Türkiye'nin ilk "yeşil doğan" (Green Born) Organize Sanayi Bölgesi olan TÜİOSB Gıda İhtisas ve Karma Organize Sanayi Bölgesi'nin Yönetim Kurulu Başkanı ve OSBÜK Yönetim Kurulu Üyesi Gül Akyürek Balta, Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında yeşil dönüşüm, sanayinin rekabet gücü ve yeşil dönüşümün finansmanı konusunda mesajlar verdi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında gerçekleştirilen "Yeşil Dönüşümde Kadın Gücü" başlıklı oturumda konuşan Akyürek Balta, yeşil altyapının ihracat açısından sağladığı avantajlara dikkat çekti. Türkiye'deki organize sanayi bölgelerinin yeşil dönüşüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akyürek Balta, TÜİOSB'nin mevcut bir OSB'nin sonradan dönüştürülmesi yerine sıfırdan yeşil olarak planlandığını söyledi.
"Biz yeşil hedeflere ulaşmış bir rol model OSB kurduk"
Türkiye'de 35 yeşil dönüşüm gerçekleştirmiş OSB bulunduğunu, TÜİOSB'nin ise sıfırdan yeşil olarak kurulan OSB olduğunu ifade eden Akyürek Balta, "Bugün ülkemizde 35 yeşile dönüşmüş OSB'miz bulunuyor. Ayrıca bir de sıfırdan yeşil kurulan OSB'miz bulunmakta; o da TÜİOSB. Toplamda 36 yeşil OSB'miz var. Mevcut bir OSB'yi sonradan yeşile dönüştürmek elbette yüksek maliyetler ve zahmetli süreçler gerektiriyor. Ancak biz sıfırdan inşa ederek hem planlama hem de maliyet avantajını en baştan yakaladık. Burada pek çok kişi gelecekte yapacaklarını taahhüt ederken biz yeşil hedeflere ulaşmış, bunları sahada hayata geçirmiş bir rol model OSB kurduk" dedi.
TÜİOSB yatırımcılarının yeşil dönüşüm için ayrıca bir dönüşüm maliyetiyle karşılaşmadan üretim ekosistemine dahil olduğunu belirten Akyürek Balta, merkezi enerji sistemleri, endüstriyel simbiyoz ve ortak arıtma altyapısının sisteme entegre edildiğini kaydetti.
Akyürek Balta, "TÜİOSB yatırımcısı gerçekten çok şanslı. Çünkü yatırımcımız hiçbir ek dönüşüm maliyetiyle uğraşmadan; merkezi enerji sistemlerinin, birinin atığının diğerine hammadde olduğu endüstriyel simbiyozun ve ortak arıtma altyapısının ilk günden entegre edildiği hazır bir ekosisteme geliyor" diye konuştu.
"Düşük karbon ayak iziyle üretime başlıyorlar"
Yeşil OSB'lerde ölçümleme ve dijitalleşmenin önemine de dikkat çeken Gül Akyürek Balta, TÜİOSB'de SCADA merkezinin kurulduğunu ifade etti. Bu sistem sayesinde anlık ölçümleme ve dijitalleşmenin gerçekleştirildiğini aktaran Akyürek Balta, yatırımcıların düşük karbon ayak iziyle üretime başlamasının ihracatta da avantaj sağladığını söyledi.
Akyürek Balta, yatırımcıların Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) sürecinde Avrupa Birliği pazarında rekabet avantajı elde ettiğini belirterek, "Yatırımcılarımız üretime doğrudan düşük karbon ayak iziyle başladıkları için SKDM sürecinde Avrupa Birliği pazarında ek karbon vergisi yüküyle karşılaşmıyor; küresel tedarik zincirlerinde "öncelikli tercih edilen iş ortağı" konumuna yükseliyor" ifadelerini kullandı.
"Sanayicimiz için terzi usulü finansman modellerine ihtiyacımız var"
Akyürek Balta, yeşil dönüşümün finansmanı konusunda da tek tip modellerin tüm sanayicilerin ihtiyaçlarını karşılamayacağını söyledi. OSBÜK çatısı altında Türkiye'nin 81 ilindeki sanayicilerden gelen talepleri değerlendirdiklerini belirten Akyürek Balta, sektör ve işletme ölçeğine göre farklı finansman modelleri oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Akyürek Balta, "OSBÜK çatısı altında ülkemizin dört bir yanındaki sanayicilerimizi kucaklıyor, ortak akılla hareket ederek sahadan çok kıymetli veriler topluyoruz. 81 ilimizdeki sanayicilerimiz mevcut kredi ve finansman paketlerinin karmaşık yapısından yakınıyor. Dolayısıyla bu geçiş sürecinde tüm üreticilerimizi destekleyecek şekilde kredi paketlerinin farklı seçeneklerle ve doğrudan ihtiyaca göre belirlenmesi gerekiyor. Diğer bir deyişle, tüm sanayimiz için "terzi usulü" finansman modellerine acilen ihtiyacımız var; herkese aynı finansman paketini sunamayız" dedi.
İlk yatırım maliyetlerini karşılayacak projelerin kendi kendini finanse edebilecek bir vade yapısına kavuşturulması gerektiğini ifade eden Akyürek Balta, büyük ölçekli kuruluşlar için uzun vadeli yeşil tahviller ve uluslararası kalkınma fonlarına erişimin kolaylaştırılmasını istedi.
KOBİ'ler için ise bürokrasiden arındırılmış hibe, kademeli geçiş teşvikleri ve kamu destekli kefalet mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini belirten Akyürek Balta, düşük faiz oranları ve geri ödemesiz dönemlerin sektörlerin emisyon hedefleriyle ilişkilendirilmesini önerdi.
"Gelecek nesillere temiz hava bırakmak istiyoruz"
Konuşmasının sonunda yeşil sanayinin yalnızca teknolojik ve finansal bir dönüşüm olmadığını belirten Akyürek Balta, bunun aynı zamanda doğayla uyumlu yeni bir kültürel anlayış oluşturduğunu söyledi.
Çukurova'nın tarımsal üretim ve yaş meyve-sebze ihracatı açısından önemine dikkat çeken Akyürek Balta, bölgenin doğal kaynaklarının korunması gerektiğini vurguladı.
Akyürek Balta, "Yeşil sanayi sadece teknolojik ve finansal bir değişim değil; doğayla uyumlu yeni bir kültürel inşadır. Dünyayı tek başına kurtarmak elbette mümkün değil ama Çukurova'yı kurtarmak için büyük adımlar atabiliriz. Bölge olarak çok önemli bir yaş meyve-sebze ihracatçısıyız ve bu bereketli toprakları korumak zorundayız. Gelecek nesillere soluyabilecekleri temiz bir hava bırakmak istiyoruz; mesele onlara hanlar, hamamlar bırakmak değil" dedi.

Kaynak:İHA