Kars’taki Ani Ören Yeri’nde devam eden arkeolojik çalışmalar, Selçuklu döneminin mimarisi ve inanç kültürüne ışık tutacak yeni bir eseri gün yüzüne çıkardı. Selçuklu Mezarlığı’nda bulunan taşın, bölgedeki kümbetlerden birinin mimari parçası olduğu değerlendiriliyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Mevlid Kandili dolayısıyla yaptığı açıklamada, Selçuklu Mezarlığı’ndaki kazıların 2021 yılından beri sürdürüldüğünü ve son çalışmalarda önemli bir buluntuya ulaşıldığını bildirdi.
Kabartma yöntemiyle hazırlanan bezemeli taşın 51 santimetre uzunluğunda ve 21 santimetre genişliğinde olduğu belirlendi. Eserin merkezinde sekiz köşeli yıldız şeklinde bir motif, bu motifin çevresindeki yazı kuşağında ise kûfi hatla altı kez tekrarlanan “Hz. Muhammed” ismi bulunuyor.
Taşın yalnızca yarısının günümüze ulaşabilmesi nedeniyle altı yazının tamamı görülemiyor. Eser üzerinde bugün “Hz. Muhammed” ifadesinin üç tekrarı okunabiliyor.
Uzmanlar, taşın Ani’deki Selçuklu Mezarlığı içerisinde yer alan kümbetlerden birine ait süslemeli mimari unsur olduğu görüşünde. Buluntunun, Selçuklu dönemindeki taş işçiliğinin yanı sıra mezarlık geleneği ve dini anlayış hakkında da yeni bilgiler sunduğu belirtiliyor.
Bakan Ersoy, Sultan Alparslan’ın 1064 yılında gerçekleştirdiği fethin ardından Ani’nin Anadolu’daki Türk-İslam tarihinin başlıca merkezlerinden biri durumuna geldiğini hatırlattı. Ersoy, eseri Selçuklu toplumunun Hazreti Muhammed’e duyduğu sevginin yüzyıllar boyunca taş üzerinde korunmuş bir simgesi olarak nitelendirdi.
Taşta kullanılan yazı ve bezeme düzenine Anadolu’daki başka Selçuklu eserlerinde de rastlanıyor. Benzer süslemelerin Erzincan’ın Tercan ilçesinde bulunan 1191 tarihli Mama Hatun Kümbeti, 1224 tarihli Malatya Ulu Camii, Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camii ve Konya’daki Tahir ile Zühre Mescidi’nde de bulunduğu ifade ediliyor.
Kaynak:Bülent ERTAŞ
