Tırtılları Böyle İmha Ettiler!

Kars Şeker Fabrikası çalışanları Türkiye-Ermenistan sınırında tırtıl avına çıktı. Şeker pancarına yüzde 50 zarar vermesiyle bilinen tırtılla mücadele sınırdaki Doğukapı’ya kadar uzandı. Sayıları milyonlarla ifade edilen tırtılla mücadelenin sonucunda tırtılların meradan pancar tarlalarına girmelerinin önüne geçilmiş olacak.

Kars Şeker Fabrikası Müdürü Abdullah Necli, Şeker İş Sendikası Başkanı Yaver Kop ve 60 fabrika çalışanı pancar düşmanı olarak bilinen tırtılla mücadeleyi günler öncesinden başlattı. Pancar yetiştiriciliğinin yaygın olduğu Akyaka ilçesinde başlatılan mücadele çalışmalarında ayakla ezme sistemi kullanıldı. Arazide yarım metre aralıklarla sıra halinde dizilen şeker çalışanları attıkları her adımda tırtılları ezerek yok ediyor.

Fabrika Müdürü Abdullah Necli, bölgede çadır tırtılı olarak bilinen bu türle mücadelenin ayakla ezme yönteminin dışında başka bir yönteminin olmadığını söyledi. Endemik bitkilerin zarar görmemesi için ilaçlama sistemine başvuramadıklarını belirten Necli, bilim adamlarının tırtılla mücadeleyle ilgili çalışmalarının sürdüğünü fakat şu ana kadar akla gelecek başka bir yöntem bulunamadığını ifade etti. Necli ayrıca, tırtılların Ermenistan’dan geldiği yönünde iddiaların bulunduğunu da hatırlatarak onun için de tırtılların çoğalmalarını ve yayılmalarını önlemek için mücadele çalışmalarına Doğukapı sınırından başladıklarını kaydetti. Necli, “Fabrikada güçlü, kuvvetli seçtiğimiz arkadaşlarla Ermenistan sınırına 500 metre kala Doğukapı’ya geldik. Özellikle burada çadır tırtılı adı verilen larvalar çok yoğun. Çiftçilerin ifadesine göre Ermenistan’dan bu tarafa geldiği düşünülüyor. Milyonlarca tırtıl ve larvalar var. Bunların pancara çok büyük zararı var. Pancarın yetişme döneminde filizlerini yemekteler. Bunların doğal olarak zirai ilaçlarla olması lazım ancak meralarda bulunan endemik bitkilere ve hayvan besisine zarar vereceği düşünüldüğünden veya geliştirilen iyi bir zirai ilaç olmadığından dolayı şu anda o uygulamaları yapamıyoruz. Ancak tarım ile mücadele eden bilim adamlarının bize verdiği bilgiye göre kültürel yönden bunların öldürülmesi gerektiğini söylüyorlar. Ayakla ezmek suretiyle veya traktör arkasına tapan, çalı-çırpı bağlamak suretiyle bu sahalardan birkaç defa geçerek örümceklerin ağına benzer çadırların bozulması dolayısıyla bu hayvanların ölümüne sebebiyet vermek. Şu anda bundan başka çare görünmüyor.” diye konuştu.

Abdullah Necli daha sonra şunları söyledi:

“Bu alanda en az 10 dekarlık alanda yoğun olarak tırtıl var. Buralar Ermeni sınırı Akyaka’nın uç köyleri. Pancarın yetişmesi için çok güzel bir alan ancak bu tırtıl bizim pancarımızın yetişmesine son derece engel oluyor. Tırtılla mücadelenin tabi tarım ilaçlarıyla yapılması en doğrusu ancak bu tırtıl için geliştirilmiş olan şu ana kadar bir ilaç yok. Ermeni sınırından buralara geçtiği söyleniyor tırtılın. Ama alanı çok sevdikleri belli kendi üzerlerine larva döneminden önce çadır oluşturuyor bu örümcek ağı gibi olan çadır o kadar muhkem bir yapıya sahip ki içlerine su tanecikleri bile girmiyor. Biz fabrika olarak bunu Erzurum Üniversitesi Ziraat fakültesine de bildirdik, kendi genel müdürlüğümüzde ki birimlerinde haberleri var kültürel yöntemlerle mücadele edilmesi öneriliyor. Mera alanlarında ilaçların kullanılamayacağından dolayı şuan için de geliştirilmiş bir ilaç yok henüz biz ayaklarımızla ezme veya meralarda büyükbaş küçükbaş hayvan dolaştırmak suretiyle mücadeleyi şuan için ön gördük. Önümüzde ki yıl biyolojik çalışmalarda sonuçlanacak bizim de daha iyi şeyler yapacağımızı düşünüyorum. İlerleyen dönemlerde bizim öldüremediklerimiz ya da larvaların yetişmesi pancar tarlalarına bunların girişlerini engellemek için naylon örtüler, kenarlarına, sınır setlerine naylon örtüler gerilmek suretiyle tırtılın girmesi engellenecek. Bundan başka yöntem yok ama biz yöremizde pancar tarımının çok iyi gelişmesi verimli hale gelmesi için ve çiftçinin de kar edebilmesi için dolayısıyla yörede pancarın bir numaralı tarım girdisi olması açısından bir çaba sarf ediyoruz. Eminim köylülerde bundan çok memnun kalacaklar bizler de memnun kalacağız ve böylece rekorilite 44 binden aşağıya düşmemiş olacak.”

Şeker İş Sendikası Başkanı Yaver Kop da tırtılların şeker üretimini yüzde 50 zarar uğrattığını belirterek, “Meradan şeker pancarı tarlasına giren tırtıllar pancar yaprağını yiyerek verimi düşürüyorlar. Bu da büyük bir zarara yol açıyor. Onun için bizlerde pancar yetiştiricilerine destek vermek için bu çalışmayı yapıyoruz. Ayakla ezme sisteminden başka bir seçeneğimizde yoktur.” dedi. Koy ayrıca, “Kars Şeker Fabrikamızın bu sene 40 bin ton olan rekoltesinde her hangi bir kayba uğramamak için arkadaşlarımızla birlikte çiftçi kardeşlerimize tırtır mücadelesinde yardım etmek için buraya geldik. İnşallah hedefimize ulaşacağız. Tırtır, pancarın tam oluşma esnasında yaprakları yediği zaman büyük zarar veriyor çünkü pancar yapraktan beslenerek büyüyen bir bitkidir. O nedenle çok büyük bir zayiat veriyor yani rekoltemiz aşağı düşmesin diye bunu yapıyoruz. Tırtılı yok ettiğimiz zaman herhangi bir zahiyat meydana gelmeyecek biz de istediğimiz gibi pancar üretimi yapacağız.” şeklinde konuştu.

Pancar yetiştiricileri de kendilerince mazotlu yöntem buldular. Çiftçiler suyla karıştırdıkları mazotu örümcek ağı gibi etrafına beyaz bir ağ ören ve su bile geçirmeyen tırtılların üzerine mazot püskürterek yok ediyorlar. Akyaka Esenyayla köyünden Yaver Ülker, “Tırtıl mücadelesi için mazotla mücadele diye bir şey buldum. 3 litre falan mazot ekleyerek 1.5 litrede su ekleyerek tarlalarda oluşan yerlere plizivatörle sıktığımız zaman 10 dakika içerinde kesinlikle sönüyor. Tırtırların en fazla sevdiği şey pancar, korunga, mısır. Yavruları dağıtmadığımız zaman aşırı derecede çoğalma olduğu için mücadeleyi bu şekilde buldum araştırarak. Bu alan yaklaşık 30 bin dönümlük alan burada çok fazla hayvanları dışarıya salmadıkları için hayvanlar ezmediği için daha da çoğalmış. 100 binlerce diyebiliriz hatta daha fazla. Bir yuvada en az 200-300 tane var. “ diye konuştu.