralin faaliyetini sürdürmesinden rahatsızlık duyduğunu belirtmişti. AB Ermenistan Delegasyonu Başkanı Traian Hristea, Metsamor santralinin, Ermenistan-AB ilişkilerinin gündemindeki en önemli konulardan biri olduğunu belirterek, ” Santralin faaliyetinin durdurulmasına yönelik kısa zamanda bir program hazırlanması için Ermenistan hükümetine başvuruda bulunduk.” demişti.
AB Ermenistan Temsilcisi Alexis Louber, 2011 yılında Metsamor’u “başımızın üstünde dönen nükleer bomba” diye tanımlamıştı.
Ermenistan, 2007’de ABD ve AB’nin baskısı nedeniyle santrali 2016’da kapatacağını taahhüt etmiş ama Metsamor’un kullanımını, geçen yıl 2020’ye kadar, Eylül ayında da 2026’ya kadar uzatacağını açıklamıştı. Uzmanlara göre, santralin kullanım ömrü 2016′da sonra erecek.
Metsamor Nükleer Santrali
Ermenistan’ın başkenti Erivan’a 32 km, Kars’a 100 km, Iğdır’a ise 30 km uzaklıkta bulununan santral, 1970′li yıllarda inşa edildi. Eski tip teknolojiye sahip santral, birinci derece deprem bölgesinde bulunduğu için, Gürcistan, Azerbaycan ve Türkiye için tehlike oluşturuyor. 1988′de bölgede yaşanan büyük deprem sonrasında “sismik zaafiyet” nedeniyle kapatılan santral, uluslararası toplumun itirazlarına rağmen 1995′te tekrar faaliyete sokulmuştu.
Uzmanlar, yaşanabilecek büyük bir deprem sonrası, Japonya’da yaşanan hadisenin bir benzerinin yaşanabileceğini dikkat çekmiş, nükleer yakıtın havayla karışması, olası bir patlama ya da tanklardan sızacak yakıt nedeniyle, yeni bir Çernobil faciası olabileceğini ifade etmişlerdi.
Metsamor kapatılmalı!
2012 yılında gazetecilerin konuyla ilgili sorularını yanıtlayan zamanın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, 40 yaşını doldurmuş Metsamor Nükleer Santrali’nin tereddütsüz kapatılması gerektiğini belirterek, “Orada herhangi bir sıkıntı temenni etmiyorum ama görünen köy de kılavuz istemiyor” ifadesini kullanmış, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu nezdinde girişimlerde bulunduklarını ifade etmişti.Açıklamasında Fukuşimaya da vurgu yapan Yıldız, “Nükleer santrallerin dünyada bir bütünlük oluşturduğu, bırakın 30 kilometre yanı başımızdakini (Metsamor) 8 bin kilometre ileride dahi olsa hepimizi ilgilendirdiğini gördük” demişti. bu ifadeler çevreciler tarafından tepki çekmiş ve Bakan’a Mersin Akkuyu’da kurulmak istenen nükleer santral hatırlatılmıştı.
2011 yılında mecliste konuyla ilgili konuşan MHP Iğdır Milletvekili Sinan Oğanda, Iğdır’da kanser vakalarının arttığını söyleyerek, halkın isyanına kimsenin aldırış etmediğini belirterek, “Bölge büyük bir felakete doğru gitmektedir. Bu felakete bir “dur” deyin” çağrısında bulunmuştu.
Okan Bayülgen de “Metsamor’a Hayır” demişti
2007 yılında Greenpeace’in Ağrı Dağı’nda yaptığı Nuh’un Gemisi maketinin açılışında, Ermenistan’daki Metsamor Nükleer Santrali protesto edilmişti. Okan Bayülgen, Iğdır’da faaliyet gösteren 28 sivil toplum kuruluşunun yaptığı basın açıklamasına “Metsamor’a Hayır” tişörtü giyerek destek vermişti.
Basın açıklamasında şu ifadelere yer verilmişti : “Çernobil’de yaşananlar, eski teknoloji ürünü santrallerinin nelere yol açabileceğini acı bir şekilde göstermiştir. Bu durumda, insan ve çevre sağlığına duyarlılık gösteren ve kendini sorumlu hisseden herkesi bölgemiz adına ciddi bir tehdit teşkil eden ve Çernobil Nükleer Santrali’nden bile daha riskli görülen Metsamor Nükleer Santrali’nin kapatılmasını sağlamak adına gerçekleştirilen girişimde rol almaya davet ediyoruz. Metsamor, Türkiye ve Ermenistan dahil Nahçıvan, İran ve Azerbaycan’daki insanları ve doğal hayatı tehdit etmektedir.”
