DEM Parti Grup Başkanvekili ve Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Kars’taki hayvancılık faaliyetlerini etkileyen sorunların kapsamlı biçimde incelenmesi amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi sundu. Önergede şap hastalığının ekonomik sonuçları, üretim giderleri, destekleme uygulamaları ve ithalat politikalarının bölgeye yansımalarının araştırılması talep edildi.
Koçyiğit, önergenin gerekçesinde hayvancılığın Kars’taki kırsal yaşam ve yerel ekonomi açısından taşıdığı öneme işaret etti. Büyükbaş ve küçükbaş yetiştiriciliği, besicilik, süt üretimi ve mera hayvancılığının çok sayıda ailenin geçimini sağladığını belirterek sektördeki sorunların kent ekonomisini de etkilediğini ifade etti.
Üreticilerin hayvan hastalıkları ve yükselen giderlerle karşı karşıya olduğunu dile getiren Koçyiğit, mevcut desteklerin yetersiz kaldığını savundu. Gelir kaybının küçük aile işletmelerini zorladığını, gençlerin üretimden uzaklaşmasının ise kırsalda yoksulluk ve göçü artırdığını belirtti.
Araştırılması istenen konuların başında, 2026 yılında yaşanan şap hastalığının yetiştiricilere verdiği zararlar yer aldı. Önergede, Kars’ta üreticilerin yıllık gelirlerinin önemli bölümünü eylül ve ekim aylarındaki hayvan satışlarından elde ettiği hatırlatıldı. Bu dönemde pazarların kapatılması ve hayvan hareketlerine getirilen sınırlamaların satışları aksattığı, nakit sıkıntısı ve borç ödeme güçlüğü doğurduğu ifade edildi.
Koçyiğit, hastalık nedeniyle meydana gelen hayvan kayıplarıyla ekonomik zararın tespit edilmesini istedi. Zararların karşılanması, hibe yem ve ilaç desteği verilmesi, çiftçiler ile esnafın kredi borçlarının faizsiz ertelenmesi için uygulanabilecek yöntemlerin araştırılmasını talep etti.
Önergede, ölen bazı hayvanların otopsilerinde mide kanaması bulgularına rastlandığı ve bunun yanlış ya da yoğun ilaç kullanımıyla ilişkili olabileceği yönündeki iddialar da ele alındı. Bu iddiaların bilimsel incelemeler ve laboratuvar sonuçlarıyla değerlendirilmesi istendi. Veteriner ilaçlarının fiyatlandırılması ve denetimi ile aşılama programlarının bölgenin iklim şartlarına uygunluğu da araştırma talebinin kapsamına alındı.
Kars’ın çiğ süt desteklemelerinde süt havzası olarak belirlenen iller arasında bulunmaması da önergeye konu oldu. Koçyiğit, havzaların belirlenmesinde esas alınan ölçütlerin ve Kars’ın süt üretim potansiyelinin bu süreçte nasıl değerlendirildiğinin incelenmesini istedi.
Hayvanların kimliklendirilmesinde yaşanan aksaklıklara da değinildi. Düşen veya kaybolan küpelerin yenilerinin zamanında temin edilememesinin üreticilerin satış ve sevk işlemlerinde mağduriyete neden olduğu belirtildi.
Yem, mazot, elektrik ve veteriner ilaçlarındaki maliyet artışlarının işletmeler üzerindeki yükünün incelenmesini isteyen Koçyiğit, canlı hayvan ve et ithalatının yerli üretime etkilerinin de araştırılması gerektiğini ifade etti. Küçük aile işletmelerinin desteklerden yararlanma koşulları, yerli hayvan ırklarının korunması, kesimhanelerin durumu, süt ve et işleme tesisleri ile soğuk zincir altyapısındaki eksiklikler de önergede sıralandı.
Koçyiğit, kurulmasını talep ettiği araştırma komisyonunun, sektördeki sorunları kadınların ve gençlerin üretime katılımı, istihdam ve bölgesel kalkınma boyutlarıyla değerlendirmesini istedi. Önergeyle üreticilerin mağduriyetlerini giderecek ve Kars’ta hayvancılığın devamlılığını sağlayacak kalıcı önlemlerin belirlenmesi amaçlanıyor.
Kaynak:Tayfun Kaya
