Hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı bölgelerde yem bitkileri, işletmenin en önemli üretim kalemlerinden birini oluşturuyor. Yonca, fiğ, korunga, silajlık mısır ve benzeri yem bitkilerinde alınan verim, hayvan besleme maliyetlerini doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle üreticiler için yalnızca doğru tohumu seçmek değil, toprağın ihtiyacına uygun gübreleme yapmak da büyük önem taşıyor.
Ancak gübrelemede başarı yalnızca hangi gübrenin kullanıldığına veya kaç kilogram uygulandığına bağlı değil. Gübreyi doğru zamanda, doğru miktarda ve tarla yüzeyine mümkün olduğunca dengeli şekilde dağıtmak da alınacak sonucun önemli bir parçası.
Toprak Analizi Gübrelemenin Başlangıç Noktası
Yem bitkisi üretiminde gübreleme planı yapılırken ilk adım toprağın mevcut durumunu bilmek olmalı. Toprakta hangi besin elementlerinin eksik olduğu bilinmeden yapılan uygulamalar hem gereksiz maliyet yaratabilir hem de beklenen verim artışını sağlamayabilir.
Örneğin üretici alışkanlık nedeniyle her yıl aynı miktarda gübre kullanabilir. Ancak toprağın yapısı, önceki ürün, sulama koşulları ve organik madde seviyesi değiştikçe ihtiyaç duyulan miktar da farklılaşabilir.
Bu nedenle toprak analizi sonucuna göre hareket etmek, gübre kullanımının daha kontrollü yapılmasına yardımcı olur. Böylece üretici yalnızca ihtiyaç duyulan besin elementlerine yatırım yaparak toplam girdiyi daha verimli kullanabilir.
Fazla Gübre Her Zaman Daha Fazla Verim Anlamına Gelmiyor
Tarımda yaygın yanlışlardan biri, gübre miktarı arttıkça verimin de aynı oranda artacağı düşüncesi. Oysa bitkinin kullanabileceğinden fazla gübre uygulanması ekonomik açıdan gereksiz olduğu gibi toprak ve su kaynakları üzerinde de olumsuz sonuçlar oluşturabilir.
Özellikle maliyetlerin yükseldiği dönemlerde gübrenin tarlanın belirli noktalarında yoğunlaşması veya bazı alanlara yeterince ulaşmaması ciddi kayıp anlamına gelebilir.
Bu nedenle yalnızca toplam gübre miktarını değil, uygulamanın tarlanın tamamında ne kadar dengeli gerçekleştiğini de kontrol etmek gerekiyor.
Homojen Dağılım Neden Önemli?
Gübrenin tarla yüzeyine eşit şekilde dağıtılamaması, aynı parsel içerisinde farklı gelişim seviyelerinin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bir bölgede fazla gübre alan bitkiler daha hızlı gelişirken başka bir bölümde besin eksikliği görülebilir.
Özellikle geniş arazilerde elle yapılan uygulamalarda aynı miktarı bütün alana eşit şekilde dağıtmak oldukça zor. Mekanik ekipman kullanımında ise çalışma genişliği, ilerleme hızı ve makinenin ayarları doğru yapıldığında daha düzenli bir dağılım elde edilebilir.
Bu noktada kullanılan ekipmanın kapasitesi kadar doğru kalibre edilmesi de önemli. Üretici, dekara uygulanması gereken miktara göre makine ayarlarını belirlemeli ve uygulama sırasında aynı hızda ilerlemeye dikkat etmeli.
Ekipman Seçimi Arazinin Yapısına Göre Yapılmalı
Gübreleme için kullanılan ekipmanlarda tek bir model bütün işletmeler için uygun olmayabilir. Küçük ve parçalı arazilerde daha kompakt makineler yeterli olurken geniş alanlarda daha yüksek kapasiteli ekipmanlara ihtiyaç duyulabilir.
Traktörle çalışan bir gübre serpme makinası seçilirken hazne kapasitesi, çalışma genişliği, traktörle bağlantı şekli ve arazinin büyüklüğü birlikte değerlendirilmeli. Gereğinden büyük bir makine küçük işletmede fazladan yatırım maliyeti yaratabilirken düşük kapasiteli bir ekipman da geniş arazilerde çalışma süresini gereksiz biçimde uzatabilir.
Makinenin kullanım öncesinde kontrol edilmesi de önemli. Dağıtıcı disklerin, çıkış noktalarının ve hareketli parçaların düzgün çalışmaması, gübrenin tarlaya eşit ulaşmasını engelleyebilir.
Uygulama Zamanı Sonucu Doğrudan Etkiliyor
Gübrenin ne zaman verildiği de uygulamanın başarısında belirleyici. Bitkinin gelişim dönemine uygun olmayan zamanda yapılan gübreleme, besin maddelerinin yeterince kullanılamamasına yol açabilir.
Hava koşulları da hesaba katılmalı. Çok kuvvetli rüzgârda yapılan serpme uygulamalarında dağılım bozulabilir. Yoğun yağış öncesinde yapılan bazı uygulamalarda ise besin elementlerinin taşınma riski ortaya çıkabilir.
Bu nedenle gübreleme planı hazırlanırken toprak durumu, bitkinin gelişim aşaması ve hava şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Verimli Gübreleme Bir Bütün Olarak Ele Alınmalı
Yem bitkilerinde yüksek verim elde etmek için yalnızca daha fazla gübre kullanmak yeterli değil. Toprak analiziyle başlayan süreç; doğru ürün, uygun miktar, doğru zamanlama ve dengeli dağılımla birlikte ele alınmalı.
Özellikle hayvancılık işletmelerinde yem üretim maliyetinin kontrol altında tutulması, işletmenin genel giderlerini de doğrudan etkileyebilir. Gübreleme sürecinin doğru planlanması ise aynı girdiden daha verimli yararlanmanın yollarından biri olarak öne çıkıyor.
Kaynak:HABER MERKEZİ
