Yangına ’otonom’ müdahale

Kayseri'de lise öğrencilerinin yarıştığı 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'na katılan öğrencilerin geliştirdiği Otonom Spektroskopik Gözlem ve Müdahale Robotu, yangını otonom olarak tespit ederek sınıfına göre söndürme müdahalesi uygulanmasını sağlıyor.

Kayseri'de düzenlenen 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'na Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi'nden katılan öğrencilerin yapmış oldukları Otonom Spektroskopik Gözlem ve Müdahale Robotu, yangınların spektral boylarını tespit ederek her yangın türüne göre farklı bir söndürme tekniğinin devreye girmesini sağlıyor. Robot, eksik yanma, bakır, sodyum gibi farklı ateş türlerini lazer ve kızıl ötesi ile tespit ederek ateşin türüne göre söndürme müdahalesi uygulanmasını sağlıyor. Proje ortaklarından lise 2. sınıf öğrencisi Melih Gümüşsoy, can ve mal kaybını en aza indirmek için doğru söndürme teknikleriyle yangına müdahale etmek istediklerini söyleyerek, "Projenin ana amacı, yangınları spektral parmak izlerine göre analiz yapmak, tespit ve müdahale etmek. Yakın zamanda yaşanan Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi'ndeki gibi yangınların büyümesinin sebebi yangının türü. Bu tür yangınlara çözümler üretmek istiyoruz" dedi.

Proje ortaklarından lise 1. sınıf öğrencisi Enes Özkaya ise robotun normal bir kameradan farklı olarak bin 920 dalga boyunda kanallara ayırdığını söyleyerek, "Burada yapmış olduğumuz robot tehlikeli kimyasal reaksiyonların ayrışmasında büyük bir kolaylık sağlıyor. Normal bir kameradan farklı olarak 3 değil, bin 920 farklı dalga boyunda kanallara ayırarak inceliyor ve bu incelemeler sonucu spektral analiz grafikleri her bir nanometre 0.26 piksele tekabül edecek şekilde grafikler oluşturuyor. Hafızasında referans grafikler Pearson korelasyonunu kullanarak tehlike anında kaydetmiş olduğu grafiklerle karşılatıyor. Eşik değerini geçtiği zaman yangınları sınıflandırıp gerekli müdahaleleri yapmamızı sağlıyor" ifadelerini kullandı.

Lise 2. sınıf öğrencisi Kayra Alican Arkcı da "TÜBİTAK için hazırlığımız bu proje yangınların spektral boylarını tespit ederek her reaksiyona özel bir müdahale imkânı sunuyor. Yaptığımız farklı deneyler sonucunda farklı müdahaleler uygulamaktadır. Sodyum alevi deneyinde robot sadece hava motoru ile müdahalede bulunmaktadır. Çünkü su, sodyum ile tepkimeye girerek bir patlama oluşturma riski var. Eksik yanma deneyinde robot yüzde 40 güçte hava motorunu çalıştırıyor ve oksijen takviyesi yapıyor. Bu sayede zehirli bir gaz olan karbanmonoksit salınımını engellemiş oluyor" dedi.