Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vehbi Ünal, 18-29 yaş aralığını kapsayan evlilik kredisinde yaş sınırının 35'e yükseltilmesi gerektiğini belirterek, eğitim, kariyer ve iş bulma süreçleri nedeniyle gençlerin artık daha geç evlendiğini söyledi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nca aile yapısının güçlendirilmesi ve gençlerin desteklenmesi amacıyla hayata geçirilen "Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi" kapsamında sunulan faizsiz evlilik kredisine başvurular sürüyor. 18-29 yaş arasındaki gençlere yönelik verilen kredi desteğinde yaş sınırının artırılması yönündeki talepler ise gündemdeki yerini koruyor. Aile ve Gençlik Fonu kapsamında yürütülen proje ile evlenecek gençlere 48 ay vadeli, 2 yılı geri ödemesiz, 150 bin lira tutarında faizsiz kredi desteği sağlanıyor. Proje kapsamında ayrıca çiftlere evlilik öncesi ve sonrası eğitim ile danışmanlık hizmetleri de sunuluyor. Projede belirlenen 18-29 yaş sınırı nedeniyle 29 yaş üzerindeki birçok kişi destekten yararlanamıyor. Bu durum, yaş sınırının yükseltilmesi yönündeki talepleri artırıyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü'nde görevli Aile Danışmanlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Vehbi Ünal, günümüzde gençlerin geçmişe kıyasla daha geç yaşta evlilik kararı aldığını söyledi. Ünal, akademik kariyer, iş bulma süreci ve sınav hazırlıklarının evlilik yaşını yükselttiğini belirterek, "Yaş sınırının artırılmasının gençlerin önündeki önemli engellerden birini aşmalarına katkı sağlayacağını düşünüyorum. Artık akademik kariyer, iş bulma gibi etkenlerle gençler daha geç evleniyor. Özellikle 30 yaşından sonra evliliği düşünenlerin sayısı artıyor" dedi.
Kredinin daha fazla kişiye ulaşabilmesi için kriterlerin esnetilmesi gerektiğini ifade eden Ünal, "Evlilik kredilerinin gençlere daha fazla yansıması ve daha fazla kişiye ulaşması açısından kriterlerin esnetilmesi gerektiğini düşünüyorum. Yoğun akademik çalışmalar, iş bulma çabaları ve KPSS gibi sınavlar evlilik yaşını sürekli yukarı çekiyor" diye konuştu.
Yaş sınırının 35'e kadar çıkarılmasının faydalı olacağını dile getiren Ünal, "Bu kredilerdeki yaş sınırının esnetilerek daha ileri yaşlara, örneğin 35 yaşına kadar çıkarılması faydalı olacaktır. Bu şekilde gençler evlilik kredisinden daha fazla faydalanabilir" ifadelerini kullandı.
"Devlet güzel bir uygulama başlattı"
Ünal, gençlerin masraflardan kaçınmak için evliliği ertelediklerini söyleyerek, "Aile, toplumun temelidir. Evlilik ise bireyleri aile olmaya götüren önemli bir süreçtir. Günümüzde evlilikle ilgili düğün yapmak ve ev kurmak ciddi anlamda masraf gerektirmektedir. Gençler, bu tür masraflardan kaçınmak adına evliliği erteleyebilmektedir. Bu durum bazı ailelerde farklı boyutlara da ulaşabilmektedir. Özellikle düğünün ailede ilk kez yapılıyor olması ya da "Benim oğlum veya kızım kimseden geri kalmasın" düşüncesiyle hareket edilmesi, durumu adeta bir yarışa dönüştürebilmektedir. Bu tür örnekler de evliliğin gecikmesinde önemli rol oynamaktadır. Evlilik kredisiyle ilgili olarak şunu söyleyebiliriz, devlet güzel bir uygulama başlatmıştır. Özellikle 18-29 yaş arasında evlilik kredisinin verilmesi, gençleri bir nebze de olsa rahatlatmaktadır. Ancak belli şartlar bulunmaktadır. Ülkemizin mevcut durumu göz önünde bulundurulduğunda, bu şartların biraz daha esnetilmesi gerektiğini düşünüyorum. Türkiye İstatistik Kurumu 2025 verilerine baktığımız zaman, genç erkeklerde evlenme oranı yüzde 28,5'in üzerindedir. Artık akademik kariyer, iş bulma gibi etkenlerle gençler daha geç evlenmektedir. Özellikle 30 yaşından sonra evliliği düşünmektedirler" dedi.
"35 yaşına kadar çıkarılması faydalı olacaktır"
Ünal, kriterlerin esnetilmesi ile gençlerin kredilerden daha fazla faydalanabileceğini belirterek, "Evlilik kredilerinin gençlere daha fazla yansıması ve daha fazla kişiye ulaşması açısından kriterlerin esnetilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu şekilde gençler, evlilik kredisinden daha fazla faydalanabilirler. Bu konuya ilave olarak, devlet tarafından gençlere 5 yıl kira yardımı yapılabilir. Ayrıca işverenler tarafından engelli kotalarında olduğu gibi ilk 5 yıl içinde evlenen gençlere belirli çalışma ve iş imkânları sağlanabilir. 5 yılın özellikle seçilmesinin sebebi, boşanma oranlarının büyük bir kısmının bu yıllar arasında gerçekleşmesidir. Bunun dışında, evlilik törenleriyle ilgili olarak yaz dönemlerinde okulların, düğün salonları yerine sembolik ücretlerle gençlere kiraya verilmesi, evlilik masraflarının düşürülmesinde etkili olabilir diye düşünüyorum. Üniversitede gençleri yakından gözlemliyoruz. Yaş itibarıyla yoğun akademik çalışmalar, iş bulma çabaları ve KPSS gibi sınavlar, evlilik yaşını sürekli yukarı çekmektedir. Dolayısıyla bu kredilerdeki yaş sınırının esnetilerek daha ileri yaşlara, örneğin 35 yaşına kadar çıkarılması faydalı olacaktır. Yaş sınırının artırılmasının, gençlerin önündeki önemli engellerden birini aşmalarına katkı sağlayacağını düşünüyorum" diye konuştu.
"Yaş konusunda biraz genişlik getirilebilir"
Vatandaşlar ise kredinin güzel bir proje olduğunu ve yaşın biraz daha yükseltilmesi gerektiğini ifade ederek, "Evlilik kredisini ilk defa duydum ama çok güzel bir proje. Gençlerimizin evlenmesi lazım. Gençlerin erken evlenmeleri önemli. İşi uzatırsak yanlış olur diye düşünüyorum. Gençlerin 25-28 yaşlarında evlenmesi gerekiyor. Nüfusumuz şu an azalıyor Avrupa gibi olmamalıyız. Ben de 31 yaşında evlendim ama şimdiki aklım olsa 20'li yaşlarda evlenerek şu an torunum dahi olabilirdi. Gençleri erken evlendirmek için bu sınır koyuldu. Gençler evlenmek istemiyor, sorumluluk almıyor. Bence evlilik kredisinde yaş sınırı olmamalı. 40 yaşındaki bir insan da bu haktan faydalanabilmeli. Yaş konusunda biraz genişlik getirilebilir. İnsanlar bu devirde 30 yaşından sonra evleniyorlar, 28 sınırı biraz az kalmış" dediler.
Kaynak:İHA